تعیین تکلیف قیمت شیر خام در هفته آینده؛ چالش‌های بازار لبنیات و گلایه از گرانی خودسرانه

بررسی‌های میدانی خرده‌فروشی‌ها نشان می‌دهد به دنبال حذف ارز ترجیحی و افزایش پی‌درپی بهای لبنیات، مصرف این محصولات در سبد خانوارهای ایرانی روندی نزولی به خود گرفته است.

در خردادماه، نرخ مصوب چهار فرآورده پرمصرف شامل شیر نایلونی، شیر بطری کم‌چرب، پنیر UF و ماست دبه‌ای به‌ترتیب ۸۴، ۹۸، ۲۰۳ و ۲۲۸ هزار تومان تعیین شده بود.

با وجود تفاوت قیمت‌ها در بازار به دلیل تنوع وزن، چربی و بسته‌بندی، رشد هزینه‌های تولید و به‌ویژه بهای شیر خام از دلایل اصلی این تغییرات به شمار می‌رود. اخیراً نیز دامداران به دلیل نوسان نرخ نهاده‌های دامی خواستار اصلاح قیمت شدند و به دنبال این تصمیم، برخی محصولات پیش از تصویب در ستاد تنظیم بازار گران شده و تخفیف‌ها نیز حذف شدند.

طبق اعلام مسئولان، کالاها به دو دسته مشمول قیمت‌گذاری دولتی و تعیین‌نرخ صنفی با هماهنگی سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان تقسیم می‌شوند. در این میان، پنج قلم از محصولات پرمصرف شامل پنیر UF، ماست و شیر پاکتی مشمول قیمت‌گذاری هستند.

سید احمد مقدسی، رئیس انجمن صنفی گاوداران، گفت: از کارگروه تنظیم بازار تقاضا کردیم که اصلاح قیمت شیر خام را در دستور کار قرار دهد؛ با توجه به بررسی‌های کارشناسی قیمت تمام‌شده تولید، پیش‌بینی می‌شود این موضوع هفته آینده تعیین تکلیف شود.

به گفته وی، در حال حاضر هر کیلوگرم شیر خام همانند قبل با نرخ ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان درب دامداری و ۶۲ هزار و ۵۰۰ تومان درب کارخانه خریداری می‌شود و انتظار می‌رود هفته آینده قیمت اصلاح شود.

مقدسی ادامه داد: با انجمن صنایع لبنی بر خرید هر کیلوگرم شیر خام به نرخ ۷۰ هزار تومان درب دامداری توافق کردیم که اجرای این نرخ منوط به تصمیم‌گیری ستاد تنظیم بازار است.

رئیس انجمن صنفی گاوداران با اشاره به اینکه این دومین تغییر قیمت شیر خام از ابتدای سال است، افزود: تحت تأثیر نرخ تالار مبادله، بهای نهاده‌ها تغییر کرده و این نرخ با حضور تشکل‌ها و معاونت امور دام به ستاد تنظیم بازار ارسال شده است که با اصلاح آن، نرخ لبنیات نیز تغییر می‌کند.

وی با بیان اینکه مشکلی در تولید شیر خام وجود ندارد، گفت: پس از حذف ارز ترجیحی و حتی در ایام جنگ نیز کمبودی در عرضه نداشتیم و برآوردها نشان می‌دهد تا پایان سال تولید شیر خام با رشد ۶۰۰ هزار تنی به ۱۳ میلیون و ۹۰۰ هزار تن برسد.

علی احسان ظفری، مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های لبنی، گفت: افزایش قیمت لبنیات ناشی از گرانی خودسرانه شیر خام است و تاکنون دولت مصوبه‌ای در خصوص اصلاح قیمت شیر خام نداشته است.

به گفته وی، با گرانی شیر خام، واحدهای لبنی یکی پس از دیگری تعطیل می‌شوند و محصول تولیدی پس از تبدیل به شیر خشک صادر می‌گردد.

ظفری افزود: قیمت هر کیلوگرم شیر خام از ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان به ۷۰ هزار تومان و چربی از ۶۰۰ به ۸۵۰ تومان رسیده است که نشان‌دهنده افزایش ۱۷ درصدی شیر خام و تأثیر بالای ۲۰ درصدی آن بر قیمت لبنیات و کاهش روزافزون مصرف است.

مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های لبنی با بیان اینکه قیمت لبنیات از ابتدای سال تاکنون دو بار و هر بار ۲۰ درصد رشد داشته، تولید را با چالش روبه‌رو دانسته است.

به گفته وی، آمارها نشان می‌دهد پس از حذف ارز ترجیحی، سرانه مصرف لبنیات به ۴۰ کیلوگرم رسید و پیش‌بینی می‌شود با گرانی مجدد باز هم کاهش یابد.

بررسی‌های آماری حاکی از آن است که گرانی‌های مداوم لبنیات پس از حذف ارز ترجیحی موجب افت مصرف شده و اتخاذ تمهیداتی برای تنظیم بازار و بهبود قدرت خرید خانوار ضروری است.