زعفران ارگانیک ایران در بازارهای جهانی جایگاهی ندارد؛ سهم ناچیز ۵۳۰۰ هکتار زیرکشت
به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس دادههای خبری منتشر شده در باشگاه خبرنگاران جوان، مهدی مهدیپور، عضو انجمن گیاهان دارویی، زعفران و فرآوردههای غذایی ایران، در همایش بینالمللی توسعه تولید و صادرات گل محمدی، گیاهان دارویی ارگانیک و فرآوردههای آن، با اشاره به وضعیت صادرات محصولات ارگانیک، اعلام کرد که سالانه تنها حدود ۱۰۰۰ کیلوگرم زعفران ارگانیک و همین میزان شیره انگور و خمیر خرما از کشور صادر میشود.
وی تاکید کرد که ارگانیک در کشور با صادرات شناخته شده و استانداردهای نوین با هدف حفظ محیطزیست و سلامت مصرفکننده، به همراه ارزآوری قابل توجه برای اقتصاد کشورها، از اهمیت بالایی برخوردار است. مهدیپور، ارگانیک را به معنای کشاورزی با مدیریت تولید محصولات سالم دانست و هشدار داد که استفاده از سموم شیمیایی، منجر به از بین رفتن حشرات مفید مانند کفشدوزک میشود که در کنترل آفات نقش اساسی دارند.
این مقام مسئول با بیان اینکه نهادههای ارگانیک بیش از ۱۰ سال است که بر اساس استانداردهای اروپا و ایران در کشور تولید میشود، بر لزوم ترویج این نهادهها در کشاورزی متداول برای ورود به بازار جهانی محصولات ارگانیک تاکید کرد. با وجود تلاشها، وضعیت صادراتی محصولات ارگانیک ایران همچنان ضعیف است.
مهدیپور با اشاره به اینکه کشت ارگانیک در ۵۳۰۰ هکتار از اراضی و باغات کشور در حال انجام است، آماری تکاندهنده از رتبه ۱۵۳ ایران در میان ۱۸۳ کشور فعال در تولید محصولات ارگانیک بر اساس دادههای سال ۲۰۲۴ ارائه داد. وی افزود که در سطح جهانی، ۹۰ میلیون هکتار اراضی زیر کشت محصولات ارگانیک قرار دارد که تنها ۲.۱ درصد از باغات و مزارع جهان را شامل میشود و گردش مالی آن به ۱۴۵ میلیارد یورو میرسد، اما سهم ایران در این بازار بسیار ناچیز است.
در ادامه این همایش، پرویز خیرخواه، از انجمن گل و گلاب ایران، به مقایسه تولید گل محمدی در ایران و سایر کشورها پرداخت. وی اعلام کرد که سطح زیر کشت گل محمدی در ایران ۶۰ هزار هکتار است، در حالی که این رقم در ترکیه و بلغارستان تنها ۵ هزار هکتار است، یعنی ۱۲ برابر بیشتر. با این وجود، تنها یک درصد از تولید گل محمدی در ایران به مبحث ارگانیک اختصاص دارد، در حالی که این رقم در ترکیه و بلغارستان ۲۰ درصد است.
خیرخواه همچنین به تفاوت در میزان برداشت و بهرهوری در هر هکتار اشاره کرد. برداشت گل محمدی در ایران حدود ۶۰ هزار تن است، در مقابل ۲۰ هزار تن در ترکیه و بلغارستان. با این حال، مقدار برداشت در هر هکتار برای ایران ۱.۵ تا ۲ تن است، در حالی که برای دو کشور دیگر حداقل ۴ تن گزارش میشود. بهرهوری در هر هکتار نیز در ایران ۲ هزار دلار و برای ترکیه ۱۲ هزار دلار است.
وی خاطرنشان کرد که ۹۰ درصد گلاب تولیدی در ایران در داخل مصرف میشود و جایگاهی در بازارهای جهانی ندارد، در حالی که ۲۵ درصد اسانس گل محمدی در کشورهای تولیدکننده به اروپا صادر میشود. خیرخواه تاکید کرد که عدم تولید و صادرات بر اساس استانداردهای جهانی، مانع از نفوذ ایران به بازارهای جهانی شده است. وی دلایل این وضعیت را خرد و کوچک بودن کشاورزی ایران، هزینههای بالای تولید ارگانیک برای کشاورزان، هزینه صدور گواهینامهها و عدم حمایت کافی نهادها و انجمنها دانست و بر لزوم استانداردسازی و ایجاد آزمایشگاههای تخصصی برای آنالیز سموم مطابق با استانداردهای بینالمللی تاکید کرد.