ضرورت ایجاد تور گردشگری بین‌نسلی سالمندان در بوشهر
نهم مهرماه در تقویم رسمی کشور به عنوان روز سالمند نام‌گذاری شده است؛ روزی برای یادآوری جایگاه ارزشمند پدران و مادران سالخورده‌ای که با صبر و ایثار، نقش بی‌بدیل در انتقال فرهنگ، دانش و اخلاق به نسل‌های آینده ایفا می‌کنند.
این مناسبت، فرصتی است تا بر ضرورت حمایت‌های اجتماعی، بهبود کیفیت زندگی و ارتقای سلامت جسمی و روانی این قشر عزیز تأکید شود. افزایش جمعیت سالمندان، تنها به معنای افزایش شمار افراد بالای 60 سال نیست؛ بلکه هم‌زمان نیاز به برنامه‌ریزی برای حفظ سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و شناختی آنان را نیز افزایش می‌دهد.
در این میان، بررسی اسناد و برنامه‌های رسمی کشور نشان می‌دهد که اجرای برنامه‌هایی نظیر غربالگری سلامت شناختی، اقدامی بدون پشتوانه سیاستی نیست؛ بلکه می‌تواند در چارچوب سیاست‌های مصوب و تجربه اجرایی کشور تعریف و پیگیری شود.
سند ملی سالمندان کشور در ذیل هدف حفظ و ارتقای سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی سالمندان، بر توسعه اقدامات پیشگیرانه و خدمات درمانی تأکید دارد.
در همین چارچوب، غربالگری بیماری‌ها و مشکلات شایع سالمندی، ارائه خدمات در محل زندگی، مراقبت طولانی‌مدت مبتنی بر جامعه و انجام پژوهش‌های مرتبط، صراحتاً در سیاست‌های اجرایی سند قرار گرفته‌اند. در تعریف سالمندی موفق، ظرفیت شناختی بالا در کنار وضعیت مناسب جسمی و مشارکت فعال در زندگی از مؤلفه‌های کلیدی است؛ بنابراین، کاهش عملکرد شناختی را نمی‌توان صرفاً به عنوان بخشی اجتناب‌ناپذیر از افزایش سن تلقی کرد.
موضوع راه‌اندازی وسیله نقلیه مناسب برای گردش و جابه‌جایی سالمندان در شهر بوشهر، مطالبه‌ای است که بیش از 7 سال مطرح بوده اما همچنان به یک اقدام عملی و ملموس تبدیل نشده است. امروز وقت آن رسیده است که این مطالبه از فضای شعار خارج و به مرحله اجرا برسد.
پیشنهاد این است که به جای اختصاص یک اتوبوس معمولی، تور گردشگری بین‌نسلی سالمندان بوشهر راه‌اندازی شود. این تور می‌تواند سالمند را از خانه و روزمرگی بیرون آورده و او را در کنار فرزند و نوه‌اش قرار دهد تا شهر به صحنه‌ای برای گفت‌وگو، خاطره‌گویی، تجربه‌آموزی و شادی خانوادگی تبدیل شود.
استفاده از یک اتوبوس شهری یا ون مناسب‌سازی شده با کف کوتاه، پله‌های کم‌ارتفاع و رمپ، فضای ایمنی را برای تردد در مسیرهای گردشگری از جمله بافت تاریخی، محلات قدیمی، ساحل، اسکله، موزه‌ها و بازار بوشهر فراهم می‌کند. چنین وسیله‌ای می‌تواند فراتر از یک ابزار حمل‌ونقل عمل کند. با تجهیز این ناوگان به بلندگو و میکروفن بی‌سیم، سالمندان می‌توانند در طول مسیر به روایت تاریخ و فرهنگ بوشهر برای نسل جدید بپردازند.
نتیجه چنین برنامه‌ای، فراتر از نشاط سالمندان، تقویت روابط خانوادگی، کاهش انزوا، افزایش مشارکت اجتماعی و انتقال میراث ناملموس شهر به نسل آینده است. اکنون که در روزهای جهانی سالمند و گردشگری قرار داریم، انتظار می‌رود شهرداری بوشهر این مطالبه اجتماعی را در دستور کار قرار دهد.
اجرای این طرح حتی به صورت آزمایشی با یک دستگاه اتوبوس یا ون مناسب‌سازی شده، می‌تواند آغازی برای رونق گردشگری محلی و بازگرداندن سالمندان به متن زندگی شهری باشد.
بوشهر نباید سالمندان خود را تنها در مراسم‌های تقدیر و عکس‌های مناسبتی ببیند؛ گاه برای بازگرداندن امید و نشاط به آنان، فقط یک حرکت عملی کوچک لازم است.
نویسنده: غلامحسین کروبی فعال حوزه سالمندی استان بوشهر