به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از کرج، محمد مولایی، مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز امروز در دیدار با نماینده مردم استان در مجلس خبرگان رهبری ضمن تشریح وضعیت موقوفات و اقدامات انجام‌شده برای حفظ، نگهداری و افزایش بهره‌وری آن‌ها گفت: در البرز حدود یک‌هزار و 980 موقوفه وجود دارد که بخشی از آن‌ها موقوفات منفعتی و بخشی دیگر انتفاعی هستند.
وی با اشاره به اینکه موقوفات انتفاعی شامل مساجد، حسینیه‌ها، تکایا، یتیم‌خانه‌ها و درمانگاه‌ها می‌شوند، مطرح کرد: بیمارستان شهید مدنی کرج نیز از جمله موقوفات انتفاعی استان البرز است. در موقوفات منفعتی، هدف واقف از وقف، کسب درآمد و اجرای نیت تعیین‌شده در وقف‌نامه است تا منافع حاصل از آن مطابق مقصود و نیت واقف هزینه شود.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز با اشاره به نحوه اداره موقوفات در استان بیان کرد: حدود 105 موقوفه توسط متولیان اداره می‌شود. این افراد بر اساس شرایطی که در وقف‌نامه ذکر شده است، واجد شرایط تولیت شناخته شده و پس از دریافت حکم از دادگاه، اداره تحقیق استان یا سازمان، مسئولیت مدیریت موقوفه را بر عهده می‌گیرند.
مولایی با اشاره به مأموریت‌های سازمان اوقاف و امور خیریه بر اساس اسناد بالادستی از جمله قانون تشکیلات و اختیارات و سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری در سال 1397 گفت: نخستین مأموریت، حفظ و نگهداری اصل موقوفه است و سایر اقدامات مقدمه‌ای برای تحقق این هدف هستند و دومین مأموریت، افزایش بهره‌وری و ارتقای منافع موقوفات است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز با اشاره به اینکه هدف این است که هم میزان بهره‌وری آن‌ها افزایش پیدا کند و هم افراد بیشتری از منافع آن بهره‌مند شوند، سومین مأموریت سازمان اوقاف را اجرای نیت واقفان دانست و خاطرنشان کرد: سازمان اوقاف و امور خیریه به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین متولیان موقوفات کشور، مسئولیت اجرای نیت واقفان را بر عهده دارد.
وی با بیان اینکه مقام معظم رهبری شهید نیز در فرمایشات متعدد خود بر اهمیت اجرای امینانه نیت واقفان تأکید کرده‌اند و این موضوع از مهم‌ترین وظایف متولیان و سازمان اوقاف است، تصریح کرد: فعالیت‌های اوقاف در این زمینه از چند مسیر مورد نظارت قرار می‌گیرد. نخست، نظارت داخلی از طریق اداره تحقیق و حسابرسی است که در استان نیز این اداره فعالیت دارد.
اختلاف بر سر زمینهای وقفی در البرز
مولایی با اشاره به اینکه این اداره درآمدها و هزینه‌های موقوفات را رصد می‌کند، عنوان کرد: هر موقوفه بر اساس قانون دارای شخصیت حقوقی مستقل است و باید در پایان هر سال بودجه خود را ارائه دهد و هزینه‌هایش را مطابق آن انجام دهد. در پایان سال نیز منابع و مصارف موقوفه در قالب گزارش تفریغ حساب تهیه و ارسال و پس از بررسی، گواهی مربوط به حساب صادر می‌شود.
وی خاطرنشان کرد: دومین مرجع نظارتی، مؤسسه مفید راهبری است که از سوی دفتر مقام معظم رهبری به‌عنوان مجموعه مورد اعتماد برای رسیدگی به سازمان‌های زیرمجموعه دفتر تعیین شده و هر سال بررسی‌های لازم را انجام می‌دهد. همچنین سازمان بازرسی کل کشور و دیوان محاسبات نیز به‌ویژه در زمینه اعتبارات دولتی، بر دخل‌وخرج و هزینه‌ها نظارت دارند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای افزایش بهره‌وری موقوفات در استان اظهار کرد: پیش از این نیز اقداماتی در این زمینه آغاز شده بود و پس از حضور در مجموعه، ابتدا شناسایی ظرفیت‌ها و داشته‌های استان را در دستور کار قرار دادیم تا بر اساس امکانات موجود برای آینده برنامه‌ریزی کنیم.
مولایی با بیان اینکه بخش قابل‌توجهی از موقوفات استان در روستاهای شهرستان‌های اشتهارد و نظرآباد قرار دارند، اظهار کرد: بخشی از این موقوفات در جریان اجرای قانون اصلاحات ارضی در سال‌های 1342، 1345 و 1350 به زارعان واگذار شده بود. در سال 1363 نیز با دستور امام خمینی(ره) موضوع موقوفات و اراضی واگذارشده مورد توجه قرار گرفت.
وی با اشاره به تصویب قانون ابطال اسناد و فروش رقبات آب و اراضی موقوفه ادامه داد: در جریان اجرای این قانون، حقوق زارعان و مستأجران نیز مورد توجه قرار گرفت و اراضی در اختیار آن‌ها قرار داده شد. امروز چند هزار نفر از مستأجران موقوفات به‌ویژه در روستاهای استان در این اراضی حضور دارند. تعداد قابل‌توجهی از این افراد مقررات مربوط به موقوفات را رعایت نمی‌کنند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز با اشاره به اینکه برخی نیز اصل وقف را قبول ندارند، عنوان کرد: افرادی هم که مقررات را می‌پذیرند، گاهی اجاره‌های حداقلی پرداخت می‌کنند و در نتیجه، درآمد قابل‌توجهی برای موقوفات حاصل نمی‌شود. در برخی موارد، هنگام اقدام از مسیر قضایی، نگرانی‌هایی درباره ایجاد مشکلات اجتماعی مطرح می‌شود.
پایان اجاره‌داری صرف در موقوفات البرز
مولایی افزود: همچنین از ما خواسته می‌شود که برای جلوگیری از بروز تنش، فعلاً اقدامی انجام ندهیم. به همین دلیل تلاش کردیم مسیرهای دیگری را نیز برای حل این مسائل دنبال کنیم. برای رسیدگی به وضعیت این موقوفات همکاری با دادستانی و دادگستری شهرستان‌های اشتهارد و نظرآباد آغاز شده و جلساتی برگزار و موضوعات با مردم و بهره‌برداران مطرح می‌شود.
وی با بیان اینکه در برخی موارد، حدود 30 تا 40 روستا و حتی تعداد بیشتری از روستاها درگیر این مسائل هستند و موقوفات مشاع در آن‌ها وجود دارد، اذعان کرد: یکی از اقدامات موردنظر، تفکیک سهم موقوفه از سایر اراضی است. در مواردی که موقوفه به‌صورت مشاع در اختیار افراد قرار دارد، تلاش می‌کنیم سهم موقوفه مشخص و جدا شود.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز با اشاره به اینکه همچنین تلاش می‌کنیم زمینهای را فراهم کنیم تا مردم بتوانند از راهکارهایی مانند تبدیل به احسن استفاده کنند، ادامه داد: در این روش، ممکن است زمین دیگری با ارزش متناسب از جمله از اراضی ملی، در اختیار افراد قرار گیرد و در مقابل، زمین وقفی به وضعیت قابل بهره‌برداری بازگردد.
مولایی اظهار کرد: در اجرای قوانین مربوط به روابط موجر و مستأجر، حقوقی مانند حق کسب و پیشه برای مستأجران واحدهای تجاری در نظر گرفته شده است. ممکن است فردی 10 یا 15 سال در یک واحد تجاری فعالیت کرده باشد، بدون آنکه در ابتدای کار مبلغی بابت سرقفلی پرداخت کرده باشد اما بر اساس قانون از حق کسب و پیشه برخوردار شود.
وی افزود: این موضوع در برخی موقوفات تجاری نیز اتفاق افتاده است. برای نمونه، در مواردی که برای ساخت مسجد، تعداد زیادی مغازه در کنار آن ایجاد شده تا درآمد حاصل از فعالیت این واحدها صرف ساخت و اداره مسجد شود، سرقفلی مغازه‌ها واگذار شده است. در چنین شرایطی، اجاره دریافتی ممکن است بسیار ناچیز باشد و درآمد اصلی موقوفه از محل نقل‌وانتقال این واحدها تأمین شود.
مولایی با اشاره به تعریف 23 پروژه در سطح استان گفت: این پروژه‌ها در حوزه‌های تجاری، خدماتی، بهداشتی و درمانی، هتلینگ، گردشگری، بوم‌گردی و سایر زمینه‌ها تعریف شده‌اند و با همکاری همکاران مجموعه و ادارات اوقاف شهرستان‌ها در حال پیگیری هستند و رویکرد این مجموعه از نظام اجاره‌داری به سمت مشارکت و سرمایه‌گذاری تغییر کرده است.
دو خانه در کرج و تهران وقف صنایع دفاعی شد
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز تصریح کرد: در گذشته عمده فعالیت‌ها بر اساس نظام اجاره‌داری انجام می‌شد اما اکنون به دنبال آن هستیم که با استفاده از روش‌ها و مدل‌های مختلف مشارکت سرمایه‌گذاری، زمینه اجرای پروژه‌هایی را فراهم کنیم که علاوه بر پاسخگویی به نیازهای منطقه، برای موقوفه نیز درآمد ایجاد کنند.
وی اذعان کرد: در این چارچوب، اجرای پروژه‌هایی مانند بوم‌گردی، هتل، مراکز درمانی و بیمارستان در دستور کار قرار می‌گیرد تا از یک سو خدمات موردنیاز جامعه ارائه شود و از سوی دیگر، موقوفه به درآمد پایدار برسد. اکنون مزایده‌ها به‌صورت کاملاً مکانیزه و الکترونیکی برگزار می‌شوند تا امکان حضور افراد بیشتری فراهم شود و عدالت در واگذاری‌ها افزایش پیدا کند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز با اشاره به اینکه در حال حاضر نیز 10 رقبه در شهرستان کرج برای مزایده عرضه شده است و با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در ایجاد موقوفات جدید بیان کرد: با توجه به تغییر شرایط اقتصادی و توزیع ثروت در جامعه، لازم است مدل‌های جدیدی برای وقف در نظر گرفته شود.
مولایی مطرح کرد: در گذشته ممکن بود یک فرد به‌تنهایی تعداد زیادی واحد تجاری یا یک مجموعه از اراضی را وقف کند اما امروز باید از ظرفیت روش‌های دیگری مانند وقف مشارکتی نیز استفاده کنیم. به‌تازگی فردی که سال‌ها در استرالیا اقامت داشته است، پس از گفت‌وگو و دریافت مشاوره، دو واحد مسکونی را در کرج و تهران وقف کرد.
وی با اشاره به اینکه نیت این واقف، حمایت از تجهیزات نظامی، صنایع دفاعی و موشکی و همچنین فعالیت‌های دانش‌بنیان بود، افزود: در ادارات اوقاف و امامزادگان به مردم درباره وقف مشاوره داده می‌شود و افراد می‌توانند بر اساس اختیار خود، نیت موردنظرشان را برای موقوفه تعیین کنند. یکی از اقداماتی که دنبال می‌کنیم، تشویق مردم به ایجاد وقف‌های مشارکتی است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز بیان کرد: وقف پول از موضوعاتی بود که درباره جواز آن میان برخی دیدگاه‌های فقهی بحث وجود داشت و این پرسش مطرح می‌شد که آیا پول قابلیت وقف شدن دارد یا خیر؟ با این حال، بر اساس نظر مقام معظم رهبری، چنانچه اصل سرمایه حفظ و از قدرت و منافع آن استفاده شود، وقف پول نیز جایز است.
امامزادگان البرز چگونه به قطب فرهنگی تبدیل می‌شوند؟
مولایی با اشاره به گسترش این نوع وقف در کشور عنوان کرد: در حال حاضر حدود 80 میلیارد تومان وقف پول در کشور صورت گرفته و برای آن 15 نیت در نظر گرفته شده است. این نیت‌ها حوزه‌هایی مانند حمایت از ایتام، تأمین جهیزیه، جبهه مقاومت، فعالیت‌های دانش‌بنیان، سیدالشهدا(ع)، کمک به مساجد و عتبات عالیات و سایر امور خیر را شامل می‌شود.
وی با بیان اینکه این استان نیز به دنبال هدایت وقف‌های جدید به سمت نیازهای روز جامعه است، تصریح کرد: در حوزه وقف فاطمی نیز ظرفیت‌های قابل‌توجهی وجود دارد. در حال حاضر برخی موقوفات به‌صورت عام برای چهارده معصوم(ع) تعریف شده‌اند و هزینه‌کرد آن‌ها برای برگزاری مراسم در اعیاد و مناسبت‌های شهادت در نظر گرفته شده است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز با اشاره به اینکه اما موقوفات مشخص با نیت ویژه حضرت فاطمه زهرا(س) محدود است، اذعان کرد: می‌توان با استفاده از ظرفیت وقف مشارکتی، موقوفات فاطمی ایجاد کرد. همچنین سهم موقوفات قرآنی در کشور حدود دو درصد است، درحالی‌که ظرفیت‌های فراوانی برای انجام فعالیت‌های قرآنی وجود دارد.
مولایی با اشاره به اینکه اگر فرهنگ قرآن در جامعه و خانواده‌ها گسترش پیدا کند، می‌توان در کاهش ناهنجاری‌های اجتماعی نیز اثرگذار بود و با تأکید بر ضرورت توجه به وقف‌های قرآنی و فاطمی مطرح کرد: وقف، سنتی حسنه و ارزشمند است و باید از این ظرفیت برای گسترش فعالیت‌های قرآنی و ترویج فرهنگ فاطمی استفاده کنیم.
وی افزود: ایجاد موقوفات برای آزادی زندانیان و تسهیل ازدواج نیز از جمله زمینه‌هایی است که در حال برنامه‌ریزی برای آن هستیم و امیدواریم عملیاتی شود. در کشور 8 هزار و 765 بقعه متبرکه وجود دارد که حدود 11 هزار امامزاده در آن‌ها مدفون هستند. در البرز نیز 91 بقعه متبرکه وجود دارد که از ظرفیت‌های مهم فرهنگی، اجتماعی و مذهبی استان هستند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز با اشاره به تأکید مقام معظم رهبری بر تبدیل امامزادگان به قطب‌های فرهنگی بیان کرد: از حدود 13 تا 14 سال پیش، برنامه‌ریزی برای فعالیت‌های فرهنگی در امامزادگان به‌صورت جدی دنبال شده است. این برنامه‌ها متناسب با سطح‌بندی بقاع متبرکه در سطح کشوری، استانی، منطقه‌ای و بومی طراحی شده‌اند.
طرح جامع برای ساماندهی امامزادگان البرز
مولایی با اشاره به اینکه از روز نخست سال تا پایان سال، برنامه‌های فرهنگی در این مجموعه‌ها اجرا می‌شود، اظهار کرد: برنامه‌های فرهنگی متناسب با مناسبت‌های مختلف از جمله ایام فاطمیه، ماه مبارک رمضان، محرم و صفر، اربعین و طرح بصیرت عاشورایی برگزار شده و در اجرای این برنامه‌ها نیز از ظرفیت مبلغان بومی و مبلغان اعزامی استفاده می‌شود.
وی تأکید کرد: نگاه ما این است که امامزاده‌ای که در یک محله قرار دارد، باید بتواند به مسائل و نیازهای مردم پیرامون خود نیز پاسخ دهد. نباید در اطراف یک امامزاده فردی وجود داشته باشد که شب را بدون سرپناه سپری کند، با مشکل گرسنگی، ازدواج یا اشتغال مواجه باشد یا درگیر اختلاف خانوادگی باشد و آن مجموعه نتواند برای کمک به او اقدامی انجام دهد.
مولایی ادامه داد: امامزادگان باید به نقطه اتکا و پناهگاهی برای مردم تبدیل شوند زیرا این بقاع علاوه بر جایگاه مذهبی، ظرفیت ارزشمندی برای نشر فرهنگ اهل‌بیت(ع) و خدمت‌رسانی به مردم دارند. در برخی امامزادگان استان از جمله امامزاده محمد حیدر در کلاک و بقاع متبرکه محمدشهر، برنامه‌های مناسبی در حوزه‌های فرهنگی، اجتماعی و قرآنی تدارک دیده شده است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز عنوان کرد: مراکز افق با رویکرد اجتماعی فعالیت می‌کنند و توانسته‌اند مردم را در اطراف امامزادگان گرد هم آورند و زمینه مشارکت آن‌ها در برنامه‌های مختلف را فراهم کنند. برنامه‌ریزی در حوزه‌های اجتماعی و قرآنی در این مراکز در حال انجام است و در بخش عمرانی و ساخت‌وساز نیز مردم و خیران مشارکت دارند.
وی با اشاره به اینکه برای امامزادگان طرح جامع تهیه می‌شود، تصریح کرد: در این طرح، نیازهای خود بقعه و محیط پیرامون آن مورد توجه قرار می‌گیرد تا فعالیت‌ها بر اساس برنامه مشخص انجام و از اقدامات سلیقه‌ای و اقداماتی که ممکن است به تخریب منجر شود، جلوگیری شود. برگزاری مسابقات قرآنی از دیگر مأموریت‌های سازمان اوقاف و امور خیریه است.
مولایی مطرح کرد: مسابقات بین‌المللی قرآن کریم از معتبرترین مسابقات قرآنی جمهوری اسلامی ایران بوده و در استان البرز نیز مرحله شهرستانی و استانی این مسابقات برگزار شده است. برگزیدگان این مراحل به مرحله کشوری راه یافته‌اند که قرار است در سیستان و بلوچستان یا قم برگزار شود. اعتباری که ما از دولت دریافت می‌کنیم، بسیار ناچیز است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز با اشاره به اینکه بخشی از هزینه‌های مربوط به کارکنان و فعالیت‌ها نیز از منابع داخلی تأمین می‌شود، اظهار کرد: اعتقاد داریم سازمان اوقاف باید بتواند بدون تحمیل بار مالی به دولت، امور خود را اداره و حتی در این زمینه به دولت کمک کند. این سازمان می‌تواند پیشران فعالیت‌های اقتصادی باشد.
وی با بیان اینکه موقوفات در حوزه‌های مختلف ظرفیت فعالیت دارند، اظهار کرد: اوقاف در زمینه‌های متعددی از جمله امور بهداشتی، ساخت حمام، راه‌سازی و پل‌سازی، حمایت از ازدواج، ایتام و نیازمندان، کمک به مساجد و عتبات عالیات و همچنین امور درمانی و علمی موقوفه دارد. هرچه درآمد موقوفات بیشتر شود، امکان انجام فعالیت‌ها و اجرای نیت واقفان نیز افزایش پیدا می‌کند.
نظرات
نظر شما ثبت شد؛ پس از بررسی، در صورت تأیید نمایش داده می‌شود.
هنوز نظری منتشر نشده است.