اصناف؛ سپر بازار در برابر نوسانات اقتصادی و تضمینکننده امنیت غذایی
به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس دادههای خبری منتشر شده در باشگاه خبرنگاران جوان، نظام صنفی در هر کشور، به عنوان پلی میان تولیدکنندگان و مصرفکنندگان عمل میکند. این نظام، فراتر از یک نقش واسطهای ساده، به عنوان بازوی اجرایی توزیع، مسئولیتهای مهمی چون مدیریت موجودی، کنترل عرضه و رساندن کالای نهایی به دست مصرفکننده را بر عهده دارد. اهمیت این نقش در تأمین کالاهای اساسی به حدی است که هرگونه اختلال در عملکرد واحدهای صنفی میتواند امنیت غذایی جامعه را به چالش بکشد. در مقابل، اصناف با مدیریت دقیق انبارها و واحدهای صنفی و توزیع منظم، قادر به جلوگیری از شوکهای عرضه، احتکار، انبار کردن غیرقانونی کالاها و تخلفات دیگر هستند و تعادل میان عرضه و تقاضا را در بازار برقرار میسازند. این امر در شرایط بحرانی، مانند جنگ اخیر، اثبات شد و به گفته متولیان اصناف، کالاهای اساسی در بازار به وفور یافت میشد و کمبودی احساس نشد.
یکی از چالشهای موجود، علیرغم فراوانی کالا، گرانی آنهاست. رییس اتاق اصناف و مسئولان این حوزه، نوسانات شدید ارزی و افزایش هزینههای لجستیکی و حملونقل را از دلایل اصلی این گرانیها برشمردهاند. علاوه بر این موارد، هزینههای بالای تولید و مواد اولیه، زنجیرهای از افزایش قیمتها را رقم زده که همگی بر قیمت نهایی کالای اساسی تأثیر میگذارند.
قاسم نوده فراهانی، رییس اتاق اصناف ایران، با اشاره به روند افزایشی قیمت کالاها، تأکید کرد که این گرانی به نفع مردم و اصناف نیست. وی توضیح داد که رکود در بازار، به دلیل عدم قدرت خرید مردم، مستقیماً بر فروش اصناف تأثیر منفی میگذارد؛ لذا فروش بیشتر با سود کمتر، به نفع اصناف است. او افزود که مردم و اصناف، مکمل یکدیگرند و رکود در فروش، به نفع هیچکدام نیست؛ بنابراین، رفع گرانی برای افزایش قدرت خرید مردم و رونق اقتصادی ضروری است.
فراهانی میان «گرانی» و «گرانفروشی» تمایز قائل شد و بیان داشت که اگرچه گرانفروشی در برخی صنوف وجود دارد، اما ریشه گرانی در خود اصناف نیست. وی به وجود صدها بازرس در سراسر کشور اشاره کرد که بر این موضوع نظارت دارند و در شش ماهه اول امسال، ۴۶۲ هزار و ۲۲۷ مورد بازرسی به منظور کنترل گرانفروشی انجام شده است.
رییس اتاق اصناف ایران تاکید کرد که اصناف، کالا را با فاکتور رسمی خریداری کرده و سود آنها مشخص است. با این حال، مشکل اصلی از جانب برخی تولیدکنندگان و فروشندگان است که از ارائه فاکتورهای رسمی خودداری میکنند. وی افزود که با وجود الزام اصناف به تهیه سند، قیمت کالاها به دلیل عواملی چون نوسانات ارزی و هزینههای واردات، برای اصناف گران تمام میشود و اتهام زدن به اصناف برای گرانفروشی، منصفانه نیست.
اتاق اصناف ایران نسبت به متخلفان و گرانفروشان هشدار داد و اعلام کرد که واحد صنفی که کالایی را خریداری کرده و منتظر افزایش قیمت آن برای فروش باشد، متقلب محسوب شده و طبق قانون با آن برخورد و به سازمان تعزیرات حکومتی معرفی خواهد شد.
فراهانی اذعان داشت که تعداد بازرسان در سراسر کشور کافی نیست و از مردم درخواست کرد تا در صورت مشاهده هرگونه تقلب، تخلف و گرانفروشی، با شماره ۱۲۴ تماس بگیرند. وی تاکید کرد که تنظیم بازار در نهایت از طریق عرضه و تقاضا صورت میگیرد و وجدان کاری کسبه، نقشی کلیدی در این میان دارد. او رفتار با مشتری را آینهای از رفتار متقابل در جامعه دانست و بر اهمیت وجدان کاری تأکید ورزید.
وی در پایان خاطرنشان کرد که کالاهای اساسی به میزان کافی در بازار موجود است. در جنگ اخیر، مردم در روزهای اول خرید خود را افزایش دادند، اما با اطمینان از ثبات کالا در قفسه فروشگاهها، این روند کاهش یافت. این تجربه نشان داد که با تأمین مداوم کالا، میتوان از انبار کردن خانگی جلوگیری کرد. در جنگ اخیر نیز، علیرغم گرانی، کمبود کالا وجود نداشت و این ناشی از وجود عوامل مختلفی چون نوسانات ارزی و هزینههای حملونقل است که نیازمند همکاری همگانی برای رفع آنهاست.