به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از ساری، مدرسه فقط محل آموزش کتاب‌های درسی و آمادگی برای امتحان نیست؛ دست‌کم در نگاه تشکل‌هایی که مأموریت تربیتی و فرهنگی برای خود تعریف کرده‌اند، مدرسه می‌تواند نقطه آغاز شکل‌گیری هویت، مسئولیت‌پذیری و مشارکت اجتماعی نسل نوجوان باشد. با این حال، در روزگاری که شبکه‌های اجتماعی بخش مهمی از اوقات و ذهن نوجوانان را به خود اختصاص داده‌اند و اضطراب تحصیلی، آسیب‌های اجتماعی و جنگ روایت‌ها به دغدغه خانواده‌ها تبدیل شده، این پرسش جدی‌تر از گذشته مطرح است که تشکل‌های دانش‌آموزی تا چه اندازه توانسته‌اند با زبان نسل جدید ارتباط برقرار کنند؟
در مازندران، اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانش‌آموزان تلاش کرده است پاسخ این پرسش را نه صرفاً با برگزاری برنامه‌های مناسبتی، بلکه با طراحی مجموعه‌ای از فعالیت‌های فرهنگی، آموزشی، مشاوره‌ای و تشکیلاتی دنبال کند؛ فعالیت‌هایی که محور مشترک آنها، سپردن میدان به خود دانش‌آموزان است.
آمارهای اعلام‌شده از سوی این اتحادیه نشان می‌دهد در استان مازندران 292 مدرسه متوسطه اول و دوم وجود دارد که در مقطعی 138 مدرسه از آنها دارای انجمن اسلامی فعال بوده‌اند. با این حال، مسئول اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانش‌آموزان مازندران از شناسایی و سازماندهی 12 هزار دانش‌آموز در بازه زمانی یک‌ماهه خبر می‌دهد؛ آماری که در کنار ثبت‌نام 250 مدرسه برای برگزاری نمایشگاه «مدرسه انقلاب»، از تلاش این تشکل برای گسترش دامنه فعالیت‌های دانش‌آموزی حکایت دارد.
اما فعالیت‌های اتحادیه فقط به نمایشگاه‌های انقلابی محدود نیست. تأثیر قطعی معدل در امتحانات نهایی و افزایش نگرانی دانش‌آموزان درباره آینده تحصیلی، این تشکل را به سمت برگزاری دوره‌های مشاوره و مدیریت استرس سوق داده است. از سوی دیگر، طرح‌هایی مانند «نوجوان مبارز»، «همکلاسی آسمانی» و «لشکر فرشتگان» با هدف تقویت روایتگری تاریخی، آشنایی با فرهنگ ایثار و شهادت و افزایش مشارکت نوجوانان در فعالیت‌های اجتماعی دنبال می‌شود.
یکی از نکات قابل توجه در این میان، همکاری اتحادیه با سایر تشکل‌های دانش‌آموزی استان است؛ همکاری‌ای که به گفته مسئول این اتحادیه، در جریان جنگ 12 روزه نیز با اجرای برنامه مشترک «نوجوان مبارز» نمود پیدا کرد و دانش‌آموزان در قالب آن، آموزش‌های امدادی، روایتگری و فعالیت‌های میدانی را تجربه کردند.
آنچه در این مصاحبه میخوانید:
12 هزار دانش‌آموز مازندرانی در یک ماه سازماندهی شدند
مدرسه انقلاب در 700 مدرسه مازندران؛ دانش‌آموزان راوی تاریخ شدند
تحرک تازه در مدارس مازندران
از 138 انجمن فعال تا سازماندهی 12 هزار دانش‌آموز؛ اتحادیه چه می‌کند؟
نقشه مازندران برای تربیت دانش‌آموزان کنشگر
روایت تاریخ از زبان دانش‌آموزان برای دانش‌آموزان
از روایت شهدای دانش‌آموز تا بازخوانی جنگ 12 روزه در مدارس
«نوجوان مبارز» چگونه در مدارس مازندران شکل گرفت؟
«لشکر فرشتگان» به میدان آمد؛ روایت ناگفته زنان تاریخ‌ساز انقلاب
نوجوانان مازندرانی در جنگ 12 روزه چه آموختند؟
از اضطراب امتحان تا روایتگری شهدا؛ اتحادیه دانش‌آموزی چه می‌کند؟
برای بررسی ابعاد این فعالیت‌ها، دستاوردهای تشکیلاتی، برنامه‌های پیش‌رو و چگونگی مواجهه با دغدغه‌های نسل نوجوان، با محمد کاویانی، مسئول اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانش‌آموزان مازندران، به گفت‌وگو نشستیم. او در این گفت‌وگو از برنامه‌هایی سخن می‌گوید که تلاش دارند دانش‌آموز را از مخاطب صرف برنامه‌های فرهنگی به کنشگر، روایتگر و مسئول اجتماعی تبدیل کنند.
مشروح گفت‌وگوی تسنیم با مسئول اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانش‌آموزان مازندران را بخوانید:
تسنیم: یکی از دغدغه‌های جدی دانش‌آموزان در سال‌های اخیر، تأثیر قطعی معدل در امتحانات نهایی و فشارهای روانی ناشی از آن است. اتحادیه برای پاسخ به این دغدغه چه برنامه‌ای داشته است؟
کاویانی: یکی از موضوعاتی که در ماه‌های اخیر به‌طور جدی با آن مواجه بودیم، نگرانی و استرس دانش‌آموزان نسبت به امتحانات نهایی و تأثیر قطعی معدل در نتیجه تحصیلی آنها بود. با توجه به اهمیت این موضوع و فشاری که بر دانش‌آموزان وارد می‌شود، تصمیم گرفتیم برنامه‌های مشاوره‌ای و آموزشی را در این زمینه دنبال کنیم.
در همین راستا، چهار جلسه مشاوره تحصیلی و مقابله با استرس برگزار کردیم که با استقبال خوبی از سوی دانش‌آموزان همراه شد. به‌طور میانگین در هر جلسه حدود 400 نفر در بستر فضای مجازی حضور داشتند.
در این جلسات، موضوعاتی همچون مدیریت استرس، برنامه‌ریزی درسی و شیوه صحیح مطالعه با حضور استادان و مشاوران مجرب مطرح شد. بخشی از برنامه‌ها به شناخت و کنترل اضطراب و بخشی دیگر به ارائه راهکارهای عملی برای برنامه‌ریزی تحصیلی اختصاص داشت.
نکته مهم این بود که تمام این دوره‌ها به‌صورت رایگان برگزار شد تا دانش‌آموزان بدون دغدغه مالی بتوانند از خدمات مشاوره‌ای استفاده کنند. اعتقاد داریم تشکل دانش‌آموزی باید در کنار فعالیت‌های فرهنگی و تربیتی، نسبت به مسائل واقعی و روزمره دانش‌آموزان نیز احساس مسئولیت داشته باشد.
تسنیم: نمایشگاه‌های «مدرسه انقلاب» یکی از برنامه‌های محوری اتحادیه در ایام‌الله دهه فجر است. امسال چه تفاوتی با سال‌های گذشته دارد و قرار است دانش‌آموزان چه تصویری از انقلاب اسلامی به همکلاسی‌های خود ارائه کنند؟
کاویانی: امسال تلاش کردیم نمایشگاه‌های «مدرسه انقلاب» را با رویکردی متفاوت و گسترده‌تر از سال‌های گذشته برگزار کنیم. مهم‌ترین ویژگی این نمایشگاه‌ها آن است که دانش‌آموزان خودشان مسئولیت روایتگری را بر عهده می‌گیرند و به‌جای اینکه صرفاً مخاطب یک برنامه باشند، در جایگاه راوی تاریخ انقلاب اسلامی، دستاوردهای کشور و تحولات تاریخی قرار می‌گیرند.
در این نمایشگاه‌ها، موضوعات مختلفی از تاریخ انقلاب اسلامی و پیشرفت‌های علمی و پزشکی کشور تا رشادت‌های شهدا و حوادث مهم سال‌های اخیر برای دانش‌آموزان روایت می‌شود.
برای نمونه، در یکی از مدارس دخترانه ساری، دانش‌آموزان با استفاده از موضوع آناتومی بدن و معرفی دستگاه‌های پزشکی، تاریخچه پیشرفت‌های حوزه سلامت را به نمایش گذاشتند. آنها تلاش کردند با مقایسه وضعیت پزشکی کشور پیش و پس از انقلاب، تحولات و دستاوردهای ایران در حدود دو دهه اخیر را برای مخاطبان تشریح کنند.
در بخش دیگری از همین نمایشگاه، موضوع جنگ 12 روزه و شهدای دانش‌آموز مورد توجه قرار گرفت و دانش‌آموزان تلاش کردند با روایتگری، ابعاد این حوادث و نقش شهدای نوجوان را برای همکلاسی‌های خود بازگو کنند.
هدف ما این است که دانش‌آموزان تاریخ را فقط از طریق کتاب و سخنرانی نشناسند، بلکه خودشان درباره آن تحقیق کنند، اطلاعات به دست بیاورند و با زبان نسل خودشان برای دیگران روایت کنند. وقتی دانش‌آموز مسئولیت یک بخش از نمایشگاه را بر عهده می‌گیرد، هم درگیر فرایند یادگیری می‌شود و هم مهارت بیان، تحقیق و مسئولیت‌پذیری را تجربه می‌کند.
تسنیم: از نظر آماری، اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانش‌آموزان چه میزان از مدارس مازندران را تحت پوشش فعالیت‌های خود قرار داده است؟ آمار 12 هزار دانش‌آموز چگونه محقق شده است؟
کاویانی: در استان مازندران 292 مدرسه متوسطه اول و دوم داریم. زمانی که مسئولیت اتحادیه را بر عهده گرفتم، از این تعداد 138 مدرسه دارای انجمن اسلامی فعال بودند.
یکی از اولویت‌های ما در دوره جدید، توسعه فعالیت‌های تشکیلاتی و شناسایی ظرفیت‌های دانش‌آموزی در مدارس بود. با تلاش مجموعه همکاران و مسئولان انجمن‌های اسلامی، توانستیم در بازه زمانی یک‌ماهه 12 هزار دانش‌آموز را شناسایی و سازماندهی کنیم.
این اتفاق برای ما اهمیت زیادی دارد؛ چراکه معتقدیم ظرفیت دانش‌آموزی استان بسیار بیشتر از میزان مشارکت فعلی است و باید زمینه حضور و فعالیت نوجوانان بیشتری را فراهم کنیم.
همچنین برای برگزاری نمایشگاه‌های «مدرسه انقلاب»، 250 مدرسه ثبت‌نام کرده‌اند. در کنار این آمار، آموزش‌وپرورش استان نیز گزارشی از برگزاری 700 نمایشگاه مدرسه انقلاب در سطح استان ارائه کرده است که نشان‌دهنده گستردگی این جریان فرهنگی و مشارکت مجموعه‌های مختلف در اجرای آن است.
البته توسعه کمی فعالیت‌ها به‌تنهایی کافی نیست و در کنار افزایش تعداد مدارس و دانش‌آموزان، باید به کیفیت برنامه‌ها، استمرار فعالیت انجمن‌ها و تربیت نیروهای توانمند نیز توجه کنیم.
تسنیم: یکی از آسیب‌های فعالیت‌های تشکیلاتی، موازی‌کاری و گاهی رقابت میان مجموعه‌های دانش‌آموزی است. وضعیت تعامل اتحادیه با بسیج دانش‌آموزی، سازمان دانش‌آموزی و هلال‌احمر در مازندران چگونه است؟
کاویانی: به اعتقاد من، مازندران در زمینه همکاری و هم‌افزایی میان تشکل‌های دانش‌آموزی وضعیت بسیار خوبی دارد. در استان تلاش کرده‌ایم هیچ‌گونه اختلاف و رقابتی میان اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانش‌آموزان، سازمان دانش‌آموزی، بسیج دانش‌آموزی و جمعیت هلال‌احمر وجود نداشته باشد و همه این مجموعه‌ها در کنار یکدیگر فعالیت کنند.
باور ما این است که هدف همه این تشکل‌ها، تربیت و توانمندسازی دانش‌آموزان است و اگر هر مجموعه بخواهد به‌صورت جزیره‌ای فعالیت کند، بخش زیادی از ظرفیت‌ها هدر می‌رود.
نمونه موفق این همکاری را در اجرای برنامه «نوجوان مبارز» در جریان جنگ 12 روزه شاهد بودیم. این برنامه از نخستین روز جنگ آغاز شد و تا پایان آن با همکاری تشکل‌های مختلف دانش‌آموزی ادامه پیدا کرد.
در قالب این برنامه، دانش‌آموزان آموزش‌های مختلفی از جمله آموزش‌های امدادی و هلال‌احمر، آموزش‌های مرتبط با سلاح و روایتگری را فرا گرفتند و در کنار آن، موکب‌هایی نیز برپا شد.
این تجربه نشان داد که اگر تشکل‌ها به‌جای موازی‌کاری، ظرفیت‌های خود را کنار یکدیگر قرار دهند، می‌توانند برنامه‌هایی گسترده‌تر و اثرگذارتر اجرا کنند.
تسنیم: طرح «نوجوان مبارز» چه هدفی را دنبال می‌کند و قرار است چه نقشی در تربیت نسل جدید داشته باشد؟
کاویانی: اساس این طرح بر مشارکت فعال نوجوانان استوار است. ما معتقدیم نوجوان امروز نباید صرفاً شنونده و تماشاگر اتفاقات پیرامون خود باشد، بلکه باید بتواند در شرایط مختلف، نقش‌آفرینی کند و مسئولیت اجتماعی خود را بشناسد.
در برنامه «نوجوان مبارز» تلاش شد دانش‌آموزان در کنار آموزش‌های فرهنگی و بصیرتی، مهارت‌های مورد نیاز برای حضور مؤثر در عرصه‌های اجتماعی را نیز فرا بگیرند.
همکاری با جمعیت هلال‌احمر در حوزه آموزش‌های امدادی، فعالیت‌های روایتگری و برپایی موکب‌ها، بخش‌هایی از این برنامه بود.
نکته مهم این است که چنین فعالیت‌هایی باید استمرار داشته باشد و به یک برنامه مقطعی و مناسبتی محدود نشود. ما به دنبال آن هستیم که نوجوانان در محیط مدرسه و جامعه، روحیه مسئولیت‌پذیری، همدلی و مشارکت را تمرین کنند.
تسنیم: روایتگری شهدا و انتقال فرهنگ ایثار و شهادت به نسل جدید از دیگر محورهای فعالیت شماست. در این زمینه چه برنامه‌هایی در دستور کار قرار دارد؟
کاویانی: یکی از برنامه‌های مهم ما، سرگذشت‌پژوهی شهدای دانش‌آموز با عنوان «همکلاسی آسمانی» است.در این طرح تلاش می‌کنیم دانش‌آموزان با زندگی، شخصیت، آرمان‌ها و مسیر فکری شهدایی آشنا شوند که روزی مانند خودشان در کلاس درس حضور داشتند، در مدرسه تحصیل می‌کردند و در نهایت برای دفاع از کشور و ارزش‌های خود جانفشانی کردند.
تأکید ما بر این است که معرفی شهدا نباید صرفاً به بیان چند خاطره یا برگزاری یک مراسم محدود شود. دانش‌آموز باید بتواند با مطالعه زندگی شهید، ویژگی‌های اخلاقی و رفتاری او را بشناسد و درباره انتخاب‌ها و مسئولیت‌پذیری آن شهید فکر کند.
در کنار این برنامه، طرح «لشکر فرشتگان» را نیز دنبال می‌کنیم که با هدف روایتگری درباره زنان تاریخ‌ساز انقلاب اسلامی، مادران و همسران شهدا اجرا می‌شود.
در این طرح تلاش داریم نقش زنان را در تحولات انقلاب اسلامی و دفاع از ارزش‌های کشور برای نسل نوجوان بازگو کنیم؛ چراکه بخش مهمی از تاریخ انقلاب و دفاع مقدس با مجاهدت، صبوری و نقش‌آفرینی زنان و مادران شهدا گره خورده است.
تسنیم: با توجه به گسترش فضای مجازی و تغییر الگوهای ارتباطی نوجوانان، چگونه می‌توان دانش‌آموزان را به فعالیت‌های فرهنگی و تشکیلاتی علاقه‌مند کرد؟
کاویانی: به نظر من، یکی از مهم‌ترین نکات این است که باید به خود دانش‌آموز اعتماد کنیم و میدان فعالیت را در اختیار او قرار دهیم.نوجوان امروز نیازمند دیده‌شدن، شنیده‌شدن و احساس اثرگذاری است. اگر در برنامه‌های فرهنگی فقط برای او تصمیم بگیریم و از او بخواهیم مخاطب برنامه‌ها باشد، نمی‌توانیم انتظار مشارکت عمیق و مستمر داشته باشیم.
در نمایشگاه‌های مدرسه انقلاب، طرح همکلاسی آسمانی و برنامه نوجوان مبارز تلاش کرده‌ایم دانش‌آموزان را در طراحی، اجرا و روایتگری مشارکت دهیم.
وقتی یک دانش‌آموز مسئولیت معرفی یک موضوع تاریخی یا فرهنگی را بر عهده می‌گیرد، برای آن مطالعه می‌کند، تحقیق انجام می‌دهد و در برابر همکلاسی‌های خود قرار می‌گیرد، به‌تدریج احساس مسئولیت و اعتمادبه‌نفس بیشتری پیدا می‌کند.
به همین دلیل، اعتقاد داریم تشکل دانش‌آموزی باید بستری برای رشد استعدادها و توانمندی‌های نوجوانان باشد، نه صرفاً مجموعه‌ای برای برگزاری مراسم و مناسبت‌ها.
تسنیم: سخن پایانی شما با دانش‌آموزان، خانواده‌ها و مسئولان آموزش‌وپرورش چیست؟
کاویانی: در ابتدا لازم می‌دانم از همه افرادی که در اجرای برنامه‌ها و تکمیل این پازل فرهنگی و تربیتی در کنار ما بودند، به‌ویژه مجموعه آموزش‌وپرورش و سایر تشکل‌های دانش‌آموزی، تشکر کنم.امیدواریم با استمرار این همکاری‌ها بتوانیم زمینه حضور فعال‌تر، آگاهانه‌تر و مسئولانه‌تر دانش‌آموزان را در عرصه‌های فرهنگی و اجتماعی فراهم کنیم.
پیام ما به دانش‌آموزان این است که خودشان را صرفاً به درس و امتحان محدود نکنند. تحصیل اهمیت بسیار زیادی دارد، اما در کنار آن باید نسبت به محیط پیرامون خود، جامعه و اتفاقاتی که در کشور رخ می‌دهد نیز احساس مسئولیت داشته باشند.
همان‌طور که رهبر معظم انقلاب تأکید کرده‌اند، دانش‌آموزان باید در مدرسه نقش «نجات‌غریق» داشته باشند و در این مسیر پرخطر، علاوه بر مراقبت از خود، به یاری دیگران نیز بشتابند.
ما نیز تلاش می‌کنیم با کمک خانواده‌ها، مدارس و مجموعه‌های فرهنگی، زمینه‌ای فراهم کنیم که نوجوانان بتوانند این مسئولیت را به‌درستی بشناسند و در مسیر رشد و تعالی خود و جامعه گام بردارند.
نظرات
نظر شما ثبت شد؛ پس از بررسی، در صورت تأیید نمایش داده می‌شود.
هنوز نظری منتشر نشده است.