تعیین سن فرسودگی خودروها؛ فرصت پنج‌ساله برای نوسازی و جزئیات تسهیلات
به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس داده‌های خبری منتشر شده در باشگاه خبرنگاران جوان، فرشاد مقیمی، معاون وزیر صمت و رئیس هیات عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو)، در یک برنامه تلویزیونی جزئیات آیین‌نامه اجرایی اسقاط خودروهای فرسوده را که در مردادماه امسال به تصویب هیات وزیران رسید، تشریح کرد. بر اساس این آیین‌نامه، سن ۲۰ سال برای خودروهای سواری، ۱۲ سال برای تاکسی‌های درون‌شهری و ۶ سال برای موتورسیکلت‌های کاربراتوری به عنوان ملاک فرسودگی تعیین شده است. موتورسیکلت‌ها در صورت احراز شرایط می‌توانند تا ۱۲ سال نیز فعالیت کنند.
مقیمی با اشاره به اینکه این آیین‌نامه حاصل ماه‌ها کار کارشناسی با همکاری بیش از ۲۰ دستگاه اجرایی است، افزود که خودروهای داخلی و خارجی بالای ۲۰ سال، طبق جداول پیوست آیین‌نامه، فرسوده تلقی شده و زمینه برای اسقاط آن‌ها فراهم گردیده است. وی بر اهمیت اسقاط خودروها نه تنها برای مسائل زیست‌محیطی و کاهش مصرف سوخت، بلکه برای ارتقای ایمنی و حفظ جان سرنشینان تاکید کرد و بیان داشت خودروهایی که بیش از دو دهه عمر دارند، مقاومت فنی لازم در برابر سوانح رانندگی را از دست می‌دهند. بنابراین، بدون در نظر گرفتن استثنائات یا میزان پیمایش، خودروهای بالای ۲۰ سال به طور کلی فرسوده محسوب می‌شوند، زیرا متوسط پیمایش سالانه این خودروها حدود ۲۵ هزار کیلومتر تخمین زده می‌شود.
در خصوص شایعات مطرح شده در فضای مجازی مبنی بر قطع سهمیه بنزین خودروهای فرسوده، رئیس هیات عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران اعلام کرد که سهمیه سوخت این خودروها قطع نشده است. طبق آیین‌نامه، مالکان خودروهای فرسوده پنج سال فرصت برای جایگزینی دارند و با ثبت‌نام در «سامانه اسقاط کشور»، از محدودیت‌های تردد تا زمان فراهم شدن تسهیلات و شرایط لازم معاف خواهند شد.
وی در ادامه اظهار داشت که در سه سال اخیر بیش از ۱۵۰ هزار خودرو با مکانیزم‌های مختلف جایگزین شده‌اند، در حالی که در ۱۷ سال پیش از آن، مجموعاً ۳۰ هزار خودرو اسقاط شده بود. در حال حاضر، نرخ اسقاط خودرو در کشور از روزانه ۳۵۰ دستگاه به ۱۴۰۰ دستگاه افزایش یافته که نشان‌دهنده رشد چهاربرابری این روند است. بر اساس آمار پلیس راهور، از حدود ۴۲ میلیون وسیله نقلیه در کشور، ۳۵ درصد ناوگان خودرویی فرسوده محسوب می‌شوند. این نرخ در بخش کشنده‌ها بیش از ۵۰ درصد و در میان حدود ۱۱ میلیون موتورسیکلت فرسوده نیز قابل توجه است.
مقیمی با تاکید بر اینکه اسقاط باید به عنوان ابزاری برای نوسازی مد نظر باشد، نه صرفاً حذف خودروها، به جزئیات تسهیلات اشاره کرد. برای مالکان خودروهای فرسوده، تسهیلات ۴۰۰ میلیون تومانی با بازپرداخت سه‌ساله و سود ۸ درصد پیش‌بینی شده است. این میزان برای تاکسی‌ها بین یک میلیارد تا یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان است که با احتساب ارزش گواهی اسقاط و لاشه تاکسی فرسوده، مجموع اعتبار و تسهیلات تا یک میلیارد و ۴۵۰ میلیون تومان می‌رسد. فرآیند نوسازی ناوگان به صورت کلید به کلید انجام می‌شود و تا تحویل تاکسی جدید، تاکسی فرسوده در اختیار راننده باقی می‌ماند. این فرایند، به دلیل اعتبارسنجی و موارد بانکی، به طور میانگین تا ۴۵ روز به طول می‌انجامد.
در راستای تقویت اقتصاد اسقاط، مقرر شده تا صرفه‌جویی‌های حاصل از کاهش مصرف سوخت به عنوان بخشی از عواید اسقاط در نظر گرفته شده و به مالکانی که خودروی خود را اسقاط می‌کنند، اختصاص یابد. این اقدام با پیگیری‌های وزیر صمت و مکاتبات با سازمان بهینه‌سازی مصرف انرژی صورت گرفته است تا انگیزه‌ها برای نوسازی افزایش یابد.
رئیس سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران در پایان خاطرنشان کرد که با توجه به محدودیت منابع صندوق «سها»، فرآیند اسقاط و جایگزینی با اولویت‌بندی در کلانشهرها مانند تهران، اصفهان، مشهد، شیراز و تبریز و بر اساس میزان آلایندگی خودروها و شاخص آلودگی شهرها آغاز شده است. اخیراً نیز در تفاهمنامه‌ای با شهرداری اصفهان، نوسازی و اسقاط موتورسیکلت‌های فرسوده در این شهر کلید خورده و شهرداری اصفهان حدود ۴۰ ایستگاه شارژ برقی را نیز برای پاسخگویی به نیاز متقاضیان احداث کرده است.