احیای ارتباطات و همگرایی در محور تاریخی نوش‌آباد با توجه به موقعیت شهر نوش‌آباد از اهمیت بسیار زیادی دارد.

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از کاشان، حادثه ناگوار جان باختن هشت نفر از شهروندان نوش آباد در حادثه رانندگی محور کاشان-قم، در دو هفته گذشته، نگاه مسئولان را به این محور و حوادث آن جلب کرد.

شهر کهن و تاریخی نوش‌آباد با برخورداری از پیشینه کهن مدنی، بزرگترین معماری دستکند جهان و هویتی ریشه‌دار، یکی از ارکان اصلی سکونتگاهی در منطقه کاشان و شمال استان اصفهان به شمار می‌رود.

با این حال، تحولات ساختاری و تصمیمات مدیریتی دهه‌های گذشته، چالش‌هایی را در زمینه گسست پیوندهای سنتی و اجتماعی این شهر با جوامع پیرامونی ایجاد کرده است که نیازمند بازنگری و توجه ویژه برنامه‌ریزان توسعه است.

شهر نوش‌آباد نه تنها به واسطه آثار تاریخی و هویت خاص فرهنگی و تاریخی خود جایگاه ویژه‌ای دارد، بلکه از منظر انسانی و اجتماعی دارای پیوستگی عمیق فرهنگی، فامیلی و اقتصادی با سکونتگاه‌های محور قدیم قم-کاشان، از جمله روستای آب‌شیرین که به لحاظ بافت انسانی پیوندی تنگاتنگ با شهر نوش‌آباد دارد و سن‌سن و شهر مشکات است.

این پیوندهای خویشاوندی و تاریخی نظر به عقبه پیوستگی عملکردی سنتی، سال‌ها بستر اصلی تعاملات مدنی، اقتصادی و اجتماعی در این منطقه بوده است و با این وجود، اعمال برخی تغییرات و مرزبندی‌ها در تقسیمات اداری سال 1375، بدون در نظر گرفتن دقیق بافت‌های پیوسته انسانی و هویت اجتماعی، فرهنگی، انسانی و تاریخی مشترک، این ساختار ارگانیک را دچار آسیب کرد.

از سوی دیگر، نبود شبکه ارتباطی و راه‌های مواصلاتی مستقیم و مناسب میان این سکونتگاه‌ها، عملاً امکان ارتباط و تعامل مستمر را محدود ساخت و شبکه‌های ارتباطی که شهر نوش‌آباد را به نقاط هم‌جوار نظیر آب‌شیرین و سن‌سن متصل می‌کرد، آن‌طور که شایسته است بازسازی، توسعه نیافت و به مرور به حاشیه رفت.

پیامد این رویکرد، تحمیل مشقت، سختی‌ها و مشکلات و موانع جدی در ارتباطات روزمره مردمی است که از پیوندهای عمیق فامیلی و خانوادگی برخوردارند و از آنجا که توسعه پایدار منطقه‌ای، امنیت انسانی و همبستگی اجتماعی عمیقاً به تسهیل دسترسی‌ها و هم‌پوشانی میان واحدهای فضایی وابسته است، این وضعیت نیازمند مداخله و اصلاح است و تکمیل و احیا شبکه راهی است که این مهم را رقم بزند.

در ادبیات برنامه‌ریزی فضایی و ژئوپلیتیک محلی، مرزهای اداری نباید به ابزاری برای گسست پیوندهای اجتماعی و فرهنگی تبدیل شوند که متأسفانه این موضوع در این منطقه دیده می‌شود ضرورت تجدیدنظر در تصمیمات اداری قبلی دیده می شود.

امروزه‌ رویکرد نوین آمایش سرزمین و تعریف واحدهای سیاسی تأکید می‌کند که سیاست‌گذاری‌های کالبدی و مدیریتی باید همگام و منطبق بر واقعیت‌های اجتماعی و پیوندهای انسانی شکل گیرند متأسفانه در این مورد در شمال استان اصفهان شاهد یک گسست هستیم.

این شرایط به نحوی است که بخشی از هویت سنتی و تاریخی نوش‌آباد در واحد سیاسی کاشان و بخشی در واحد آران و بیدگل تعریف شده است و از این جهت این ایراد و چالش علمی در بخش تقسیمات محلی منطقه دیده می‌شود.

بر همین اساس، انتظار می‌رود نهادهای ذی‌ربط در سطح استان اصفهان و وزارت کشور، با نگاهی واقع‌بینانه و مبتنی بر مطالعات جغرافیایی و همبستگی های اجتماعی - انسانی توسعه و احیای زیرساخت‌های ارتباطی و جاده‌ای میان نوش‌آباد، آب‌شیرین و محورهای پیرامونی را در دستور کار قرار دهند.

اقدام دیگر بازنگری در پیوندهای محلی و تسهیل مراودات اجتماعی را به عنوان راهبردی برای کاهش هزینه‌های اجتماعی و تقویت سرمایه اجتماعی منطقه دنبال کنند و این منطقه پیوسته که از پایگاه قوی خانوادگی برخوردار است و رد پای این پیوستگی عمیق از شهر نوش‌آباد تا آب شیرین دیده می‌شود، از نظر اداری مورد بازنگری قرار دهند.

امید است با نگاهی کارشناسانه به مسائل جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک محلی و تقویت همگرایی سکونتگاه‌های هم‌جوار، زمینه شکوفایی بیش از پیش این پهنه تاریخی و رفاه ساکنان نجیب آن فراهم شود.

پشت پرده ارتباطات گسترده در دنیای دیجیتال چیست؟

یقینا تشکیل یک واحد اداری که مرز سیاسی با مرز فرهنگی و اجتماعی و پیوند های فامیلی و خانوادگی با مرز اداری هماهنگ باش از منظر علم جغرافیا بسیار ارزشمند و در نهایت منجر به افزایش و ارتقا ضریب امنیتی هم خواهد شد.

یادداشت از امیر فخرآبادی، دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی فضایی

©‌ وبانگاه، خبرگزاری تسنیم