ابهام در بازار پروتئین؛ از مازاد تولید مرغ تا قدرت خرید تحلیلرفته گوشت قرمز
به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس دادههای خبری منتشر شده در باشگاه خبرنگاران جوان، کارشناسان اقتصادی در تحلیل وضعیت بازار محصولات پروتئینی، به افزایش جوجهریزی در ماههای اخیر اشاره کرده و این موضوع را عاملی در کاهش قیمت مرغ از نرخ منطقی و تعادلی آن دانستهاند. به گفته آنها، تعیین و تثبیت قیمت گوشت قرمز در بازار نیازمند رویکردی جامعتر شامل تشدید نظارتها و ایجاد یکپارچگی در زنجیره تولید تا توزیع است.
بررسیهای میدانی نشاندهنده روند کاهشی قیمت مرغ در هفتههای اخیر است، به طوری که این محصول با قیمتی کمتر از نرخ تعادلی عرضه میشود. در مقابل، قیمت گوشت قرمز شاهد نوساناتی بوده و فعالان بازار معتقدند سنخیتی میان قیمت دام زنده و گوشت قرمز عرضه شده در بازار وجود ندارد. با هدف حمایت از مرغداران و خروج آنها از زیان، خرید حمایتی مرغ از ۲۳ شهریور آغاز شده است.
مسئولان بارها تاکید کردهاند که اختلاف قیمت قابل توجه میان دام زنده و گوشت قرمز، ناشی از کمبود نظارتها و فقدان زنجیره تولید تا توزیع است. ایجاد این زنجیره و تشدید نظارتها به عنوان راهکاری کلیدی برای تنظیم بازار محصولات پروتئینی مطرح شده است.
ارسلان قاسمی، مشاور رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق تعاون، در تشریح چالشهای تنظیم بازار محصولات پروتئینی که شامل گوشت قرمز، مرغ، تخم مرغ و لبنیات میشود، اولین و مهمترین مانع را فقدان آمار قابل اتکا برای برنامهریزی صحیح عنوان کرد. وی با استناد به آمار وزارت جهاد کشاورزی مبنی بر تولید ۹۰۰ هزار تن گوشت قرمز و نیاز وارداتی ۱۰۰ تا ۱۲۰ هزار تن، و همچنین سرانه مصرف ۵ کیلوگرم اعلامی مرکز آمار، به جمعیتی ۹۰ میلیونی، میزان نیاز کشور را ۴۵۰ هزار تن اعلام کرد. این آمار نشاندهنده تولید دو برابر نیاز کشور است که با احتساب واردات، با شرایط واقعی بازار همخوانی ندارد.
این مقام مسئول، مهمترین معضل پس از نداشتن آمار صحیح تولید را ناکارآمدی نظام توزیع دانست و تصریح کرد که در شرایط فعلی، مشکلی در تولید و تامین محصولات پروتئینی وجود ندارد. به گفته وی، اختلاف قیمت ۱۰۰ تا ۱۲۰ هزار تومانی برای هر کیلو مرغ از درب مرغداری تا عرضه در بازار و همچنین قیمت بیش از ۲ میلیون تومانی برای هر کیلو گوشت قرمز، نشاندهنده چالشهای جدی در نظام توزیع و نظارت است. او تاکید کرد که با احتساب قیمت دام زنده، قیمت هر کیلو گوشت قرمز نباید از یک میلیون و ۴۰۰ تا یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان تجاوز کند.
قاسمی اصلاح آمار، بهبود سیستم توزیع و مدیریت هوشمند زنجیره تولید تا توزیع برای حذف دلالان را راهکار اساسی عنوان کرد و افزود که تنها راه حل تنظیم بازار، واگذاری امور به تشکلها با نظارت دولت است.
حبیب اسداله نژاد، مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی، با پیشبینی مازاد تولید، فشار فزایندهای بر مرغداران وارد شده است، به طوری که در حال حاضر به ازای فروش هر کیلو مرغ، ۹۰ هزار تومان زیان متحمل میشوند. وی قیمت تمام شده هر کیلو مرغ را حداقل ۲۵۰ هزار تومان اعلام کرد، در حالی که نرخ فعلی فروش ۱۶۰ هزار تومان است. او سیاستگذاری دولت را عامل تحمیل مازاد تولید و ورشکستگی مرغداران دانست و پیشنهاد اتخاذ تمهیدات لازم برای حمایت از صنعت و جلوگیری از انباشت مرغ را ارائه داد.
مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی، جوجهریزی ماهانه بیش از ۱۱۵ تا ۱۲۰ میلیون قطعه را عامل زیان روزانه بیش از ۷۰۰ میلیارد تومانی دانست که نه تنها واحدهای مستقل، بلکه زنجیرهها و کشتارگاهها را نیز در بر میگیرد و این روند، بحران جدی را برای صنعت به همراه خواهد داشت. وی با اشاره به صادرات محدود به دلیل بازگشت ارز و عوارض صادراتی عراق، تسهیل شرایط صادرات و کاهش جوجهریزی را راهی برای تعادل بازار پیشبینی کرد و آینده بازار مرغ را در گرو خرید حمایتی، تسهیل صادرات و مدیریت بازار دانست.
افشین صدردادرس، مدیرعامل اتحادیه دام سبک، با بیان آغاز زایشهای پاییزه و افزایش جمعیت دامی کشور، بر عدم کمبود در عرضه دام تاکید کرد. وی علت پایین بودن میزان کشتار دام با وجود فراوانی عرضه را حذف ارز ترجیحی، افزایش تورم و بالا رفتن قیمت دام زنده و گوشت عنوان کرد. صدردادرس قدرت خرید پایین مردم را عامل کاهش کشتار دام دانست و آن را بیارتباط با تولید و عرضه دام زنده تلقی کرد. وی متوسط قیمت هر کیلو بره نر را ۷۲۰ تا ۷۳۰ هزار تومان و هر کیلو لاشه درب کشتارگاه را یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان اعلام کرد و واردات را تنها در صورت نیاز به ذخایر استراتژیک و گوشت منجمد دانست.
این مقام مسئول، ارتقای قدرت خرید خانوارها و اصلاح کالابرگ را برای تامین پروتئین مورد نیاز خانوارها ضروری دانست و با توجه به خودکفایی گوشت مرغ و پتانسیل خودکفایی گوشت قرمز، انتظار حمایت لازم از بخش تولید برای مقرون به صرفه کردن تولید برای تولیدکنندگان را ابراز داشت.