کیش از جشنواره‌محوری به اقتصاد هنر و اثرگذاری اجتماعی می‌رسد
این تغییر نگاه در نشست معرفی جشنواره‌های هنری سال 1405 مطرح شد؛ جایی که معاون فرهنگی و اجتماعی سازمان منطقه آزاد کیش، «اثرگذاری بر جامعه محلی» را یکی از معیارهای اصلی ارزیابی رویدادهای هنری اعلام کرد و بر پیوند میان فرهنگ، آموزش، مشارکت اجتماعی و اقتصاد هنر تأکید داشت.
بر اساس این رویکرد، برگزاری یک جشنواره زمانی می‌تواند دستاورد محسوب شود که ردپای آن بعد از پایان رویداد نیز در جزیره باقی بماند؛ از افزایش شمار هنرجویان و شکل‌گیری گروه‌های هنری گرفته تا شناسایی استعدادهایی که بتوانند در رویدادهای حرفه‌ای‌تر حضور پیدا کنند.
این نگاه، جامعه هدف جشنواره‌ها را نیز گسترده‌تر از جامعه حرفه‌ای هنر تعریف می‌کند. بومیان و دیگر ساکنان کیش باید در فرآیندهای آموزشی، هنری و اجرایی سهم داشته باشند و رویدادها بتوانند به افزایش مشارکت فرهنگی و ایجاد انگیزه برای فعالیت هنری در جزیره منجر شوند.
در همین چارچوب، تقویت امید، همدلی و پویایی اجتماعی نیز به‌عنوان یکی دیگر از کارکردهای هنر مورد توجه قرار گرفته است؛ موضوعی که در جزیره‌ای با اقتصاد وابسته به گردشگری، می‌تواند با حضور هنرمندان و تداوم رویدادهای فرهنگی، ابعاد اجتماعی و حتی گردشگری پیدا کند.
اقتصاد هنر؛ حلقه‌ای که قرار است جدی‌تر شود
اما شاید مهم‌ترین بخش این تغییر رویکرد، تلاش برای خارج کردن هنر از دایره صرفاً فرهنگی و وارد کردن آن به چرخه اقتصادی کیش باشد. محمدحسین حسنی معاون فرهنگی و اجتماعی سازمان منطقه آزاد کیش، توسعه اقتصاد هنر و صنایع خلاق را یکی از مسیرهای تنوع‌بخشی به اقتصاد جزیره دانسته است؛ مسیری که می‌تواند در کنار گردشگری، زمینه ایجاد فرصت‌های تازه برای هنرمندان و فعالان فرهنگی را فراهم کند.
بر این اساس، جشنواره‌ها قرار نیست صرفاً هزینه‌ای برای برگزاری یک رویداد باشند. انتظار این است که برنامه‌های هنری بتوانند به تولید اثر، شکل‌گیری فعالیت‌های حرفه‌ای، معرفی ظرفیت‌های فرهنگی و در نهایت ایجاد درآمد برای هنرمندان منجر شوند. این رویکرد به‌ویژه برای کیش اهمیت دارد؛ جزیره‌ای که بخش قابل توجهی از فعالیت اقتصادی آن به گردشگری وابسته است و استفاده از ظرفیت هنر، صنایع خلاق و رویدادهای فرهنگی می‌تواند بخشی از تنوع مورد نیاز اقتصاد آن را شکل دهد.
سه جشنواره در صف اجرا
در کنار این تغییر نگاه، سه رویداد هنری کیش نیز وارد مرحله اجرایی شده‌اند. دومین جشنواره موسیقی بانوان نواحی ایران و حرکات آیینی اقوام ایران 20 آبان‌ماه، جشنواره تئاتر ساحل کیش 20 آذرماه و نخستین جشنواره عکس و تصویر «قیس» 20 اسفندماه برگزار خواهند شد.
جشنواره تئاتر ساحل، یکی از متفاوت‌ترین این رویدادهاست که قرار است از موقعیت ساحلی کیش به‌عنوان بخشی از هویت جشنواره استفاده کند. همچنین برای افزایش حضور گروه‌های خارجی، فراخوان این جشنواره برای کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی اکو ارسال شده و استفاده از داوران بین‌المللی نیز در برنامه قرار گرفته است.
در حوزه موسیقی نیز تمرکز بر بانوان هنرمند و آیین‌های اقوام ایرانی است؛ ظرفیتی که می‌تواند بخشی از تنوع فرهنگی کشور را در یک مقصد گردشگری به نمایش بگذارد. جشنواره عکس و تصویر «قیس» نیز قرار است به ثبت نگاه‌های تازه به کیش بپردازد؛ از دریا و ساحل و فضای زیر آب گرفته تا حیات‌وحش، معماری و سیمای شهری جزیره.
آزمون اصلی، بعد از جشنواره‌هاست
در کنار این سه رویداد، روند برگزاری جشنواره فیلم کوتاه موج نیز در مراحل پایانی قرار دارد و قرار است اختتامیه آن در سال جاری برگزار شود. با این حال، آنچه رویکرد جدید مدیریت فرهنگی کیش را از یک تقویم معمول جشنواره‌ها متمایز می‌کند، پرسشی است که قرار است پس از پایان هر رویداد پاسخ داده شود: جشنواره دقیقاً چه چیزی برای کیش باقی گذاشته است؟
اگر پاسخ این پرسش در افزایش فعالیت گروه‌های هنری، کشف استعدادهای تازه، رونق اقتصاد هنرمندان، مشارکت بیشتر جامعه محلی و تولید محتوای ماندگار برای جزیره دیده شود، آن‌گاه جشنواره از یک رویداد چندروزه فراتر رفته و به بخشی از زیرساخت فرهنگی و اقتصادی کیش تبدیل خواهد شد.