به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از شاهرود، حجت‌الاسلام والمسلمین مرتضی مطیعی در هفتمین اجلاس سراسری نماز دانش‌آموزی که در تالار شقایق‌های دانشگاه صنعتی شاهرود برگزار شد، با اشاره به جایگاه نماز در تربیت نسل نوجوان، بر ضرورت توجه به آثار اخلاقی و تربیتی این فریضه تأکید و اظهار کرد: نماز باید در زندگی انسان به عاملی برای رشد معنوی، تقویت مسئولیت‌پذیری و شکل‌گیری شخصیت مؤمنانه تبدیل شود.
وی با اشاره به قرار داشتن در ایام فاطمیه، ضمن تسلیت این ایام، بخشی از سخنان خود را به تبیین آموزه‌های حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها در خطبه فدکیه اختصاص داد و گفت: در این خطبه، معارف عمیق و ارزشمندی درباره وظایف دینی و فلسفه احکام بیان شده است که توجه به آن‌ها می‌تواند مسیر زندگی فردی و اجتماعی انسان را روشن‌تر کند.
نماز؛ راهی برای رهایی از تکبر
نماینده ولی‌فقیه در استان سمنان با اشاره به بخشی از خطبه فدکیه درباره فلسفه تشریع نماز، بیان کرد: حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها در تبیین حکمت واجبات الهی، ایمان را عامل پاکی از شرک و نماز را وسیله دور شدن انسان از تکبر معرفی می‌کنند. این بیان نشان می‌دهد که نماز صرفاً انجام یک وظیفه ظاهری نیست، بلکه باید در رفتار، نگرش و منش انسان نیز اثر بگذارد.
مطیعی با تأکید بر ضرورت توجه به پیام‌های اخلاقی نماز افزود: اگر انسان به فلسفه این فریضه توجه کند، درمی‌یابد که یکی از مهم‌ترین اهداف آن، اصلاح درون و دور کردن فرد از خودبرتربینی است. بنابراین، نماز زمانی می‌تواند نقش واقعی خود را در زندگی ایفا کند که آثار آن در روابط اجتماعی و نحوه برخورد با دیگران نیز نمایان شود.
آراستگی به اخلاق الهی؛ هدف تربیت دینی
وی با اشاره به آموزه تخلق به اخلاق الهی توضیح داد: در معارف اسلامی بر این موضوع تأکید شده است که انسان باید خود را به صفات نیکو نزدیک کند و در زندگی، جلوه‌هایی از فضایل اخلاقی را به نمایش بگذارد. این اصل در توصیه‌های دینی و سخنان بزرگان اسلام با بیان‌های گوناگون مورد توجه قرار گرفته است.
نماینده ولی‌فقیه در استان سمنان ادامه داد: رحمت، بخشش، گذشت، عدالت و بردباری از جمله صفاتی هستند که انسان می‌تواند با تمرین و مراقبت اخلاقی در وجود خود تقویت کند. کسی که می‌خواهد به اخلاق الهی نزدیک شود، باید در برخورد با دیگران اهل مهربانی باشد، از خطاهای قابل گذشت چشم‌پوشی کند، عدالت را رعایت کند و در برابر دشواری‌ها و رفتارهای نامناسب، بردباری داشته باشد.
مطیعی خاطرنشان کرد: آموزه‌های قرآنی و روایی، انسان را به حرکت در مسیر فضایل اخلاقی دعوت می‌کنند و نماز نیز باید زمینه تقویت همین ویژگی‌ها را فراهم آورد. بر این اساس، تربیت دینی هنگامی به نتیجه مطلوب می‌رسد که باورهای اعتقادی در رفتار روزمره فرد نمود پیدا کند و به بهبود روابط او با خانواده، دوستان و جامعه بینجامد.
تکبر؛ خط قرمز در مسیر بندگی
وی در ادامه سخنان خود با اشاره به روایتی از امام صادق علیه‌السلام، به تبیین جایگاه تکبر در اخلاق اسلامی پرداخت و گفت: در آموزه‌های دینی، تکبر از صفاتی است که انسان باید با جدیت از آن دوری کند. در حالی که نزدیک شدن به بسیاری از فضایل اخلاقی برای انسان امکان‌پذیر است، خودبرتربینی و ادعای برتری در برابر خداوند و بندگان او، با حقیقت بندگی سازگاری ندارد.
مطیعی با توضیح تفاوت تکبر درونی و نمودهای رفتاری آن گفت: تکبر تنها یک احساس پنهان در قلب نیست، بلکه می‌تواند در شیوه راه رفتن، نشست‌وبرخاست، سخن گفتن و رفتار فرد با اطرافیان آشکار شود. برخورد تحقیرآمیز با دیگران، به‌ویژه اعضای خانواده و افرادی که در موقعیت پایین‌تری قرار دارند، از جمله جلوه‌هایی است که می‌تواند خودبرتربینی انسان را نمایان کند.
وی با اشاره به هشدارهای روایی درباره پیامدهای تکبر افزود: در روایتی از امام صادق علیه‌السلام آمده است که کسی که به اندازه ذره‌ای تکبر در دل داشته باشد، از ورود به بهشت محروم خواهد شد. این مضمون بیانگر اهمیت مبارزه با خودبرتربینی و ضرورت مراقبت مستمر از رفتار و نیت انسان در مسیر رشد معنوی است.
سجده؛ اوج فروتنی در برابر خداوند
نماینده ولی‌فقیه در استان سمنان با اشاره به جایگاه سجده در نماز تصریح کرد: سجده در روایات اسلامی به‌عنوان یکی از نزدیک‌ترین حالات بنده به خداوند معرفی شده است؛ زیرا انسان در این حالت، پیشانی خود را که از شریف‌ترین اعضای بدن است، بر خاک می‌گذارد و نهایت فروتنی و بندگی خود را در برابر پروردگار نشان می‌دهد
وی ادامه داد: این حالت عبادی باید به انسان بیاموزد که در برابر خداوند متواضع باشد و همین روحیه را در ارتباط با دیگران نیز حفظ کند. سجده تنها یک حرکت جسمانی نیست، بلکه نمادی از تسلیم، اظهار ارادت و فاصله گرفتن از غرور و خودبزرگ‌بینی است؛ مفاهیمی که باید در تمام ابعاد زندگی فردی و اجتماعی مورد توجه قرار گیرند.
مطیعی با تأکید بر ضرورت بازنگری در کیفیت اقامه نماز خاطرنشان کرد: اگر فردی نماز بخواند، اما همچنان در برابر همکاران، زیردستان، اعضای خانواده و دوستان خود رفتار متکبرانه داشته باشد، باید درباره میزان تأثیرگذاری نماز بر شخصیت و اخلاق خود تأمل کند. هدف آن است که نماز به اصلاح رفتار منجر شود و انسان را در مسیر فروتنی و احترام به دیگران قرار دهد.
توصیه امام صادق(ع) برای مراقبت از رفتار
وی در بخش دیگری از سخنان خود به دستورالعمل اخلاقی امام صادق علیه‌السلام برای شاگردان اشاره کرد و گفت: در منابع روایی، توصیه‌هایی برای مراقبت از اعمال و پایبندی به دستورات اخلاقی نقل شده است که می‌تواند به‌عنوان راهنمایی برای سبک زندگی دینی مورد استفاده قرار گیرد. در این آموزه‌ها، بر توجه مستمر به توصیه‌های اخلاقی و تلاش برای عمل به آن‌ها تأکید شده است.
نماینده ولی‌فقیه در استان سمنان با اشاره به شیوه توجه به این توصیه‌ها در زندگی روزمره افزود: نقل شده است که برخی افراد، نوشته‌های اخلاقی و دستورالعمل‌های دینی را در محل نماز خود نگهداری می‌کردند تا هنگام عبادت به آن‌ها مراجعه کنند و مفاهیم مطرح‌شده را در رفتار خود به کار گیرند. این روش می‌تواند یادآور اهمیت استمرار در خودسازی و تبدیل توصیه‌های دینی به عادت‌های رفتاری باشد.
مطیعی در پایان با جمع‌بندی مباحث خود درباره فلسفه نماز و آثار تربیتی آن تأکید کرد: نماز باید انسان را به فروتنی، رعایت حقوق دیگران و دوری از خودبرتربینی هدایت کند. اگر این فریضه در زندگی ما به چنین نتایجی منجر نشود، لازم است بیش از گذشته درباره حکمت آن و آموزه حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها در خطبه فدکیه تأمل کنیم و برای تحقق آثار اخلاقی نماز در رفتار فردی و اجتماعی خود بکوشیم.
/363/
نظرات
نظر شما ثبت شد؛ پس از بررسی، در صورت تأیید نمایش داده میشود.
هنوز نظری منتشر نشده است.