باشگاه خبرنگاران جوان؛ آزاده محبی - علیرغم ظرفیت اسمی تولید سالانه بیش از ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تن گوشت مرغ در کشور که قادر به تأمین نیاز داخلی و صادرات است، بازار این محصول همچنان با نوسانات قیمتی دست و پنجه نرم می‌کند. کارشناسان علت این وضعیت را صرفاً میزان تولید ندانسته و عواملی چون ناهماهنگی در جوجه‌ریزی، هزینه‌های سنگین کشتار و توزیع، ضعف نظارت و نبود شفافیت در کل زنجیره عرضه را دخیل می‌دانند.
بررسی‌ها نشان می‌دهد که ظرفیت تولید سالانه کشور بیش از ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تن گوشت مرغ است که با کسر نیاز مصرف داخلی، حدود ۸۰۰ تا ۹۰۰ هزار تن قابلیت صادرات به بازارهای هدف را دارد. با این حال، از تمامی ظرفیت‌ها و زیرساخت‌های موجود استفاده نمی‌شود و پیش‌بینی می‌شود تولید نهایی گوشت مرغ تا پایان سال به حدود ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تن برسد.
وضعیت بازار حاکی از آن است که تولید مرغ نسبت به سال گذشته کاهش یافته، اما ظرفیت تولید همچنان از نیاز فعلی بازار فراتر است. نکته قابل تأمل اینجاست که مرغداران محصولات خود را گاهی پایین‌تر از هزینه تمام شده عرضه می‌کنند، اما مصرف‌کنندگان آن را با قیمت‌های بالاتری خریداری می‌کنند؛ مسئله‌ای که بر ضرورت بررسی عملکرد شبکه توزیع و نظارت بر قیمت‌ها تأکید دارد.
نوسانات بازار مرغ به گونه‌ای است که هم تولیدکننده و هم مصرف‌کننده را متضرر می‌کند. این مسئله فراتر از کمبود تولید است؛ زیرا جوجه‌ریزی بدون پیش‌بینی دقیق تقاضا می‌تواند منجر به مازاد عرضه و افت قیمت شود. متعاقباً، کاهش جوجه‌ریزی و تولید، پس از چند هفته خود را به شکل افزایش قیمت در بازار نشان می‌دهد.
فاصله قیمت مرغ زنده تا مرغ گرم، هزینه‌های کشتار و توزیع، و عدم شفافیت در حلقه‌های مختلف زنجیره تأمین، از جمله مواردی است که نیازمند بررسی دقیق است تا بتوان بازار را اصلاح کرده و تعادل پایداری میان تولید و مصرف برقرار نمود.
رضا مبصری، دبیر انجمن تولیدکنندگان زنجیره گوشت مرغ، در خصوص وضعیت تولید و تأمین بازار اظهار داشت: با جوجه‌ریزی ۱۲۰ میلیون قطعه‌ای در مهر ماه، هیچ مشکلی در تأمین نیاز داخلی و ذخایر کشور وجود ندارد.
وی افزود: از زمان صدور مجوز صادرات ۱۰ هزار تن مرغ در تیرماه، حدود ۶ هزار تن به بازارهای هدف صادر شده است. کشورهای عراق و افغانستان به عنوان بازارهای اصلی صادراتی، به مرز خودکفایی نزدیک شده‌اند.
مبصری ادامه داد: با تولید ماهانه ۲۳۰ تا ۲۴۰ هزار تن مرغ در کشور و متوسط صادرات ماهانه هزار تا هزار و ۵۰۰ تن در ماه‌های اخیر، میزان صادرات کمتر از نیم درصد تولید کل بوده و تأثیر قابل توجهی بر بازار داخلی نداشته است.
دبیر انجمن تولیدکنندگان زنجیره گوشت مرغ با اشاره به خرید حمایتی مرغ توسط شرکت پشتیبانی امور دام در زمان مازاد عرضه، بیان کرد: این شرکت در مرحله اول ۴۰ هزار تن و در ماه‌های شهریور و مهر نیز حدود ۲۱ هزار تن مرغ مازاد را خریداری کرده است. این اقدام بر بازار تأثیر گذاشته، اما قیمت مرغ هنوز به نرخ واقعی خود نرسیده است.
وی با اشاره به ظرفیت اسمی تولید گوشت مرغ در کشور گفت: بر اساس آمار، ظرفیت تولید سالانه ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تن گوشت مرغ وجود دارد که با احتساب مصرف داخلی، حدود ۳۰ درصد مازاد بر نیاز است و امکان صادرات ۹۰۰ هزار تن مرغ را فراهم می‌کند. اما در حال حاضر، با محدودیت جوجه‌ریزی به ۱۲۰ میلیون قطعه، حدود ۳۰ درصد ظرفیت تولید کشور بلااستفاده مانده است.
مبصری پیش‌بینی کرد: مجموع تولید گوشت مرغ تا پایان سال به ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تن برسد و در صورت تداوم سیاست‌های صادراتی، حداکثر ۲ درصد از تولید کشور صادر خواهد شد.
وی با اشاره به هزینه‌های تولید و قیمت تمام شده اظهار داشت: با توجه به هزینه‌های تولید، قیمت تمام شده هر کیلوگرم مرغ زنده بین ۲۶۰ تا ۲۷۰ هزار تومان است و بر این اساس، قیمت منطقی مرغ برای مصرف‌کننده باید حدود ۴۰۰ هزار تومان باشد.
مبصری در پیش‌بینی وضعیت بازار مرغ در ماه‌های آتی گفت: با توجه به شرایط تولید و عرضه، انتظار نوسان چشمگیری در بازار گوشت مرغ طی ماه‌های آینده نمی‌رود.
حبیب اسدالله‌نژاد، مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی، در خصوص آخرین وضعیت جوجه‌ریزی در واحدهای مرغداری بیان کرد: در مهرماه ۱۲۰ میلیون قطعه جوجه‌ریزی انجام شده و پیش‌بینی می‌شود این رقم در آبان‌ماه به ۱۱۰ میلیون قطعه برسد.
وی قیمت منطقی هر کیلوگرم مرغ زنده را ۲۶۰ تا ۲۷۰ هزار تومان و قیمت مرغ گرم برای مصرف‌کننده را ۳۸۰ تا ۴۰۰ هزار تومان اعلام کرد و افزود: با توجه به محدودیت توان مالی مرغداران و نبود پایداری در تولید، لازم است با استفاده از سیاست‌های تنظیم بازار و مدیریت جوجه‌ریزی، تعادل عرضه و تقاضا فراهم شود.
اسدالله‌نژاد ادامه داد: قیمت مرغ باید به سطحی واقعی و منطقی برسد تا تولیدکننده انگیزه و توان ادامه فعالیت را داشته باشد؛ چراکه مرغداران در ماه‌های اخیر زیان قابل توجهی را متحمل شده‌اند.
مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی از تولید روزانه ۶ هزار و ۶۰۰ تا ۶ هزار و ۷۰۰ تن مرغ در کشور خبر داد و گفت: این میزان تولید، با احتساب مصرف داخلی، بیش از نیاز کشور است و در حال حاضر کمبودی در تأمین و توزیع مرغ وجود ندارد.
وی با اشاره به محدودیت صادرات مرغ اظهار داشت: صادرات باید به صورت پایدار انجام شود و همچنین بهره‌وری در فرآیند تولید افزایش یابد تا با کاهش هزینه‌ها، محصول با قدرت رقابت بیشتری عرضه شود.
اسدالله‌نژاد بر ضرورت حمایت از تولیدکنندگان تأکید کرد و گفت: دولت باید از محل درآمدهای حاصل از اصلاح نظام یارانه‌ای، تسهیلاتی را برای تجهیز و نوسازی واحدهای مرغداری در اختیار تولیدکنندگان قرار دهد. همچنین لازم است برای ارتقای کیفیت نهاده‌های تولیدی و دارو، و نظارت بر ناوگان حمل‌ونقل چاره‌اندیشی شود.
به گفته وی، افزایش بهره‌وری در واحدهای تولیدی و برنامه‌ریزی مدون برای کاهش هزینه‌ها، از الزامات رقابت‌پذیری صنعت مرغداری کشور در بازارهای هدف است.
در مجموع، بررسی وضعیت بازار مرغ نشان می‌دهد که نوسانات قیمتی این محصول صرفاً با تغییر در میزان تولید برطرف نمی‌شود و اصلاح ساختار زنجیره تأمین و توزیع نیز اهمیت فراوانی دارد. برنامه‌ریزی جوجه‌ریزی متناسب با تقاضا، ثبات در سیاست‌های صادراتی، شفافیت قیمت‌ها، کاهش هزینه‌های تولید، تقویت نظارت بر شبکه توزیع و اجرای دقیق قوانین، از جمله راهکارهایی است که کارشناسان بر آن تأکید دارند.
بر این اساس، ایجاد تعادل پایدار میان تولید و مصرف می‌تواند ضمن جلوگیری از زیان مرغداران و کاهش نوسانات بازار، زمینه عرضه مرغ با قیمتی منطقی‌تر و باثبات‌تر به مصرف‌کنندگان را فراهم کند.
نظرات
نظر شما ثبت شد؛ پس از بررسی، در صورت تأیید نمایش داده می‌شود.
هنوز نظری منتشر نشده است.