تصادف مرگبار جیجیان بار دیگر ضرورت ایمن‌سازی راه‌ها و اصلاح رفتارهای پرخطر رانندگی در قشم را برجسته کرد.

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم دفتر جزایر خلیج فارس، یادداشت از عبدالرحیم رضوانی فعال رسانه‌ای/ چهار جان از دست رفت، چهار خانواده داغدار شدند و یک‌بار دیگر نام جاده‌های قشم با یک حادثه مرگبار گره خورد. برخورد رخ‌به‌رخ دو خودروی جک و سمند در محور رمکان به فرودگاه بین‌المللی قشم، مقابل بیمارستان خلیج فارس و در محدوده روستای جیجیان، در غروب چهارشنبه 13 آبان، حادثه‌ای تلخ بود که جان چهار سرنشین خودروی سمند، از اهالی روستای گورزین، را گرفت.

این حادثه فقط یک تصادف رانندگی دیگر نیست؛ هشداری جدی درباره وضعیتی است که سال‌هاست ایمنی راه‌های جزیره را به یکی از مطالبات مهم مردم تبدیل کرده است. وقتی یک برخورد در چند لحظه به مرگ چهار انسان منجر می‌شود، دیگر نمی‌توان موضوع را صرفاً در حد یک خبر حادثه‌ای دید و پس از چند روز از کنار آن گذشت.

البته در بررسی چنین حوادثی نباید تمام مسئولیت را متوجه وضعیت راه دانست. بی‌احتیاطی رانندگان، سرعت غیرمجاز، سبقت‌های پرخطر، بی‌توجهی به فاصله طولی و نادیده گرفتن شرایط مسیر نیز از عوامل مهم وقوع تصادفات و افزایش شدت خسارات هستند؛ عواملی که حتی در بهترین جاده‌ها هم می‌توانند جان انسان‌ها را به خطر بیندازند.

با این حال، وقتی یک محور از نظر عرض، جداسازی مسیرهای رفت‌وبرگشت، روشنایی، خط‌کشی یا علائم هشداردهنده با کاستی مواجه است، کوچک‌ترین خطای انسانی نیز می‌تواند پیامدهای بسیار سنگین‌تری داشته باشد. به همین دلیل، ایمنی جاده حاصل دو مسئولیت هم‌زمان است؛ مسئولیت دستگاه‌هایی که باید مسیر استاندارد و ایمن فراهم کنند و مسئولیت رانندگانی که موظف‌اند قوانین را رعایت کنند.

جاده‌هایی که نباید منتظر حادثه بعدی بمانند

نگاهی به وضعیت راه‌های ارتباطی قشم نشان می‌دهد که مسئله ایمنی محدود به محور جیجیان نیست. در بخش‌هایی از شبکه ارتباطی جزیره، دوطرفه بودن مسیرها، محدودیت عرض، کمبود روشنایی، نواقص خط‌کشی و علائم و ضرورت اصلاح هندسی برخی نقاط همچنان از موضوعات قابل پیگیری است.

افزایش تردد خودروها، جابه‌جایی روزانه ساکنان روستاها و شهرهای جزیره و رفت‌وآمد مسافران و گردشگران نیز ضرورت بازنگری در ظرفیت و ایمنی این محورها را بیشتر کرده است.

در چنین شرایطی، تعریض مسیرهای پرتردد، ایجاد باندهای مجزا در محورهای مستعد تصادف، اصلاح نقاط حادثه‌خیز، تأمین روشنایی کافی و نصب تجهیزات هشداردهنده نباید صرفاً در قالب برنامه‌های بلندمدت باقی بماند. نکته مهم این است که شناسایی نقاط پرخطر باید بر اساس آمار تصادفات، بازدیدهای میدانی و ارزیابی کارشناسی انجام شود؛ نه اینکه هر بار پس از جان‌باختن چند نفر، یک محدوده به فهرست نقاط نیازمند رسیدگی اضافه شود.

پروژه‌های راه‌سازی قشم؛ گام‌هایی که باید به ایمنی منجر شوند

در ماه‌های اخیر، اجرای طرح‌های راه‌سازی در قشم شتاب بیشتری گرفته است. بهره‌برداری از مسیر رفت محور رمکان ـ زیرانگ به طول یک‌هزار و 200 متر با عرض 10.5 متر، پس از تکمیل علائم، روشنایی و تأیید پلیس راهور، یکی از اقدامات انجام‌شده در این حوزه بوده است.

همچنین فاز نخست محور سوزا ـ زیرانگ ـ رمکان به طول 8.5 کیلومتر و با اعتبار 4 هزار و 500 میلیارد ریال به بهره‌برداری رسیده و اجرای فاز دوم این مسیر نیز آغاز شده است؛ طرحی که افزایش حوادث رانندگی در این محدوده طی یک سال گذشته از دلایل تسریع در اجرای آن عنوان شده است.از سوی دیگر، تکمیل قطعه دوم بزرگراه مرکزی قشم به طول 22 کیلومتر و اجرای طرح بهسازی و تعریض محور فرودگاه تا گوران نیز در شمار پروژه‌های مهم زیرساختی جزیره قرار دارند.

در کنار این پروژه‌ها، عملیات روکش آسفالت محور جیجیان نیز در روزهای اخیر آغاز شده است؛ اقدامی که نشان می‌دهد ضرورت بهسازی این محدوده مورد توجه قرار گرفته، اما روشن است که ترمیم سطح آسفالت به‌تنهایی پاسخگوی تمام نیازهای ایمنی یک محور نیست. این اقدامات را باید به فال نیک گرفت، اما مسئله اصلی، تبدیل طرح‌های عمرانی به نتیجه ملموس در کاهش تلفات جاده‌ای است. پیشرفت پروژه‌ها زمانی ارزش واقعی خود را نشان می‌دهد که راننده بتواند با اطمینان بیشتری در مسیر حرکت کند و احتمال وقوع تصادف‌های مرگبار کاهش یابد.

در این میان، باید مشخص شود کدام نقاط از نظر کارشناسی بیشترین خطر را دارند، چه زمانی برای رفع نواقص آنها در نظر گرفته شده و کدام پروژه‌ها باید با اولویت فوری به سرانجام برسند.

سرعت غیرمجاز؛ خطایی که می‌تواند جبران‌ناپذیر باشد

در کنار مطالبه از دستگاه‌های مسئول، نمی‌توان از سهم رفتارهای پرخطر رانندگی در حوادث جاده‌ای چشم‌پوشی کرد. گاهی رانندگان با وجود آگاهی از دوطرفه بودن مسیر، محدودیت دید، عرض کم جاده و احتمال ورود خودرو از مسیر مقابل، باز هم سرعتی بیش از شرایط راه انتخاب می‌کنند. سبقت در نقاط غیرمجاز، بی توجهی به علائم، استفاده از تلفن همراه و نادیده گرفتن فاصله ایمن نیز از رفتارهایی است که می‌تواند یک سفر عادی را به حادثه‌ای جبران‌ناپذیر تبدیل کند.

سرعت مجاز نیز همیشه به معنای سرعت ایمن نیست؛ راننده باید با توجه به وضعیت جاده، شرایط جوی، دید و حجم تردد حرکت کند. در محوری که امکان برخورد رخ‌به‌رخ وجود دارد، یک تصمیم اشتباه برای سبقت یا چند کیلومتر سرعت بیشتر می‌تواند سرنوشت چند خانواده را تغییر دهد.

از این رو، تشدید نظارت پلیس راهور بر سرعت‌های غیرمجاز، سبقت‌های خطرناک و تخلفات حادثه‌ساز در محورهای پرتردد قشم ضروری است. فرهنگ‌سازی و آموزش نیز باید از سطح توصیه‌های عمومی فراتر برود و به مطالبه‌ای جدی در میان خانواده‌ها، رانندگان و جامعه محلی تبدیل شود.

جان مردم نباید قربانی تأخیر در ایمن‌سازی شود

حادثه جیجیان یک‌بار دیگر ضرورت بازنگری جدی در اولویت‌های ایمنی راه‌های قشم را یادآوری کرد. چهار نفر جان باخته‌اند و خانواده‌هایی با داغی سنگین روبه‌رو شده‌اند؛ اما مهم‌تر از ابراز تأسف و انتشار پیام‌های تسلیت، اقداماتی است که باید مانع تکرار چنین حوادثی شود.

انتظار می‌رود دستگاه‌های مسئول، با همکاری سازمان منطقه آزاد قشم، فرمانداری، پلیس راهور و مجموعه راهداری، وضعیت محورهای پرخطر جزیره را به‌صورت دقیق بررسی و برنامه زمان‌بندی مشخصی برای رفع نواقص آنها اعلام کنند. در این میان، محور جیجیان و مسیر ارتباطی رمکان به فرودگاه باید با حساسیت ویژه مورد ارزیابی قرار گیرد.

همچنین ضروری است اجرای پروژه‌های نیمه‌تمام راه‌سازی با اولویت نقاط حادثه‌خیز دنبال شود و در کنار تعریض و بهسازی، موضوعاتی مانند جداسازی مسیرهای رفت‌وبرگشت، خط‌کشی، روشنایی، علائم هشداردهنده و ایمن‌سازی حاشیه راه‌ها نیز در اولویت قرار گیرد. در نهایت، نباید فراموش کرد که ایمنی جاده مسئولیتی مشترک است؛ نه می‌توان همه تقصیرها را به گردن رانندگان انداخت و از نواقص زیرساختی غافل شد و نه می‌توان کمبودهای جاده‌ای را توجیهی برای سرعت غیرمجاز و رانندگی پرخطر دانست.

چهار جان‌باخته حادثه جیجیان دیگر به خانه بازنمی‌گردند، اما می‌توان و باید از این حادثه برای جلوگیری از تکرار فجایع مشابه درس گرفت. جاده ایمن، مطالبه‌ای تشریفاتی یا خواسته‌ای تجملی نیست؛ حق ابتدایی مردمی است که هر روز برای کار، تحصیل، درمان و زندگی ناچار به تردد در این مسیرها هستند.

هیچ پروژه‌ای نباید آن‌قدر به تأخیر بیفتد که جان انسان‌ها بهای آن شود و هیچ راننده‌ای نباید با بی‌احتیاطی، جان خود و دیگران را به مخاطره بیندازد. حفظ جان مردم باید پیش از تصادف بعدی در اولویت قرار گیرد، نه پس از آن.

/7558‌

©‌ وبانگاه، خبرگزاری تسنیم