انرژی‌های تجدیدپذیر؛ از سیاست زیست‌محیطی تا ستون فقرات امنیت انرژی
به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس داده‌های خبری منتشر شده در باشگاه خبرنگاران جوان، میثم جعفرزاده، مدیرعامل گروه توسعه انرژی نفت و گاز لاوان، با اشاره به تحولات اخیر در صنعت برق، بیان داشت که توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر دیگر تنها یک اقدام در راستای اهداف زیست‌محیطی یا تلاشی برای تنوع‌بخشی به منابع تولید برق محسوب نمی‌شود. افزایش مصرف انرژی، محدودیت‌های سوخت‌رسانی به نیروگاه‌ها و لزوم تقویت پایداری شبکه‌ها، انرژی‌های تجدیدپذیر را به یکی از ارکان اصلی امنیت انرژی در سطح جهانی مبدل کرده است.
جعفرزاده بر اهمیت تحلیل انرژی‌های تجدیدپذیر در بستر کلی نظام انرژی تأکید کرد و افزود: ارزش واقعی یک نیروگاه خورشیدی تنها به ظرفیت اسمی آن خلاصه نمی‌شود، بلکه معیارهایی چون میزان برق تحویلی به شبکه، میزان سوخت صرفه‌جویی‌شده و نقش آن در کاهش فشار بر نیروگاه‌های حرارتی، از اهمیت بسزایی برخوردارند.
وی در ادامه توضیح داد که در سامانه برق، ظرفیت نصب‌شده به تنهایی نشان‌دهنده ظرفیت قابل اتکا نیست. تولید برق از منابع خورشیدی ماهیتی متغیر دارد و گسترش آن نیازمند همزمانی با ارتقاء توان شبکه، توسعه زیرساخت‌های ذخیره‌سازی انرژی و مدیریت صحیح مصرف است. بنابراین، انرژی خورشیدی تنها بخشی از راه‌حل چالش ناترازی انرژی به شمار می‌رود، نه تمام آن.
مدیرعامل گروه توسعه انرژی نفت و گاز لاوان به تغییر ماهیت ناترازی انرژی در ایران اشاره کرد و گفت: در سال‌های گذشته، کمبود برق عمدتاً در فصل تابستان و همگام با اوج مصرف نمود پیدا می‌کرد، اما امروزه، محدودیت در تأمین گاز نیروگاه‌ها در زمستان نیز می‌تواند توان عملیاتی تولید این نیروگاه‌ها را تحت تأثیر قرار دهد. این وضعیت، ناترازی انرژی را از یک مسئله فصلی به چالشی فراگیر در طول سال تبدیل کرده است.
وی تصریح کرد: در فصل تابستان، منابع تجدیدپذیر قادر به تأمین بخشی از بار روزانه شبکه هستند و در فصل زمستان نیز، هر واحد برق تولیدی از این منابع، نیاز به تولید حرارتی و در نتیجه مصرف سوخت نیروگاه‌ها را کاهش می‌دهد. اینجاست که انرژی‌های تجدیدپذیر به طور مستقیم در معماری امنیت انرژی کشور جای می‌گیرند.
جعفرزاده بر این نکته تأکید کرد که افزایش ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی بدون توسعه متناسب شبکه، پست‌ها، خطوط انتقال و همچنین ظرفیت ذخیره‌سازی انرژی، ناکافی خواهد بود. با افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر، توانایی شبکه در مدیریت نوسانات تولید و جذب برق این نیروگاه‌ها نیز باید ارتقاء یابد.
وی افزود: در ارزیابی پروژه‌های توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، نباید صرفاً به تعداد مگاوات‌های نصب‌شده اکتفا کرد. میزان برق واقعی که به شبکه تزریق می‌شود، ضریب بهره‌برداری، قابلیت اطمینان نیروگاه، محدودیت‌های موجود در شبکه و میزان سوخت صرفه‌جویی‌شده، تصویری دقیق‌تر از ارزش واقعی این ظرفیت‌ها را نمایان می‌سازد.
جعفرزاده در پایان اظهار داشت: دستیابی به امنیت انرژی از طریق یک فناوری واحد میسر نیست. ایران نیازمند ترکیبی متعادل از نیروگاه‌های حرارتی با راندمان بالا، انرژی‌های تجدیدپذیر، سامانه‌های ذخیره‌سازی، شبکه‌ای قدرتمند و رویکردهای مدیریت مصرف است. انرژی‌های تجدیدپذیر باید به عنوان بخشی از برنامه بلندمدت امنیت انرژی ایران مد نظر قرار گیرند، نه صرفاً پاسخی کوتاه‌مدت به چالش ناترازی سال‌های اخیر.