ایران از ظرفیت بالای تجاری برخوردار است؛ گمرکات و روابط با همسایگان کلید بهره‌برداری

با وجود تلاش‌های آمریکا برای ایجاد محاصره اقتصادی علیه ایران از طریق تشکیل کارگروه «دروازه آهنین» با هدف محدود کردن مسیرهای انتقال کالا، ایران از ظرفیت تجاری بالایی برخوردار است. این کارگروه که بر اساس گزارش الجزیره، ادامه محاصره دریایی و هوایی ایران است، به دنبال شناسایی و مختل کردن مسیرهای زمینی و دریایی انتقال تجهیزات نظامی، فناوری‌های دوگانه و کالاهای تحریمی است. نظارت بر مسیرهای ارتباطی ایران، به ویژه در دریای خزر و مسیرهای تجاری با روسیه، یکی از محورهای این طرح محسوب می‌شود، هرچند کارشناسان نسبت به امکان اجرای کامل آن تردید دارند.

ایران با هفت کشور مرز مشترک دارد و کنترل تمامی مسیرهای تجاری بدون همکاری دولت‌های منطقه دشوار است. طراحی واشنگتن برای از پا درآوردن ایران از طریق محاصره دریایی و هوایی تاکنون به نتیجه نرسیده و اثربخشی این رویکرد جدید نیز با تردیدهای فراوانی مواجه است. محمّد هادی دریایی، معاون امور بین‌الملل سازمان برنامه و بودجه، با اشاره به ظرفیت‌های فرهنگی، اقتصادی، ژئوپلیتیک و استراتژیک ایران، بیان داشت که توانمندسازی ظرفیت‌های داخلی، تسهیل مبادی ورودی و خروجی، به‌ویژه گمرکات و زیرساخت‌های مرتبط، و همچنین فرآیند مراودات تجاری، امکان استفاده از ظرفیت‌های موجود را فراهم می‌آورد.

دریایی با اشاره به چشم‌انداز ۲۰ ساله کشور، کشورهای همسایه و اسلامی را از اولویت‌های اقتصادی ایران در مناسبت‌های مختلف دانست و ابراز امیدواری کرد که این ظرفیت‌ها با نگاه ویژه دولت و بازیگران اقتصادی گسترش یابند. وی شناسایی چالش‌ها و موانع موجود را برای افزایش و تسهیل فرآیند مبادلات ضروری خواند. همچنین، پیوستن ایران به پیمان‌های همکاری که مبادلات تجاری را تسهیل می‌کنند، از جمله سازوکارهای اوراسیا، را در سهولت تجارت و بازرگانی با کشورهای همسایه و منطقه اوراسیا مؤثر دانست.

معاون امور بین‌الملل سازمان برنامه و بودجه، به کمیسیون‌های مشترک ایران و ارمنستان در تاریخ‌های ۱۹ و ۱۸ آبان ماه اشاره کرد و از تفاهم‌های بسیار خوبی که در این دیدارها حاصل شده، خبر داد. وی ارمنستان را به دلیل موقعیت ژئوپلیتیک و مناسبات، راهی مهم برای ورود به منطقه اوراسیا دانست که می‌تواند از نظر مواصلاتی و تأمین موارد تجاری و اقتصادی، در تکمیل فرآیند کریدوری به ایران کمک کند. در ۱۹ آبان ماه، کمیسیون مشترک همکاری‌های ایران و ارمنستان به مسئولیت سازمان برنامه و بودجه برگزار شد و تفاهم‌نامه‌هایی در حوزه‌های انرژی، زیرساخت، گمرکات، کشاورزی، بهداشت، سرمایه‌گذاری و فناوری‌های پیشرفته منعقد گردید که پلی برای کل منطقه اوراسیا محسوب می‌شود.