نگرانی از وضعیت اراضی آبی؛ ۶.۸ میلیون هکتار با محدودیت‌های جدی روبروست
به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس داده‌های خبری منتشر شده در باشگاه خبرنگاران جوان، جعفر گوهرکانی، معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی، در هشتمین کنفرانس ملی حفاظت خاک و آبخیزداری، نسبت به وضعیت نگران‌کننده اراضی آبی کشور هشدار داد. وی با اشاره به اینکه از مجموع هشت میلیون هکتار اراضی آبی ایران، بخش قابل توجهی معادل ۶.۸ میلیون هکتار با چالش‌های متعددی از جمله شوری، فرسایش خاک، کاهش مواد آلی و تخریب ساختار خاک مواجه است، بیان کرد که تنها ۱.۲ میلیون هکتار از این اراضی از چنین محدودیت‌هایی مبرا هستند.
گوهرکانی بر پیوستگی میان منابع آب و خاک تأکید کرد و توضیح داد که تخریب هر یک می‌تواند اثرات منفی بر دیگری داشته باشد، زیرا خاک به عنوان یکی از مخازن طبیعی آب، نقش حیاتی در مدیریت منابع آبی ایفا می‌کند. از این رو، وی راهکار حل مشکلات این حوزه را بررسی همزمان مسائل آب و خاک دانست.
وی در ادامه افزود که ایران در مجموع ۱۸.۵ میلیون هکتار اراضی کشاورزی دارد که از این میزان، ۸ میلیون هکتار به صورت آبی و ۱۰.۵ میلیون هکتار به صورت دیم مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد. همچنین سرانه اراضی کشاورزی برای هر ایرانی حدود ۰.۱۶ هکتار تخمین زده می‌شود.
کاهش حاصلخیزی، افزایش شوری، فرسایش، افت مواد آلی و آلودگی خاک به عنوان چالش‌های اصلی مؤثر بر کیفیت و ظرفیت تولیدی زمین‌های کشاورزی معرفی شدند. معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی بر ضرورت حفظ و صیانت از این ظرفیت‌های تولیدی تأکید کرد.
این مقام مسئول همچنین به پیامدهای توسعه شهری و روستایی بر اراضی کشاورزی اشاره کرد و اظهار داشت که وزارت جهاد کشاورزی به تنهایی قادر به مدیریت کامل این مسائل نیست. بنابراین، هماهنگی بین دستگاه‌های مسئول برای جلوگیری از تغییر کاربری اراضی و حفاظت از زمین‌های کشاورزی امری حیاتی است.
در خصوص میزان فرسایش خاک، گوهرکانی به اختلاف قابل توجه در برآوردهای موجود اشاره کرد که از حدود یک میلیارد تن تا بیش از چهار میلیارد تن در سال متغیر است. این اختلاف، لزوم انجام برنامه‌ریزی جدی‌تر برای ارزیابی دقیق‌تر فرسایش خاک و شناسایی عوامل آن را نمایان می‌سازد.
با در نظر گرفتن فاصله میان نرخ فرسایش خاک و نرخ تشکیل طبیعی آن، وی بر ضرورت حفاظت از این منبع ارزشمند تأکید کرد و بیان نمود که ادامه روند فرسایش می‌تواند ظرفیت تولیدی اراضی کشاورزی را کاهش داده و پایداری تولید محصولات زراعی را به مخاطره اندازد.
در پایان، گوهرکانی، سیاست‌گذاری یکپارچه در حوزه‌های آب، خاک، جنگل‌ها، محیط‌زیست و آبخیزداری را برای دستیابی به اهداف مشترک ضروری خواند و بر اهمیت هماهنگی میان بخش‌های مختلف در مدیریت و صیانت از منابع طبیعی کشور تأکید نمود.