قشم در سال‌های اخیر در مسیر توسعه اقتصادی، گردشگری و زیرساختی گام‌های متعددی برداشته است.

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم دفتر جزایر خلیج فارس، یادداشت از فاطمه کامکار، قشم در سال‌های اخیر در مسیر توسعه اقتصادی، گردشگری و زیرساختی گام‌های متعددی برداشته است؛ جزیره‌ای که به واسطه موقعیت راهبردی، ظرفیت‌های تجاری و گردشگری و گستردگی جغرافیایی، نقشی فراتر از یک منطقه محلی در اقتصاد جنوب کشور دارد، اما در کنار این ظرفیت‌ها، دسترسی مطلوب به خدمات درمانی همچنان یکی از مطالبات جدی ساکنان آن است؛ مطالبه‌ای که نشان می‌دهد توسعه زیرساخت‌های سلامت باید هم‌پای سایر بخش‌ها دنبال شود.

واقعیت این است که زندگی در یک جزیره با شرایط جغرافیایی خاص، اقتضائات متفاوتی در حوزه درمان و امداد دارد. فاصله برخی روستاها و مناطق مسکونی، وابستگی شماری از مسیرهای ارتباطی به حمل‌ونقل دریایی و دشواری انتقال بیماران در شرایط اضطراری، ضرورت برخورداری قشم از امکانات درمانی و امدادی متناسب با ویژگی‌های منطقه را دوچندان می‌کند.

در چنین شرایطی، کمبود تجهیزات تخصصی، محدودیت دسترسی به برخی خدمات پزشکی و ضرورت تقویت امکانات بیمارستانی، موضوعاتی نیستند که بتوان از کنار آن‌ها به‌سادگی عبور کرد. برای مردم قشم، برخورداری از خدمات درمانی مناسب نباید به معنای تحمل هزینه و دشواری سفر به شهرهای دیگر باشد؛ به‌ویژه زمانی که موضوع، تشخیص به‌موقع بیماری یا دریافت خدماتی است که تأخیر در آن می‌تواند پیامدهای جدی به همراه داشته باشد.

این دغدغه در اظهارات شیخ عبدالرحیم خطیبی، امام‌جمعه اهل‌سنت قشم، نیز بازتاب داشته است. وی در خطبه‌های نماز جمعه با اشاره به ضرورت رفع کمبود تجهیزات درمانی در تنها بیمارستان دولتی جزیره، بر این نکته تأکید کرد که مردم نباید برای دریافت خدمات پزشکی و رسیدگی به مشکلات درمانی خود ناچار به خروج از قشم شوند.

این مطالبه در واقع فراتر از درخواست برای خرید چند دستگاه یا تأمین تجهیزات جدید است؛ مسئله اصلی، فراهم شدن امکان ارائه خدمات درمانی قابل اتکا در داخل جزیره و کاهش وابستگی بیماران به مراکز درمانی خارج از منطقه است.

در کنار این مطالبه، راه‌اندازی آمبولانس دریایی را باید یکی از اقدامات مهم در تقویت زنجیره امدادرسانی قشم دانست. این خدمت با توجه به پراکندگی سکونتگاه‌ها و شرایط خاص جغرافیایی جزیره، می‌تواند در انتقال سریع‌تر بیماران و مصدومان، به‌ویژه در مناطق جزیره‌ای و مسیرهای دریایی، نقش مؤثری ایفا کند.

قدردانی امام‌جمعه قشم از تلاش سازمان منطقه آزاد، اورژانس و سایر مجموعه‌های مشارکت‌کننده در راه‌اندازی این خدمت نیز نشان‌دهنده اهمیت همکاری دستگاه‌های مختلف در پاسخ به نیازهای عمومی است. با این حال، ارزش واقعی چنین طرحی زمانی آشکار می‌شود که آمبولانس دریایی به بخشی از یک نظام منسجم امدادی تبدیل شود؛ نظامی که در آن تجهیزات، نیروی انسانی آموزش‌دیده، ارتباطات عملیاتی و امکان پذیرش و درمان سریع بیمار در مقصد، به‌صورت هماهنگ عمل کنند.

از سوی دیگر، اعلام تدوین و پیگیری برنامه جامع وزارت بهداشت برای توسعه زیرساخت‌های درمانی قشم از سوی علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، می‌تواند زمینه‌ساز تحولات مهمی در این حوزه باشد. با این حال، آنچه افکار عمومی انتظار دارد، عبور این برنامه‌ها از مرحله اعلام و پیگیری و تبدیل شدن آن‌ها به اقدامات ملموس و قابل ارزیابی است.

در این میان، تعیین اولویت‌های روشن برای تجهیز بیمارستان، تقویت حضور پزشکان متخصص، تأمین نیروی انسانی مورد نیاز، توسعه خدمات تشخیصی و درمانی و کاهش ارجاع بیماران به خارج از جزیره، باید در کانون برنامه‌ریزی‌ها قرار گیرد. همچنین ضروری است سهم و مسئولیت هر یک از دستگاه‌های متولی در تأمین منابع و اجرای طرح‌ها مشخص باشد تا روند پیشرفت برنامه‌ها برای مردم قابل پیگیری شود.

نکته مهم دیگر آن است که مسئله سلامت در قشم را نباید صرفاً به امکانات بیمارستانی محدود کرد. شرایط جغرافیایی جزیره، پراکندگی جمعیت و نیازهای متفاوت مناطق شهری و روستایی ایجاب می‌کند که شبکه بهداشت، خدمات پیشگیرانه، مراقبت‌های اولیه و امکانات امدادی نیز متناسب با رشد جمعیت و ظرفیت‌های منطقه تقویت شوند.

در همین چارچوب، اشاره امام‌جمعه قشم به کمبود فضای آموزشی و فرسودگی مدارس نیز یادآور این واقعیت است که توسعه پایدار، مجموعه‌ای به‌هم‌پیوسته از زیرساخت‌های ضروری زندگی مردم را در بر می‌گیرد. همان‌طور که آینده اقتصادی جزیره به سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی نیاز دارد، سلامت و آموزش نسل‌های آینده نیز بدون توجه جدی به زیرساخت‌های آن‌ها تضمین نخواهد شد.

قشم برای تثبیت جایگاه خود به‌عنوان یکی از کانون‌های مهم اقتصادی و گردشگری کشور، به زیرساخت‌هایی نیاز دارد که پیش از هر چیز پاسخگوی نیازهای ساکنان آن باشد. نمی‌توان از ظرفیت‌های گردشگری و جذب سرمایه‌گذار سخن گفت، اما دغدغه دسترسی مردم به خدمات درمانی تخصصی را در حاشیه قرار داد.

را ه‌اندازی آمبولانس دریایی اتفاقی ارزشمند و گامی رو به جلو است؛ تدوین برنامه جامع وزارت بهداشت نیز می‌تواند فرصت مناسبی برای اصلاح کاستی‌های موجود باشد، اما معیار نهایی موفقیت این اقدامات، تغییر ملموس در زندگی مردم است؛ اینکه بیمار برای دریافت خدمات ضروری ناچار به ترک جزیره نباشد، امکانات درمانی متناسب با نیاز جمعیت فراهم شود و فاصله میان مطالبه مردم و پاسخ دستگاه‌های مسئول کاهش یابد.

سلامت عمومی نباید در سایه پروژه‌های بزرگ اقتصادی و عمرانی قرار گیرد. قشم زمانی می‌تواند از توسعه‌ای متوازن و پایدار سخن بگوید که امنیت درمانی ساکنان آن نیز به اندازه ظرفیت‌های اقتصادی و گردشگری جزیره مورد توجه قرار گیرد.

©‌ وبانگاه، خبرگزاری تسنیم