به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم دفتر جزایر خلیج فارس، با آغاز دوره بارندگیهای پاییزی و افزایش احتمال وقوع رگبارهای شدید در مناطق جنوبی کشور، مدیریت آب‌های سطحی و میزان آمادگی زیرساختهای شهری جزیره کیش بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است؛ جزیره‌ای که در کنار اجرای صدها هزار مترمربع آسفالت و توسعه شبکه معابر، همچنان با مسئله آب‌گرفتگی در برخی نقاط و ضرورت حفاظت از منابع محدود آب شیرین مواجه است.
معاون فنی و عمرانی شرکت عمران، آب و خدمات کیش از اجرای 760 هزار مترمربع آسفالت طی دو سال گذشته و آغاز مرحله جدید عملیات آسفالت‌ریزی و توسعه طرح‌های هدایت و جذب آب‌های سطحی خبر داده است؛ اقداماتی که با توجه به شرایط اقلیمی جزیره، اهمیت آن‌ها تنها به بهسازی معابر محدود نمی‌شود.
اجرای 760 هزار مترمربع آسفالت در دو سال
محمدرضا عرب، معاون فنی و عمرانی شرکت عمران، آب و خدمات کیش، با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه نگهداشت و بهسازی معابر اعلام کرده است که طی دو سال گذشته حدود 760 هزار مترمربع آسفالت در جزیره اجرا شده است؛ رقمی که به گفته وی، حدود 2.5 برابر عملکرد دوره دوساله پیش از آن است.
مرحله جدید عملیات آسفالت‌ریزی نیز آغاز شده و اقدامات مربوط به زیرسازی، تثبیت بستر و اجرای آسفالت در محدوده میدان فارور تا میدان نوبنیاد در حال انجام است.
با این حال، در مناطق جزیره‌ای و به‌ویژه مناطقی که با بارندگیهای مقطعی اما شدید مواجه هستند، کیفیت معابر تنها به سطح آسفالت و میزان نوسازی آن‌ها وابسته نیست. شیب‌بندی اصولی خیابان‌ها، طراحی مسیر حرکت روان‌آب‌ها و اتصال معابر به شبکه جمع‌آوری آب‌های سطحی، نقش مهمی در جلوگیری از تجمع آب و تخریب آسفالت دارد.
در واقع، چنانچه مسیر حرکت آب در زمان اجرای پروژه‌های عمرانی به‌درستی پیش‌بینی نشود، حتی معابر نوسازی‌شده نیز ممکن است هنگام بارندگیهای شدید با آب‌گرفتگی و آسیب به زیرسازی مواجه شوند.
70 چاه جذبی و هفت ترانشه برای مدیریت روان‌آب‌ها
یکی از محورهای مهم برنامه‌های عمرانی کیش، توسعه زیرساختهای جذب و هدایت آب‌های سطحی است.بر اساس اعلام معاون فنی و عمرانی شرکت عمران، آب و خدمات کیش، طی دو سال گذشته حدود 70 حلقه چاه جذبی در نقاط مختلف جزیره اجرا شده و هفت ترانشه جذب آب نیز به بهره‌برداری رسیده است.
در ادامه این طرح‌ها، یک ترانشه در محدوده میدان ملل اجرا شده و عملیات احداث ترانشه دوم در محدوده میدان هرمز ادامه دارد. همچنین با توجه به بررسی نقاط دارای سابقه آب‌گرفتگی، اقداماتی برای حفر چاه جذبی، احداث آب‌گذر و لوله‌گذاری در محدوده‌هایی مانند خانشیر و انتهای خیابان دانش‌آموز در دست اجراست.
محدوده کلبه هور و نوارهای ساحلی مرجان و کرانه نیز از دیگر نقاطی هستند که اجرای طرح‌های جدید در آن‌ها پیش‌بینی شده است.
اهمیت این اقدامات از آن جهت است که بارندگی در مناطق جنوبی کشور گاهی به شکل رگبارهای کوتاه‌مدت اما پرفشار رخ می‌دهد؛ شرایطی که در صورت متناسب نبودن ظرفیت شبکه هدایت و جذب آب با حجم روان‌آب، می‌تواند به آب‌گرفتگی خیابان‌ها، اختلال در تردد و آسیب به زیرساختهای شهری منجر شود.
مدیریت آب باران؛ فرصتی برای تقویت منابع آب شیرین کیش
مدیریت بارندگی در کیش تنها به جلوگیری از آب‌گرفتگی معابر محدود نمی‌شود، بلکه با یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی و زیرساختی جزیره، یعنی محدودیت منابع آب شیرین، نیز ارتباط دارد.
کیش به دلیل شرایط اقلیمی خشک، بارندگی محدود و قرار گرفتن در محاصره آب‌های شور خلیج فارس، از منابع آب شیرین زیرزمینی محدودی برخوردار است. مطالعات علمی درباره آبخوان جزیره نیز نشان می‌دهد که این ذخایر در برابر برداشت بیش از ظرفیت و نفوذ آب شور دریا آسیب‌پذیر هستند.
در چنین شرایطی، مدیریت اصولی روان‌آب‌ها می‌تواند علاوه بر کاهش خطر سیلاب و آب‌گرفتگی، در صورت فراهم بودن شرایط زمین‌شناختی و زیست‌محیطی مناسب، به تغذیه طبیعی یا مصنوعی آبخوان جزیره کمک کند.
برای تحقق این هدف، طراحی اصولی شیب معابر، هدایت آب باران از سطوح آسفالتی به مسیرهای جمع‌آوری، استفاده از سطوح نفوذپذیر در نقاط مناسب و انتقال کنترل‌شده آب به چاه‌ها و ترانشه‌های جذبی اهمیت دارد.
به بیان دیگر، اگر در طراحی معابر شهری به جای انتقال سریع تمام آب باران به دریا، امکان جمع‌آوری و نفوذ کنترل‌شده بخشی از روان‌آب‌ها در نقاط مناسب فراهم شود، بارندگی می‌تواند علاوه بر یک چالش عمرانی، به فرصتی برای کمک به حفظ منابع آبی جزیره تبدیل شود.
البته این موضوع به معنای قابل شرب بودن مستقیم آب باران یا آب نفوذی نیست. کیفیت آب، ویژگی‌های زمین‌شناسی، احتمال آلودگی روان‌آب‌های شهری و خطر نفوذ آب شور باید در طراحی چنین سامانه‌هایی مورد توجه قرار گیرد. همچنین آب زیرزمینی برای مصرف شرب به پایش و تصفیه متناسب نیاز دارد.
در همین زمینه، پژوهش‌های علمی منتشرشده در مجله بین‌المللی Sustainability درباره سامانه‌های نوین تغذیه آبخوان در کیش نیز ظرفیت استفاده از روان‌آب‌های شهری برای تقویت ذخایر آب زیرزمینی جزیره را بررسی کرده‌اند؛ موضوعی که بر ضرورت مدیریت همزمان آب‌های سطحی و منابع زیرزمینی در شرایط اقلیمی خاص کیش تأکید دارد.
بارندگیهای پیش‌رو؛ آزمونی برای عملکرد زیرساختهای شهری
اکنون با آغاز مرحله جدید آسفالت‌ریزی و توسعه طرح‌های جذب آب‌های سطحی، مسئله اصلی میزان کارآمدی این زیرساخت‌ها هنگام وقوع بارندگیهای شدید است.
آمار اجرای 760 هزار مترمربع آسفالت، احداث 70 چاه جذبی و هفت ترانشه، از حجم اقدامات عمرانی انجام‌شده حکایت دارد؛ اما ارزیابی نهایی این پروژه‌ها به عملکرد آن‌ها در شرایط واقعی بارندگی، کاهش نقاط آب‌گرفتگی و حفظ کیفیت معابر وابسته است.
در جزیره‌ای مانند کیش که منابع آب شیرین از ارزش راهبردی برخوردارند، مدیریت بارندگی می‌تواند دو نتیجه مهم به همراه داشته باشد؛ نخست، کاهش خسارات ناشی از آب‌گرفتگی و دوم، بهره‌گیری بهتر از ظرفیت بارش‌های محدود برای تقویت ذخایر زیرزمینی.
نظرات
نظر شما ثبت شد؛ پس از بررسی، در صورت تأیید نمایش داده میشود.
هنوز نظری منتشر نشده است.