یادداشت| مقاومت؛ سنت الهی برای شکست دشمن و حفظ عزت امتها
بنیاسرائیل پس از رهایی از سلطه فرعون، قدر نعمت بزرگ عزت و استقلال را ندانستند و آنان به جای پاسداری از این نعمت الهی، با بهانهجوییهای پیدرپی و نافرمانی از فرمانهای الهی، زمینه تضعیف اقتدار خود را فراهم کردند و این رفتار سبب شد که پس از رحلت حضرت موسی(ع)، به تدریج از مسیر عزت فاصله بگیرند.
خداوند طالوت را به عنوان رهبر آنان برگزید، اما بنیاسرائیل به جای توجه به شایستگیهای او، ثروت و جایگاه ظاهریاش را بهانه قرار دادند و قرآن کریم در این ماجرا به روشنی بیان میکند که معیار رهبری الهی، دانش، شجاعت، تدبیر و توانایی مدیریت جامعه است، نه امکانات مادی و جایگاه دنیوی.
آیات 87 تا 89 سوره یونس نیز بخش دیگری از سختیهای مسیر تشکیل جامعه توحیدی را به تصویر میکشد و خداوند به حضرت موسی(ع) و هارون(ع) فرمان میدهد در دل فشارها و تهدیدهای فرعونیان، پایگاههای ایمان را برپا کنند، نماز را اقامه نمایند و اهل صبر را به پیروزی بشارت دهند و این آیات نشان میدهد که تحقق جامعه الهی، همواره با آزمونهای دشوار همراه بوده است.
شدت فشارها به اندازهای بود که حضرت موسی(ع) و حضرت هارون(ع) با تضرع از خداوند خواستند طغیان فرعون و ثروت و قدرت او پایان یابد و اما پاسخ الهی تنها وعده اجابت دعا نبود، بلکه فرمان به «استقامت» نیز بود؛ «قَدْ أُجِیبَتْ دَعْوَتُکُمَا فَاسْتَقِیمَا» بر اساس تفاسیر، میان اجابت دعا و نابودی فرعون حدود چهل سال فاصله بود؛ فاصلهای که با صبر، پایداری و مقاومت سپری شد.
حتی هنگام خروج بنیاسرائیل از مصر نیز برخی با مشاهده سپاه فرعون، زبان به اعتراض گشودند و آینده را تیره دیدند، اما حضرت موسی(ع) با اعتماد به وعده الهی، آنان را به امید، استقامت و توکل دعوت کرد و سرانجام نیز وعده خدا تحقق یافت و فرعون و سپاهیانش نابود شدند.
این سنت الهی در همه دورانها جاری است و ملتهایی که در برابر زورگویی و ظلم ایستادگی میکنند، اگرچه سختیها و فشارهای فراوانی را تحمل کنند، اما سرانجام به عزت و پیروزی دست خواهند یافت و در مقابل، عقبنشینی در برابر دشمن، نه امنیت میآورد و نه عزت؛ بلکه زمینه سلطه بیشتر دشمن را فراهم میسازد.
امروز نیز دشمنان اسلام با بهرهگیری از ابزارهای رسانهای، اقتصادی و سیاسی تلاش میکنند اراده ملتهای مستقل را در هم بشکنند، اما تجربه تاریخ و وعدههای الهی نشان داده است که راه غلبه بر این فشارها، حفظ وحدت، تقویت ایمان، تبعیت از رهبری الهی و مقاومت هوشمندانه است.
رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز بارها تأکید کردهاند که در برابر دشمنان بدعهد و سلطهطلب، راهی جز جهاد و مقاومت وجود ندارد و این سخن، ریشه در آموزههای قرآن کریم دارد؛ همان قرآنی که هشدار میدهد دشمنان تا زمانی که بتوانند، از دشمنی و تلاش برای دور کردن مؤمنان از مسیر حق دست برنخواهند داشت.
راه عزت و استقلال ملتها از مسیر مقاومت و خودباوری میگذرد
بنابراین، مقاومت یک انتخاب مقطعی نیست، بلکه سنتی الهی، عقلانی و تاریخی برای حفظ عزت، استقلال و هویت امت اسلامی است که پایان این مسیر، همان وعده قطعی خداوند است؛ وعدهای که بارها در تاریخ تحقق یافته و آینده نیز از آنِ کسانی خواهد بود که با ایمان، صبر و استقامت، پرچم توحید و عدالت را برافراشته نگه میدارند.
یادداشت از محمدعلی ملایی، کارشناس فرهنگی