هیئت‌ها فراتر از برانگیختن احساسات عمل کنند و از فضای احساسی به سمت تربیت اجتماعی حرکت کنند.

مرضیه عظیمی، مسئول مبلغان مکتب نرجس،در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم از مشهد، با تشریح ابعاد اجتماعی و معرفتی سیره حضرت فاطمه زهرا(س) اظهارکرد: یکی از درس‌های مهم زندگی حضرت زهرا(س)، ضرورت برخورداری از شناخت و قدرت تشخیص در مواجهه با تحولات جامعه است. ایشان نشان دادند که دفاع از حق نباید تابع هیجانات و فضای عمومی باشد، بلکه باید بر پایه آگاهی، استدلال و شناخت صورت گیرد.

وی با اشاره به خطبه فدکیه به‌عنوان نمونه‌ای از رویکرد روشنگرانه حضرت زهرا(س) افزود: این خطبه صرفاً بیان یک مطالبه شخصی نبود، بلکه حضرت با بهره‌گیری از آیات قرآن، استدلال‌های منطقی و تبیین مبانی اعتقادی، مسائل مهمی همچون حق، عدالت و مسئولیت جامعه را مطرح کردند. این شیوه نشان می‌دهد که مطالبه‌گری و دفاع از حقیقت باید با منطق و آگاهی همراه باشد.

عظیمی با بیان اینکه بصیرت تنها به معنای برخورداری از اطلاعات نیست، تصریح کرد: انسان بصیر علاوه بر شناخت مسائل، باید توانایی تحلیل شرایط پیچیده و تشخیص درست را داشته باشد و پس از رسیدن به حقیقت نیز برای عمل به آن شجاعت و احساس مسئولیت نشان دهد.

مسئول مبلغان مکتب نرجس ادامه داد: در شرایطی که شایعات، تبلیغات و روایت‌های مختلف رسانه‌ای بر فضای جامعه اثر می‌گذارند، افراد باید پیش از هرگونه قضاوت، اطلاعات کافی به دست آورند و موضوعات را با دقت بررسی کنند؛ پذیرش بی‌چون‌وچرای اخبار و تأثیرپذیری از فضای عمومی می‌تواند قدرت داوری صحیح را کاهش دهد.

وی با تأکید بر اینکه آموزه‌های فاطمی باید در رفتار اجتماعی افراد نمود پیدا کند، گفت: دفاع از حق، رعایت عدالت و مسئولیت‌پذیری نباید صرفاً در حد بیان مفاهیم باقی بماند، بلکه باید در تصمیم‌ها و رفتارهای روزمره جامعه نیز مشاهده شود.

هیئت‌های مذهبی از فضای احساسی به سمت تربیت اجتماعی حرکت کنند

عظیمی در ادامه با اشاره به ظرفیت هیئت‌های مذهبی در انتقال آموزه‌های دینی بیان کرد: هیئت‌ها از مهم‌ترین سرمایه‌های اجتماعی جامعه دینی هستند و می‌توانند علاوه بر تقویت محبت و عاطفه نسبت به اهل‌بیت(ع)، زمینه تعمیق معرفت و افزایش آگاهی مخاطبان را فراهم کنند.

وی افزود: عاطفه و محبت دینی از جایگاه مهمی برخوردار است، اما اگر به شناخت و اصلاح رفتار منتهی نشود، اثرگذاری آن محدود خواهد ماند. هیئت موفق باید مخاطب را با پرسش‌های تازه، شناخت عمیق‌تر و انگیزه برای اصلاح رفتار فردی و اجتماعی همراه کند.

مسئول مبلغان مکتب نرجس، ارتباط دادن محتوای منبر با نیازهای واقعی جامعه را از الزامات این رویکرد دانست و اظهار کرد: برای نمونه، هنگام تبیین حق‌طلبی حضرت زهرا(س) باید موضوعاتی مانند مقابله با تبعیض، رعایت حقوق دیگران، عدالت‌خواهی و مسئولیت اجتماعی نیز مورد توجه قرار گیرد تا مخاطب بداند این آموزه‌ها چه جایگاهی در زندگی امروز دارند.

عظیمی یکی دیگر از ضرورت‌های فعالیت هیئت‌ها را فراهم کردن فرصت گفت‌وگو با نسل جوان دانست و گفت: برنامه‌های مذهبی نباید صرفاً به انتقال یک‌طرفه مطالب محدود شوند. جوانان باید بتوانند پرسش‌ها و ابهامات خود را بدون نگرانی از قضاوت و برچسب‌خوردن مطرح کنند و پاسخ‌هایی مستند و منطقی دریافت کنند.

وی با تأکید بر اهمیت اعتبار محتوای دینی افزود: سخنرانی‌ها و برنامه‌های مذهبی باید بر منابع معتبر تاریخی، قرآنی و روایی استوار باشند. استفاده از روایت‌های عاطفی در ارتباط با مخاطب مؤثر است، اما برای شکل‌گیری اعتماد و تعمیق باورها، ارائه مطالب دقیق و قابل اتکا ضرورت دارد.

عظیمی تبدیل آموزه‌های دینی به فعالیت‌های اجتماعی را از دیگر کارکردهای مورد انتظار هیئت‌ها برشمرد و بیان کرد: کمک به خانواده‌های نیازمند، تهیه جهیزیه و سیسمونی، حمایت از کارآفرینی، رسیدگی به محرومان و شناسایی مشکلات محله از جمله اقداماتی است که می‌تواند معرفت دینی را به مسئولیت اجتماعی تبدیل کند.

روایت سنتی مفاهیم دینی برای نسل جدید کافی نیست

مسئول مبلغان مکتب نرجس در بخش دیگری از سخنان خود به چالش‌های انتقال مفاهیم دینی در فضای رسانه‌ای پرداخت و اظهار کرد: نسل جدید در محیطی رشد می‌کند که با حجم گسترده‌ای از اطلاعات، تحلیل‌ها و روایت‌های متفاوت مواجه است؛ بنابراین برای برقراری ارتباط مؤثر با نوجوانان و جوانان نمی‌توان تنها به شیوه‌های یک‌طرفه و قالب‌های سنتی اکتفا کرد.

وی افزود:رسانه‌ها باید مفاهیم دینی را با زبان قابل فهم و متناسب با نیاز مخاطبان ارائه کنند. برای نمونه، به جای بیان کلی مفهوم بصیرت در سیره حضرت زهرا(س)، می‌توان به این موضوع پرداخت که یک نوجوان در مواجهه با اخبار جعلی، شایعات و قضاوت‌های عجولانه چگونه باید قدرت تشخیص خود را حفظ کند.

عظیمی بهره‌گیری از ظرفیت‌های متنوع رسانه‌ای را در این زمینه ضروری دانست و گفت: تولید مستندهای کوتاه، پادکست، موشن‌گرافیک، فیلم کوتاه، روایت‌های داستانی و گفت‌وگوهای تعاملی می‌تواند به انتقال بهتر مفاهیم کمک کند. البته جذابیت قالب نباید موجب کم‌رنگ شدن محتوای اصلی شود و لازم است منابع و مستندات تکمیلی نیز در اختیار مخاطبان قرار گیرد.

وی با اشاره به اهمیت پاسخ‌گویی به پرسش‌های نسل جوان تصریح کرد: رسانه‌های دینی باید امکان طرح پرسش‌های جدی و حتی انتقادی را فراهم کنند. جوانان بیش از پاسخ‌های کلیشه‌ای به گفت‌وگوی صادقانه و مستدل نیاز دارند و نباید پرسشگری آنان را تهدیدی برای باورهای دینی تلقی کرد.

مسئول مبلغان مکتب نرجس ادامه داد: یکی از راه‌های مؤثر در انتقال فرهنگ فاطمی، معرفی نمونه‌های عملی آن در زندگی امروز است. صداقت، انصاف، دفاع از حقوق دیگران، رعایت اخلاق در فضای مجازی، مسئولیت‌پذیری و پرهیز از انتشار اخبار تأییدنشده می‌توانند مصادیق قابل لمس این آموزه‌ها برای نسل جدید باشند.

معیار اثرگذاری فرهنگ فاطمی، تغییر در رفتار اجتماعی است

عظیمی در پایان با تأکید بر اینکه بازخوانی سیره حضرت زهرا(س) نباید به مناسبت‌های مذهبی محدود شود، اظهار کرد: ایام فاطمیه فرصت مناسبی برای تبیین ابعاد معرفتی، اخلاقی و اجتماعی شخصیت حضرت است و نهادهای فرهنگی، دانشگاه‌ها، هیئت‌ها و رسانه‌ها باید از این ظرفیت برای تربیت نسلی آگاه و مسئولیت‌پذیر استفاده کنند.

وی خاطرنشان کرد: برگزاری مراسم سوگواری و ابراز محبت به اهل‌بیت(ع) ارزشمند است، اما این محبت باید به شناخت و معرفت عمیق‌تر منتهی شود و شناخت نیز در قالب بصیرت و رفتار مسئولانه در جامعه نمود پیدا کند.

عظیمی تأکیدکرد: اگر محبت به اهل‌بیت(ع) با معرفت همراه شود و معرفت به بصیرت و مسئولیت‌پذیری بینجامد، فرهنگ فاطمی از یک باور قلبی فراتر می‌رود و در اصلاح رفتار فردی و اجتماعی و تربیت نسل آینده نقش‌آفرین خواهد شد.

©‌ وبانگاه، خبرگزاری تسنیم