از شروع تجاوز نظامی ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به ایران، نهادهای رسانه‌ای و محافل تحلیلی جهان با بررسی این مناقشه تأکید کرده‌اند که اهداف تعیین‌شده برای این عملیات برآورده نشده و واشنگتن با بن‌بست راهبردی روبه‌روست. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانش‌آموزان همراه شد، ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی وسیعی به همراه داشته و بازتاب‌های گسترده‌ای در رسانه‌های انگلیسی، عربی، چینی و روسی برانگیخته است.
به گزارش بخش بین‌الملل وبانگاه بر اساس داده های خبری منتشر شده در خبرگزاری مهر, مجله فورچون به قلم استیون جان گزارش داد که جنگ ایران تاکنون نزدیک به ۲۰۰۰ دلار هزینه به هر خانوار آمریکایی تحمیل کرده و حملات تازه می‌تواند این رقم را بالاتر ببرد. بر پایه برآورد مارک زندی، اقتصاددان ارشد مودیز، حدود ۱۱۰۰ دلار از این هزینه از گرانی انرژی و حمل‌ونقل ناشی شده و بقیه از نرخ بهره بالاتر و سهمی از هزینه‌های نظامی؛ در مجموع ۲۶۵ میلیارد دلار در سطح کشور. هزینه نظامی آمریکا نیز از ۳۷.۵ میلیارد دلار برآورد ژوئیه به بیش از ۴۷ میلیارد دلار رسیده که بیش از ۲۹ میلیارد دلار آن صرف جایگزینی مهمات شده است.
در همین رابطه، فورچون یادآور شد که در ۸ اکتبر ترامپ گفته بود پیش از انتخابات به ایران حمله نمی‌کند، اما در ۲ نوامبر، یک روز پیش از انتخابات، آمریکا به جزیره قشم حمله کرد. گیلبرت متکالف از دانشکده مدیریت MIT می‌گوید این حملات احتمال واکنش ایران علیه کشتیرانی هرمز یا زیرساخت نفت و گاز منطقه را افزایش می‌دهد و قیمت نفت را در آستانه زمستان بالا نگه می‌دارد. پس از پیروزی دموکرات‌ها، نفت برنت بیش از ۹ درصد کاهش یافت، اما متکالف می‌گوید این خوش‌بینی ممکن است کوتاه‌نظرانه باشد، زیرا ترامپ پس از انتخابات ممکن است فشار نظامی را افزایش دهد. جی‌دی ونس نیز گفت: «دلیل شکست ما جنگ است.»
نشریه کانوورسیشن در مقاله‌ای به قلم مارکوس واگنر، استاد حقوق دانشگاه ولونگونگ، بررسی کرد که پیروزی گسترده دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای، آنان را در موقعیت بهتری برای مقابله با برنامه‌های دونالد ترامپ، از جمله جنگ نامحبوب و پرهزینه علیه ایران، قرار داده است. با این حال، ترامپ می‌تواند هر قانونی برای پایان جنگ را وتو کند و دموکرات‌ها برای رد وتو به دو سوم آرا در هر دو مجلس نیاز دارند که حمایت شمار زیادی از جمهوری‌خواهان را می‌طلبد.
بر اساس این تحلیل، دموکرات‌ها سه گزینه پیش رو دارند؛ نخست تصویب قطعنامه پایان جنگ که کنگره در ژوئن چنین قطعنامه‌ای را تصویب کرد اما غیرالزام‌آور بود و ترامپ آن را نادیده گرفت، دوم تحقیقات گسترده کنگره و احتمال استیضاح مقام‌های ارشد دولت از جمله پیت هگست، وزیر دفاع، و سوم استفاده از «قدرت کیف پول» که بر اساس آن از ژانویه، هر دلار جدیدی که وزارت جنگ بخواهد هزینه کند باید به تصویب مجلس و سنا برسد و دموکرات‌ها می‌توانند در بودجه دفاعی شرط ممنوعیت هزینه برای خصومت با ایران بگنجانند. نویسنده یادآور شد که دموکرات‌ها در ۲۰۰۷ همین راه را برای خروج از عراق آزمودند اما جرج دبلیو بوش وتو کرد و دموکرات‌ها زیر فشار اتهام «رها کردن سربازان» عقب نشستند و امروز نیز چنین ریسکی وجود دارد.
به نوشته این تحلیل، ترامپ پس از انتخابات نقش جنگ در شکست جمهوری‌خواهان را پذیرفت اما گفت اگر لازم باشد دوباره همین کار را می‌کند و ونس نیز صریح‌تر گفت دلیل شکست «جنگ» بوده است. پایان دادن به جنگ برای ترامپ اکنون «تحقیر» است، زیرا آمریکا نزدیک ۵۰ میلیارد دلار هزینه کرده و دستاورد ملموسی نداشته و ایران آموخته است که هرمز و باب‌المندب را می‌تواند کنترل کند؛ روندی که ممکن است نظم تک‌قطبی پس از جنگ سرد را پایان دهد و بزرگ‌ترین برنده شاید پکن باشد.
مجله تایم نیز گزارش داد که رهبران ایران پیروزی قاطع دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا را رد جنگ دونالد ترامپ علیه ایران خواندند. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «ملت ایران در میدان نبرد شکست راهبردی را به ترامپ تحمیل کرد» و آیت الله سید مجتبی خامنه‌ای گفت: «روند فروپاشی آمریکا شتاب گرفته است.» محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و مذاکره‌کننده ارشد ایران، نوشت: «وجدان یا هزینه زندگی، آمریکایی‌ها به جنگ نه گفتند و ما این پیام را تأیید می‌کنیم.» و اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، خطاب به ترامپ گفت محاسباتش شکست خورده و مردم آمریکا پیام روشنی فرستاده‌اند.
بر اساس گزارش تایم، شکست سنگین جمهوری‌خواهان شکاف‌ها بر سر جنگ ایران را عمیق‌تر کرده و برخی قانون‌گذاران خواهان استیضاح پیت هگست، وزیر جنگ، هستند و توماس مسی گفته هفته آینده رأی‌گیری را در دستور کار قرار می‌دهد. یک جمهوری‌خواه نزدیک به کاخ سفید گفت هگست از ابتدا درباره زمان‌بندی و اهداف جنگ «یا صادق نبوده یا اشتباه کرده است» و گزارش‌هایی از بررسی جایگزینی او با ران دیسانتیس منتشر شده است. همچنین آیت الله خامنه‌ای هشدار داد کسانی که گمان می‌کنند با امتیاز دادن می‌توان آمریکا را از خصومت بازداشت، «سخت در اشتباه‌اند» و ویلیام فیگوروآ از دانشگاه خرونینگن گفت ایران اکنون دلیل بیشتری برای بازدارندگی هسته‌ای و دلیل کمتری برای اعتماد به مذاکره دارد.
در رسانه‌های عربی، پایگاه خبری الغد و روزنامه الخلیج امارات به بررسی پیامدهای نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و فشارها بر دولت دونالد ترامپ پرداختند. این رسانه‌ها اشاره کردند که جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران با افزایش قیمت سوخت و هزینه‌های معیشتی همراه بوده و نارضایتی‌هایی را در میان افکار عمومی آمریکا ایجاد کرده است. واشنگتن اکنون با گزینه‌هایی چون ادامه عملیات نظامی محدود، توافق دیپلماتیک یا گسترش حملات روبه‌روست.
طبق گزارش‌ها، یک مقام آمریکایی اعلام کرده است که فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) مقدمات احتمالی ازسرگیری عملیات گسترده علیه ایران را تکمیل می‌کند، هرچند هنوز دستور جدیدی دریافت نکرده و تحرکات ناو هواپیمابر «تئودور روزولت» و حضور آن در سنگاپور نیز مورد توجه واشنگتن است. در همین حال، قطر و پاکستان تلاش می‌کنند با میانجیگری از بازگشت جنگ جلوگیری کنند و هدی رؤوف، نویسنده ایندیپندنت عربی، تأکید کرد که نتایج انتخابات سوم نوامبر در شرایطی رقم خورد که جنگ با ایران، افزایش هزینه‌های زندگی، تورم و تعرفه‌های تجاری به عوامل نارضایتی رأی‌دهندگان تبدیل شده بودند.
در این میان، ایران تلاش دارد از شرایط سیاسی جدید آمریکا برای تقویت موقعیت خود در مذاکرات استفاده کند و ضمن پافشاری بر شروط هفت‌گانه خود برای پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز، خواستار توقف جنگ در همه جبهه‌ها، رفع محاصره دریایی و تحریم‌های نفتی و آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده است، در حالی که کنگره جدید نیز از ژانویه ۲۰۲۷ فعالیت خود را آغاز خواهد کرد.
رسانه‌های چین و روسیه نیز ابعاد این تحولات را پوشش دادند. روزنامه «ایزوستیا» روسیه گزارش داد که شکست جمهوری‌خواهان اختلاف‌نظرها در دولت ترامپ را تشدید کرده و کاخ سفید را با نبود راهبردی مشخص روبه‌رو ساخته است؛ به‌طوری‌که گروهی به رهبری جی‌دی ونس خواهان توافق هستند، گروهی دیگر به رهبری جان رتکلیف و اسکات بسنت از تداوم محاصره دریایی حمایت می‌کنند و گروهی نیز خواستار حملات جدیدند. این روزنامه به نقل از دانیا کریلوف، پژوهشگر آکادمی علوم روسیه، مطرح کرد که واشنگتن ممکن است برای انتقال مسئولیت شکست عملیات نظامی، به دنبال معرفی یک مقصر از جمله کناره‌گیری پیت هگست باشد و تأکید کرد که اسرائیل با دستکاری اطلاعات درصدد تشدید تنش است اما کشورهای عربی تمایلی به ورود به جنگ جدید ندارند.
روزنامه گلوبال تایمز چین نیز در گزارشی با عنوان «دموکرات‌ها کنترل کنگره آمریکا را به دست گرفتند؛ نارضایتی رأی‌دهندگان و جنگ ایران بر نتیجه انتخابات تأثیر گذاشت» نوشت که دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای ۲۰۲۶ موفق شدند اکثریت هر دو مجلس نمایندگان و سنا را به دست آورند؛ نتیجه‌ای که به گفته کارشناسان چینی، بیش از آنکه نشان‌دهنده حمایت گسترده از برنامه‌های دموکرات‌ها باشد، بازتاب نارضایتی عمومی از عملکرد دولت ترامپ به دلیل تورم بالا، افزایش بدهی عمومی، مشکلات اقتصادی و ناکامی‌های سیاست خارجی است و می‌تواند به پایان زودتر جنگ کمک کند.
نظرات
نظر شما ثبت شد؛ پس از بررسی، در صورت تأیید نمایش داده میشود.
هنوز نظری منتشر نشده است.