مشاور وزیر آموزش و پرورش گفت:تحقق مدرسه تراز سند تحول بنیادین مستلزم برنامه‌ریزی راهبردی و تصمیم‌گیری درست است

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از مشهد،علیرضا کمرئی صبح امروز در نشست تخصصی راهبران استانی الگوی مدرسه تراز سند تحول بنیادین با تبیین الگوی برنامه‌ ریزی راهبردی مدارس در مسیر استقرار مدرسه تراز سند تحول بنیادین، با اشاره به ضرورت استقرار رویکردی نظام‌مند در مدیریت و راهبری مدارس اظهارکرد: برنامه‌ریزی راهبردی باید بر مبنای اولویت‌های واقعی، نیازهای احصاشده و نتایج تحلیل وضعیت مدرسه صورت گیرد و از تصمیم‌گیری‌های مبتنی بر برداشت‌های ذهنی، حدس و گمان فاصله بگیرد.

وی با تشریح ساختار الگوی برنامه‌ریزی راهبردی مدرسه افزود: در این الگو، برنامه راهبردی و برنامه عملیاتی دو بخش مکمل یکدیگر هستند. برنامه راهبردی، چشم‌انداز، مأموریت، نظام ارزشی و جهت‌گیری کلان مدرسه را مشخص می‌کند و برنامه عملیاتی، مسیر تحقق این اهداف را از طریق تعیین اقدامات، مسئولیت‌ها، زمان‌بندی و منابع موردنیاز ترسیم می‌کند؛ بنابراین، تدوین برنامه راهبردی بدون پیش‌بینی سازوکارهای اجرایی، نمی‌تواند به تحقق اهداف موردنظر منجر شود.

مشاور وزیر آموزش‌وپرورش با تشریح ارتباط میان تحلیل مسائل، تدوین راهبردها و تعیین اهداف عملیاتی خاطرنشان کرد: راهبردها باید از مسائل و نیازهای واقعی مدرسه استخراج شوند و اهداف عملیاتی نیز در امتداد همین راهبردها شکل بگیرند. بر این اساس، مدرسه ابتدا باید مسائل خود را به‌درستی شناسایی کند، سپس با تحلیل شرایط و ظرفیت‌های موجود، مسیرهای مناسب برای رفع مسائل و دستیابی به اهداف را تعیین کند.

کمرئی، تعیین وضعیت پایه مدارس را از الزامات اصلی اجرای این الگو دانست و تصریح کرد: یکی از چالش‌های جدی در برنامه‌ریزی، دسترسی به داده‌های دقیق، یکپارچه و قابل اتکاست. برای آغاز حرکت تحولی، باید نقطه عزیمت هر مدرسه مشخص باشد تا بتوان بر اساس آن، اهداف واقع‌بینانه تعیین کرد و در مراحل بعد، میزان پیشرفت و اثربخشی اقدامات را مورد سنجش قرار داد در واقع، بدون برخورداری از اطلاعات معتبر درباره وضعیت موجود، امکان ارزیابی دقیق عملکرد و سنجش میزان تحقق اهداف فراهم نخواهد شد.

وی در ادامه، تشکیل تیم راهبردی و شناسایی ذی‌نفعان را از مراحل بنیادین این فرایند برشمرد و گفت: مدرسه به‌عنوان یک نهاد تربیتی، با مجموعه‌ای از ذی‌نفعان و ظرفیت‌های پیرامونی ارتباط دارد. خانواده‌ها، مسجد محله، مجموعه‌های فرهنگی و اجتماعی و سایر نهادهای اثرگذار باید شناسایی شوند و متناسب با نوع ارتباط و میزان تأثیرگذاری آن‌ها، سازوکار مشخصی برای تعامل و مشارکت در فرایندهای مدرسه تعریف شود.

مشاور وزیر آموزش‌ و پرورش همچنین با اشاره به ضرورت تدوین هویت، چشم‌انداز و جهت‌گیری مدرسه بیان کرد: پس از آماده‌سازی و شناخت وضعیت موجود، تحلیل راهبردی مدرسه باید با بررسی عوامل درونی و بیرونی انجام شود؛ به‌گونه‌ای که نقاط قوت و ضعف داخلی و فرصت‌ها و تهدیدهای محیطی به‌درستی شناسایی شده و مبنای تعیین اولویت‌ها و راهبردهای مدرسه قرار گیرند.

کمرئی با تأکید برضرورت توجه هم‌زمان به ابعاد کمی و کیفی شاخص‌های ارزیابی اظهارکرد:در سنجش عملکرد مدارس، صرفاً تعداد فعالیت‌ها یا میزان حضور افراد در برنامه‌ها ملاک ارزیابی نیست، بلکه کیفیت مشارکت و میزان نقش‌آفرینی افراد نیز اهمیت دارد. برای نمونه، گستردگی مشارکت زمانی محقق می‌شود که تعداد بیشتری از افراد در فعالیت‌ها حضور داشته باشند، اما عمق مشارکت زمانی معنا پیدا می‌کند که افراد در طراحی، اجرا و پیشبرد برنامه‌ها نیز مسئولیت و نقش مؤثر بر عهده بگیرند.

وی در تبیین نظام سنجش و ارزیابی این الگو افزود: شاخص‌های ارزیابی باید در قالب سنجه‌های مشخص و در سه سطح ورودی، فرایند و خروجی مورد بررسی قرار گیرند؛ به این معنا که ابتدا ظرفیت‌ها و امکانات موجود، سپس کیفیت فرایندهای اجرایی و در نهایت نتایج و دستاوردهای حاصل از فعالیت‌های مدرسه ارزیابی شود. در این مسیر، ابزارهایی نظیر چک‌لیست‌های ارزیابی، پرسش‌نامه‌ها و برآوردهای راهبردی برای گردآوری اطلاعات و سنجش میزان تحقق شاخص‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند.

کمرئی استقرار مدرسه تراز را نیازمند عبور از برنامه‌ریزی‌های مقطعی و حرکت به سمت مدیریت مبتنی بر تحلیل، هدف‌گذاری، اقدام و ارزیابی مستمر دانست و بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت تخصصی سرگروه‌های آموزشی در تبیین و تحقق اهداف سند تحول بنیادین تأکید کرد.

©‌ وبانگاه، خبرگزاری تسنیم