به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از قشم، در غربی‌ترین نقطه جزیره قشم، جایی که خشکی به آب‌های خلیج فارس می‌رسد، روستای باسعیدو قرار دارد؛ منطقه‌ای که اقتصاد آن بیش از هر چیز به دریا وابسته است و فعالیت صدها شناور صیادی، زنجیره‌ای از مشاغل و فرصت‌های اقتصادی را در این محدوده شکل داده است.
باسعیدو اگرچه حدود 110 تا 114 کیلومتر با شهر قشم فاصله دارد، اما به واسطه موقعیت دریایی، اسکله فعال و ظرفیت‌های گسترده صیادی، یکی از کانون‌های مهم اقتصاد دریامحور در جزیره و استان هرمزگان به شمار می‌رود. جمعیت این روستا بیش از 3 هزار نفر در قالب حدود 600 خانوار است و بخش قابل توجهی از معیشت ساکنان آن با فعالیت‌های دریایی پیوند خورده است.
اهمیت اقتصادی باسعیدو به جمعیت ساکن آن محدود نمی‌شود؛ در فصل‌های مختلف صید، حدود 3 هزار نیروی کار مهاجر نیز برای فعالیت در ناوگان صیادی و مشاغل وابسته به این منطقه می‌آیند؛ نیروی انسانی‌ای که در کنار صیادان بومی، چرخ اقتصاد این بندر را به حرکت درمی‌آورد.
بیش از 200 شناور در خدمت اقتصاد دریا
ناوگان صیادی باسعیدو بیش از 200 فروند لنج و قایق را در بر می‌گیرد؛ شناورهایی که فعالیت آنها تنها به صید آبزیان محدود نیست و مجموعه‌ای از مشاغل در حوزه تخلیه، حمل‌ونقل، نگهداری، تعمیرات و عرضه محصولات دریایی را فعال نگه داشته‌اند.
در هر لنج صیادی به‌طور معمول حدود 12 نفر فعالیت می‌کنند و با در نظر گرفتن نیروهای شاغل در قایق‌ها، اسکله، واحدهای یخ‌سازی، سردخانه‌ها، کارگاه‌های تعمیر شناور و بخش حمل‌ونقل، گستره اشتغال ایجادشده در این حوزه فراتر از خدمه شناورهاست.
اسکله باسعیدو نیز به‌عنوان مرکز اصلی فعالیت این ناوگان، محل اتصال صید به سایر حلقه‌های اقتصادی منطقه است. لنج‌ها و قایق‌ها پس از بازگشت از دریا در این اسکله پهلو می‌گیرند و محصولات صیدشده وارد چرخه‌ای از تخلیه، نگهداری، آماده‌سازی و انتقال به بازار می‌شوند.
در اطراف اسکله، واحدهای تأمین و تولید یخ، سردخانه‌ها، مراکز نگهداری آبزیان، کارگاه‌های تعمیر تجهیزات دریایی و فعالیت‌های بسته‌بندی شکل گرفته‌اند؛ زیرساخت‌هایی که بخش قابل توجهی از آنها با سرمایه‌گذاری اهالی و فعالان بومی ایجاد شده است.
از آب‌های خلیج فارس تا بازارهای صادراتی
تنوع گونه‌های آبزی در محدوده صیادی باسعیدو، یکی دیگر از ظرفیت‌های اقتصادی این منطقه است. هوور، ساردین، یال‌اسبی و گونه‌های مختلف دیگر از جمله محصولاتی هستند که توسط صیادان منطقه صید می‌شوند.
بر اساس اطلاعات فعالان محلی، بخشی از این محصولات پس از تخلیه و آماده‌سازی به بازارهای خارجی از جمله کویت، عمان و چین صادر می‌شود؛ موضوعی که نشان می‌دهد فعالیت صیادی باسعیدو علاوه بر تأمین بخشی از نیاز بازار داخلی، در تجارت آبزیان نیز سهم دارد.
محدوده فعالیت صیادان این منطقه نیز به آب‌های نزدیک روستا محدود نیست و بخش‌هایی از آب‌های اطراف جزایر تنب بزرگ و تنب کوچک را در بر می‌گیرد؛ گستره‌ای که در کنار ظرفیت ناوگان صیادی، اهمیت این بندر را در اقتصاد دریایی غرب قشم افزایش داده است.
افزایش هزینه سفرهای دریایی؛ سوخت به دغدغه اصلی صیادان تبدیل شد
با وجود این ظرفیت‌ها، فعالان صیادی باسعیدو با مشکلاتی روبه‌رو هستند که ادامه فعالیت اقتصادی آنها را تحت تأثیر قرار داده است. افزایش فاصله محل صید، هزینه‌های سوخت و استهلاک شناورها از جمله مسائلی است که صیادان از آن گلایه دارند.
ناخدا محمد، از فعالان صیادی باسعیدو، با اشاره به کاهش دسترسی به محدوده‌های مناسب صید می‌گوید صیادان برای دستیابی به صید مطلوب گاهی ناچارند 100 تا 150 مایل دریایی از ساحل فاصله بگیرند؛ مسافتی که هزینه سفر و میزان مصرف سوخت را به شکل قابل توجهی افزایش می‌دهد.
به گفته وی، پیش از این برخی صیادانی که سهمیه یا مجوز مشخص سوخت نداشتند، بخشی از نیاز خود را از طریق کارت‌های سوخت آزاد تأمین می‌کردند، اما با حذف یا محدود شدن این امکان، تأمین سوخت برای این گروه دشوارتر شده است.
در شرایطی که طی مسیرهای طولانی برای رسیدن به مناطق مناسب صید ضرورت پیدا کرده، سوخت دیگر صرفاً یکی از هزینه‌های جانبی فعالیت صیادی نیست، بلکه به یکی از عوامل تعیین‌کننده در امکان ادامه سفرهای دریایی تبدیل شده است.
صیادان از کاهش ذخایر آبزیان و صید ترال می‌گویند
در کنار مشکلات اقتصادی، وضعیت ذخایر آبزیان و شیوه‌های صید نیز از موضوعات مورد نگرانی فعالان محلی است ناخدا محمد معتقد است کاهش میزان صید در محدوده‌های نزدیک‌تر، صیادان را به سمت مناطق دورتر سوق داده است. او همچنین نسبت به فعالیت شناورهایی که از روش صید ترال استفاده می‌کنند، انتقاد دارد و معتقد است اجرای روش‌های مخرب صید، به‌ویژه خارج از ضوابط و محدوده‌های تعیین‌شده، می‌تواند به زیستگاه‌های دریایی و ذخایر آبزیان آسیب وارد کند.
صیادان محلی در مقابل، استفاده از روش‌های سنتی و تورهایی با چشم‌درشت را از شیوه‌های رایج فعالیت خود عنوان می‌کنند؛ روش‌هایی که به گفته آنها علاوه بر تأمین صید مورد نیاز، امکان فرار ماهیان کوچک و گونه‌های نابالغ را فراهم می‌کند.
نگرانی درباره حفظ ذخایر دریایی برای جامعه‌ای که معیشت آن مستقیماً به دریا وابسته است، صرفاً یک دغدغه زیست‌محیطی نیست، بلکه با آینده اشتغال و اقتصاد خانوارهای صیادی ارتباط مستقیم دارد.
مجوزهای صیادی؛ مطالبه‌ای فراتر از یک امتیاز شغلی
موضوع دیگری که در گفت‌وگو با اهالی و فعالان باسعیدو مطرح می‌شود، محدودیت در صدور مجوزهای صیادی است؛ مسئله‌ای که به گفته آنها بخشی از صیادان باسابقه را با وجود سال‌ها فعالیت در دریا، همچنان بدون مجوز باقی گذاشته است.
احمد، از اهالی قدیمی جزیره قشم، با اشاره به وضعیت صدور مجوزها می‌گوید در دوره ریاست‌جمهوری شهید رئیسی برای تعدادی از صیادان مجوزهایی صادر شد، اما فعالان محلی همچنان از محدودیت در روند صدور مجوزهای جدید گلایه دارند.
به گفته وی، ارزش اقتصادی برخی مجوزهای صیادی نیز افزایش یافته و بنا بر اطلاعات فعالان محلی، قیمت بعضی از این مجوزها به بیش از 17 میلیارد تومان رسیده است.
این وضعیت از نگاه صیادان، ضرورت بازنگری در شیوه تخصیص مجوزها را برجسته می‌کند؛ چراکه ممکن است مجوز صیادی به یک دارایی با ارزش اقتصادی بالا تبدیل شود، در حالی که برخی افراد دارای سابقه فعالیت مستمر در دریا همچنان از داشتن آن محروم باشند.
ناخدا محمد نیز معتقد است اولویت صدور مجوز باید با افرادی باشد که به‌صورت واقعی در حوزه صیادی فعالیت می‌کنند، شناور و خدمه دارند و تأمین معاش خانواده آنها به درآمد حاصل از دریا وابسته است.
از نگاه فعالان محلی، تخصیص مجوز به صیادان فعال و جلوگیری از تبدیل آن به یک امتیاز صرفاً سرمایه‌ای، می‌تواند بخشی از مشکلات این حوزه را کاهش دهد.
گره سوخت و مجوز در اقتصاد صیادی باسعیدو
در این منطقه، مشکلات سوخت و مجوز دو مسئله جدا از یکدیگر نیستند. نداشتن مجوز رسمی می‌تواند دسترسی برخی صیادان به سهمیه‌ها و خدمات مرتبط با فعالیت دریایی را محدود کند و هم‌زمان، محدود شدن راه‌های جایگزین تأمین سوخت، هزینه فعالیت آنها را افزایش دهد.
این شرایط برای صیادانی که باید برای رسیدن به مناطق مناسب صید ده‌ها مایل دریایی از ساحل فاصله بگیرند، فشار بیشتری ایجاد می‌کند و می‌تواند بر میزان فعالیت شناورها و درآمد خدمه تأثیر بگذارد.
احمد، از اهالی باسابقه منطقه، در کنار این مطالبات اقتصادی بر ضرورت حفاظت از دریا نیز تأکید دارد. به گفته او، دریا برای مردم باسعیدو تنها منبع درآمد نیست، بلکه بخشی از هویت و میراث نسل‌های مختلف این منطقه محسوب می‌شود.
از همین رو، اهالی علاوه بر پیگیری مشکلات سوخت و مجوز، خواستار نظارت مؤثر بر روش‌های صید، برخورد با فعالیت‌های مخرب و صیانت از زیستگاه‌های آبزیان هستند.
باسعیدو؛ ظرفیت اقتصادی در انتظار حمایت زیرساختی
باسعیدو با بیش از 200 شناور صیادی، نیروی کار بومی و مهاجر، اسکله فعال، سردخانه‌ها، واحدهای نگهداری و صنایع وابسته و ارتباط با بازارهای داخلی و خارجی، یکی از نمونه‌های قابل توجه اقتصاد مبتنی بر دریا در هرمزگان است؛ ظرفیتی که بخش مهمی از اشتغال و معیشت منطقه را به خود اختصاص داده است.
با این حال، استمرار این فعالیت اقتصادی به حل مجموعه‌ای از مسائل وابسته است؛ از تأمین پایدار سوخت و تعیین تکلیف وضعیت مجوزهای صیادی گرفته تا نظارت بر روش‌های صید و حفاظت از ذخایر آبزیان.
مطالبات صیادان باسعیدو در واقع به دو ضرورت اساسی بازمی‌گردد؛ نخست، فراهم کردن شرایط فعالیت اقتصادی برای صیادان واقعی و کاهش هزینه‌های تولید و دوم، حفاظت از منابعی که تداوم این فعالیت به آنها وابسته است.
در غربی‌ترین نقطه قشم، دریا همچنان محور زندگی هزاران نفر است؛ از صیادانی که هر روز راهی آب‌های خلیج فارس می‌شوند تا کارگرانی که در اسکله، سردخانه و کارگاه‌های وابسته فعالیت می‌کنند. حفظ این چرخه اقتصادی، بیش از هر چیز به سیاست‌گذاری متناسب با واقعیت‌های صیادی منطقه و حمایت از کسانی نیاز دارد که زندگی و آینده خود را با دریا گره زده‌اند.
نظرات
نظر شما ثبت شد؛ پس از بررسی، در صورت تأیید نمایش داده می‌شود.
هنوز نظری منتشر نشده است.