ظرفیت تولید فولاد ایران از ۴۰ میلیون تن فراتر رفت؛ صادرات تابعی از شرایط اقتصادی و نرخ ارز
به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس داده‌های خبری منتشر شده در باشگاه خبرنگاران جوان، علیرضا ابراهیمی، عضو انجمن فولاد ایران، با اشاره به سرمایه‌گذاری بیش از ۷ میلیارد دلاری در صنعت فولاد، اعلام کرد که این مجموعه که بیش از ۱۲ درصد از ظرفیت تولید فولاد کشور را در اختیار دارد، با دارا بودن بیش از ۴۰ مجتمع صنعتی، اشتغال مستقیم حدود ۲۵ هزار نفر را فراهم کرده است.
ابراهیمی با تشریح روند شکل‌گیری و فعالیت این مجموعه اقتصادی که در سال ۱۳۸۷ با هدف تبدیل شدن به یک بنگاه بزرگ خصوصی در حوزه معدن و صنایع معدنی تاسیس شد، بیان کرد: این مجموعه اکنون به عنوان یکی از بازیگران اصلی در بازار سرمایه کشور به شمار می‌رود و با تکمیل زنجیره ارزش از اکتشاف و استخراج معادن تا فرآوری سنگ‌آهن، تولید گندله، احیای مستقیم و فولادسازی، فعالیت یکپارچه خود را دنبال می‌کند. این ساختار صنعتی در سطح کشور کم‌نظیر است.
وی افزود: بیش از ۴۰ مجتمع صنعتی بزرگ در این مجموعه فعالیت می‌کنند و حدود ۲۵ هزار نفر به صورت مستقیم در آن مشغول به کار هستند. در مجموع، سرمایه‌گذاری انجام شده در این مجموعه از مرز ۷ میلیارد دلار عبور کرده است.
ابراهیمی با تاکید بر نقش کلیدی صنعت فولاد در اشتغال‌زایی، توضیح داد: صنایع فولادی به دلیل ماهیت زیرساختی و گستردگی ارتباط با سایر بخش‌های اقتصادی، علاوه بر اشتغال مستقیم، منجر به ایجاد ۱۰ تا ۲۰ برابر اشتغال غیرمستقیم نیز می‌شوند. لذا توسعه این صنعت می‌تواند موتور محرکه رونق اقتصادی کشور باشد.
این عضو انجمن فولاد ایران با اشاره به برنامه‌ریزی‌ها برای افق ۱۴۰۵، اعلام کرد که در این سال، زنجیره ارزش مجموعه مطابق با اهداف اولیه تکمیل خواهد شد. این مجموعه دارای ذخایر معدنی قابل توجه و بیش از ۲۰۰ دستگاه ماشین‌آلات سنگین معدنی است که ناوگان بزرگی را برای عملیات استخراج تشکیل می‌دهد.
وی ادامه داد: در بخش سنگ‌آهن، چندین کارخانه فرآوری و در بخش فولاد نیز واحدهای بزرگ تولیدی فعال هستند. در حوزه مس نیز، زنجیره تولید با بهره‌گیری از روش‌های دانش‌بنیان و نوآوری در سطح جهانی پیگیری می‌شود. همچنین، فعالیت معادن زغال‌سنگ، کارخانه‌های زغال‌شویی و واحدهای تولید آهک، وابستگی مجموعه به تامین مواد اولیه و کمکی از خارج از زنجیره تولید را به حداقل رسانده است.
ابراهیمی در خصوص تامین انرژی صنایع، اعلام کرد که یک نیروگاه سیکل ترکیبی با ظرفیت ۵۰۰ مگاوات احداث شده است که بخش گازی آن در سال ۱۴۰۳ و بخش بخار آن در ابتدای سال ۱۴۰۵ به بهره‌برداری رسید. این نیروگاه نه تنها برق مورد نیاز مجموعه را تامین می‌کند، بلکه بخشی از مازاد تولید آن نیز به شبکه سراسری تزریق خواهد شد.
وی همچنین به اقدامات لازم برای تامین پایدار آب اشاره کرد و گفت: با اجرای طرح توسعه شبکه جمع‌آوری فاضلاب شهر کرمان و احداث تصفیه‌خانه، آب مورد نیاز صنایع از محل تصفیه فاضلاب شهری تامین می‌شود. این اقدام علاوه بر کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی، به حل یکی از مشکلات دیرینه شهر کرمان در حوزه فاضلاب کمک کرده است.
در پاسخ به پرسشی درباره هدف‌گذاری صادراتی، ابراهیمی بیان کرد: با توجه به ظرفیت تولیدی بیش از ۴۰ میلیون تن فولاد در کشور، میزان صادرات و عرضه داخلی به شدت تحت تاثیر شرایط اقتصادی و مولفه‌های بازار قرار دارد. بنابراین، تعیین هدف مشخص برای صادرات مستقیم بدون در نظر گرفتن این عوامل دشوار است.
وی افزود: اختلاف نرخ ارز آزاد و نرخ ارز رسمی، انگیزه تولیدکنندگان را برای صادرات مستقیم و بازگرداندن ارز حاصل از آن افزایش می‌دهد. در چنین شرایطی، تجار و فعالان اقتصادی که برای واردات کالا به ارز نیاز دارند، ترجیح می‌دهند محصولات فولادی را از تولیدکنندگان داخلی خریداری و صادر کنند. این پدیده بر نحوه عرضه محصولات فولادی در بازارهای داخلی و خارجی تاثیرگذار است.
ابراهیمی تاکید کرد: انتخاب میان فروش داخلی و صادرات مستقیم، تابعی از شرایط بازار، نرخ ارز و منافع اقتصادی تولیدکننده است و به همین دلیل، نمی‌توان یک نسبت ثابت برای صادرات مستقیم تعیین کرد. وی همچنین از برنامه‌ریزی برای عرضه این شرکت در بورس تهران به عنوان یکی از برنامه‌های میان‌مدت و بلندمدت مجموعه خبر داد.
در خصوص استفاده از تسهیلات بانکی و بدهی به بانک پاسارگاد، عضو انجمن فولاد ایران توضیح داد: ایجاد صنایع بزرگ فولادی نیازمند سرمایه‌گذاری قابل توجهی است و با سرمایه‌های محدود، دستیابی به مقیاس اقتصادی امکان‌پذیر نیست. تامین مالی این طرح‌ها از طریق منابع بانکی و سرمایه‌های غیردولتی می‌تواند زمینه‌ساز توسعه اقتصادی باشد. تسهیلات اخذ شده در این مجموعه صرف زیرساخت‌های صنعتی، احداث کارخانه‌ها و ایجاد ظرفیت تولیدی شده است.
وی افزود: حدود ۲۵ هزار نفر به صورت مستقیم در این مجموعه مشغول به کار هستند و علاوه بر آن، اشتغال غیرمستقیم قابل توجهی نیز در زنجیره تامین و فعالیت‌های وابسته ایجاد شده است. منابع حاصل از تسهیلات به کارخانه‌ها و زیرساخت‌های تولیدی تبدیل شده و در حال بهره‌برداری هستند و بازپرداخت تعهدات مالی نیز در جریان است.
ابراهیمی بر ضرورت ارزیابی عملکرد بنگاه‌های بزرگ اقتصادی با در نظر گرفتن میزان سرمایه‌گذاری، ظرفیت تولید، اشتغال ایجاد شده، بازده اقتصادی و نحوه بازپرداخت منابع تاکید کرد. وی در خصوص وضعیت سهامداران و افزایش سرمایه شرکت‌ها نیز گفت: فرآیندهای اداری و الزامات مربوط به افزایش سرمایه می‌تواند زمان‌بر باشد و شرکت‌ها برای تکمیل مراحل قانونی و دریافت مجوزهای لازم با دشواری‌هایی مواجه شوند.
وی در پایان، ضرورت تسهیل فرآیندهای اداری و فراهم شدن زمینه مناسب برای تامین مالی شرکت‌های تولیدی را مورد تاکید قرار داد.