به گزارش بخش بین‌الملل وبانگاه بر اساس داده های خبری منتشر شده در خبرگزاری مهر, جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، معادلات امنیتی و سیاسی غرب آسیا را وارد مرحله‌ای تازه کرده است. پیامدهای این درگیری‌ها از میدان‌های نظامی فراتر رفته و اقتصاد جهانی، بازار انرژی و مناسبات قدرت‌های بین‌المللی را تحت تأثیر قرار داده است. واشنگتن با وجود تأکید بر اهداف خود در تقابل با تهران، با دشواری‌های دستیابی به نتیجه‌ای تعیین‌کننده روبه‌روست و چشم‌انداز پایان جنگ و شکل‌گیری ترتیبات امنیتی جدید در منطقه با پرسش‌های جدی مواجه شده است.
جفری ساکس، اقتصاددان برجسته آمریکایی و استاد دانشگاه کلمبیا، در گفت‌وگو با خبرگزاری مهر به بررسی چشم‌انداز پایان جنگ، موانع دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن و پیامدهای ادامه رویارویی نظامی پرداخت. او معتقد است دونالد ترامپ، علی‌رغم تمایل به حفظ وجهه سیاسی خود، نه از طریق ادامه عملیات نظامی و نه با دستیابی به یک توافق رسمی قادر به اعلام پیروزی در این جنگ نخواهد بود.
ساکس با انتقاد از سیاست هژمونی‌طلبانه آمریکا و نقش متحدان غربی این کشور در تحولات منطقه، لغو محاصره ایران و خروج نیروهای آمریکایی از غرب آسیا را راه پایان دادن به درگیری‌ها دانست. وی همچنین بر ضرورت بازگشت به اصول منشور سازمان ملل، نقش بریکس و قدرت‌های نوظهور در تحولات بین‌المللی و لزوم شکل‌گیری ساختارهای امنیتی مستقل منطقه‌ای تأکید کرد.
جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران وارد مرحله‌ای طولانی از عدم قطعیت شده است؛ در شرایطی که تلاش‌های دیپلماتیک با موانع جدی روبه‌روست و احتمال ازسرگیری رویارویی نظامی همچنان نگران‌کننده است. ساکس مهم‌ترین مانع در این زمینه را ناتوانی دولت آمریکا و به‌ویژه ترامپ در میدان نبرد یا از طریق یک توافق رسمی برای دستیابی به پیروزی دانست و گفت: «من مدت‌هاست از پایان درگیری‌ها بدون هیچ‌گونه توافق رسمی حمایت کرده‌ام.»
او افزود: «چنین پایانی برای درگیری‌ها، امنیت ایران را حفظ می‌کند، به ویرانی‌ها پایان می‌دهد، تنگه هرمز را باز می‌کند و به ترامپ اجازه می‌دهد هرچه می‌خواهد بگوید. آمریکا باید صرفاً محاصره را لغو کند و به خانه بازگردد.» ساکس درباره تحریم‌ها اظهار داشت: «متأسفانه بعید است آمریکا به‌زودی آن‌ها را لغو کند، اما ایران همچنان شرکای تجاری فراوانی خواهد داشت؛ همان‌طور که روسیه نیز چنین وضعیتی دارد.»
ترامپ طی یکی دو روز گذشته با بیان اینکه نیازی به توافق نیست و ونس باید مذاکرات را متوقف کند، به پایان دادن به درگیری‌ها بدون توافق اشاره کرد. ساکس با انتقاد از این رویکرد، تأکید کرد: «ترامپ هنوز محاصره را لغو نکرده است. آمریکا اکنون باید بدون هیچ هیاهویی، در عمل محاصره را لغو کند و به‌سادگی منطقه را ترک کند.»
وی در پاسخ به این پرسش که آیا با توجه به سابقه بی‌اعتمادی میان تهران و واشنگتن، به‌ویژه پس از خروج آمریکا از توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ و رویارویی‌های نظامی متعاقب آن، هنوز امکان دستیابی به چارچوب دیپلماتیک جدیدی میان دو کشور وجود دارد، گفت: «خیر، تا زمانی که رئیس‌جمهور جدیدی روی کار نیاید، دولت اسرائیل به‌طور اساسی تغییر نکند و نگاه طبقه سیاسی آمریکا دگرگون نشود، احتمال شکل‌گیری چنین چارچوبی را باور ندارم.» ساکس رأی‌دهندگان آمریکایی را خواهان صلح فوری دانست و گفت: «آن‌ها بسیار جلوتر از سیاستمداران حرکت می‌کنند، اما سیاستمداران همچنان از ازدست‌دادن وجهه خود می‌ترسند.»
ساکس با انتقاد شدید از شورای امنیت سازمان ملل متحد، آن را «به‌شدت شکست‌خورده» خواند و گفت: «دولت‌های دست‌نشانده آمریکا در شورای امنیت سازمان ملل متحد در واقع به‌جای محکوم کردن اسرائیل و آمریکا، ایران را محکوم کردند!» وی با اشاره به رفتار «به‌شدت تأسف‌بار» بیشتر کشورهای اروپایی، بر لزوم ارتقایی اساسی در دیپلماسی و بازگشت آمریکا به رعایت حقوق بین‌الملل تأکید کرد و افزود: «متأسفانه این کار زمان خواهد برد.» او در عین حال، انتخابات اخیر را نشانه‌ای از پیشرفت واقعی دانست، زیرا بسیاری از سیاستمدارانی که وارد کنگره جدید خواهند شد، از حامیان صلح و حقوق بین‌الملل هستند.
اقتصاددان برجسته آمریکایی در ادامه به نقش چین، روسیه و دیگر قدرت‌های نوظهور اشاره کرد و گفت: «بریکس باید در دفاع از منشور سازمان ملل متحد، به‌ویژه ماده ۲ بند ۴ آن درباره تهدید به استفاده از زور یا توسل به زور، موضعی روشن و قاطع داشته باشد.» وی مهم‌تر از آن را ایجاد ساختارهای امنیتی منطقه‌ای مستقل دانست که به قدرت‌های خارج از منطقه و آمریکا وابسته نباشند. ساکس تأکید کرد: «ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس منافع مشترک بسیار بیشتری نسبت به اختلافات واقعی خود دارند. این اسرائیل و آمریکا بودند که اختلافات را در خاورمیانه شعله‌ور کردند.»
ساکس سیاست آمریکا مبنی بر دامن زدن به اختلافات میان همسایگان را شبیه به سیاست «تفرقه بینداز و حکومت کن» امپراتوری‌ها دانست و گفت: «زمان آن رسیده است که به امپراتوری غیررسمی پایان داده شود و به اصول منشور سازمان ملل متحد بازگردیم: عدم توسل به زور، جز در دفاع از خود؛ برابری ملت‌ها؛ همکاری میان قدرت‌های بزرگ؛ و پرهیز از تلاش برای تبدیل شدن به یک «هژمون» که بر کشورهای دیگر حکومت می‌کند.»
وی در پاسخ به پیامدهای اقتصادی و سیاسی بلندمدت جنگ برای ایالات متحده و متحدانش، اظهار داشت: «بار ناشی از امپراتوری جهانی در حال گریبان‌گیر شدن آمریکا است. ما با نمونه کلاسیک یک امپراتوری بیش‌ازحد گسترش‌یافته روبه‌رو هستیم.» ساکس با اشاره به اینکه سیاست آمریکا برای دستیابی به «برتری» یا هژمونی در همه مناطق جهان موفق نبوده است، هزینه‌های تریلیون دلاری این جنگ‌ها را ذکر کرد که منجر به افزایش هزینه‌های زندگی، بالا رفتن نرخ بهره، ناکامی در دستیابی به اهداف اعلام‌شده و واکنش منفی رأی‌دهندگان آمریکایی شده است.
ساکس خسارت‌های جنگ با ایران را جهانی دانست و گفت: «متأسفانه ایران ضربه بسیار سختی خورده و درد و رنج ناشی از آن در سراسر جهان نیز احساس می‌شود. این جنگ واقعاً جنگی بوده که در آن همه طرف‌ها متضرر شده‌اند؛ جنگی بدون هیچ منطق و بدون هیچ برنده‌ای.»
در خصوص نقش اروپا، ساکس رهبران اروپایی را فاقد بینش راهبردی دانست و گفت: «بریتانیا و فرانسه هنوز فکر می‌کنند امپراتوری هستند؛ گویی در سال ۱۹۲۰ زندگی می‌کنند. آن‌ها رفتارهایی فرصت‌طلبانه و نامناسب دارند و از حقوق بین‌الملل دفاع نمی‌کنند.» وی با اشاره به هراس غیرمنطقی رهبران اروپایی درباره روسیه و عدم درک یا پذیرش آغاز جنگ اوکراین با توسعه‌طلبی ناتو، تأکید کرد: «در اساس، اروپا همچنان فاقد یک سیاست خارجی متحد و یکپارچه است. البته وضعیت دقیقاً به معنای وجود ۲۸ سیاست خارجی مستقل نیست (۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا به‌علاوه بریتانیا)، اما به این وضعیت بسیار نزدیک است.»
نظرات
نظر شما ثبت شد؛ پس از بررسی، در صورت تأیید نمایش داده می‌شود.
هنوز نظری منتشر نشده است.