همزمان با رویداد ایران جان در رسانه ملی شب گذشته موضوع کشاورزی خراسان شمالی در برنامه ثریا بررسی شد.

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از بجنورد، همزمان با برگزاری رویداد «ایران جان» و انعکاس ظرفیت‌ها و چالش‌های خراسان شمالی در رسانه ملی، موضوع وضعیت کشاورزی استان شب گذشته در برنامه تلویزیونی «ثریا» مورد بررسی قرار گرفت.

در این برنامه که با حضور دو فعال اجتماعی و رییس سزامان جهاد کشاورزی خراسان شمالی برگزار شد، با نمایش آمار مقایسه‌ای عملکرد مزارع خراسان شمالی و میانگین کشوری، وضعیت تولید محصولات کشاورزی استان از جمله گندم، جو، پنبه، یونجه، عدس و چغندرقند مورد توجه قرار گرفت.

آمارهای ارائه‌شده در این برنامه نشان داد عملکرد مزارع آبی خراسان شمالی در اغلب محصولات مورد بررسی با میانگین کشوری فاصله دارد؛ به‌گونه‌ای که عملکرد گندم استان 83 درصد، جو 71 درصد، پنبه 88 درصد، یونجه 66 درصد، عدس 54 درصد و چغندرقند 77 درصد میانگین کشوری اعلام شد.

همچنین سهم حدود 28 درصدی بخش کشاورزی در اشتغال استان، در کنار بهره‌وری پایین و تداوم برخی شیوه‌های سنتی تولید، ضرورت تحول در ساختار کشاورزی خراسان شمالی را برجسته می‌کند.

بررسی این آمار در رسانه ملی بار دیگر ضرورت توجه به نوسازی کشاورزی، توسعه مکانیزاسیون، اصلاح الگوی کشت، مدیریت منابع آب و حرکت به سمت افزایش بهره‌وری را مطرح کرد؛ موضوعاتی که آینده معیشت کشاورزان و امنیت تولید محصولات غذایی استان به آن گره خورده است.

چرا بهره وری کشاورزی در استان پایین است؟

کشاورزی خراسان شمالی با وجود سهم قابل‌توجه در اشتغال و اقتصاد استان، همچنان با چالش جدی بهره‌وری پایین، روش‌های سنتی تولید و فاصله معنادار عملکرد مزارع با میانگین کشوری مواجه است؛ وضعیتی که نشان می‌دهد افزایش سطح زیرکشت و تداوم شیوه‌های فعلی کشاورزی، لزوماً به افزایش تولید و درآمد کشاورزان منجر نمی‌شود.

بررسی آمار عملکرد مزارع آبی خراسان شمالی در مقایسه با میانگین کشوری طی سه سال زراعی 1401 تا 1404، تصویر نگران‌کننده‌ای از وضعیت بهره‌وری بخش کشاورزی استان ارائه می‌دهد.

بر اساس این آمار، عملکرد مزارع استان در تولید گندم تنها 83 درصد میانگین کشوری است. این رقم برای جو 71 درصد، یونجه 66 درصد، پنبه 88 درصد، عدس 54 درصد و چغندرقند 77 درصد گزارش شده است.

به بیان دیگر، در اغلب محصولات مورد بررسی، مزارع خراسان شمالی هنوز نتوانسته‌اند به سطح متوسط عملکرد مزارع کشور برسند؛ موضوعی که ضرورت بازنگری جدی در شیوه‌های تولید، مدیریت منابع آب، مکانیزاسیون و دانش فنی کشاورزان را برجسته می‌کند.

از سوی دیگر، سهم حدود 28 درصدی کشاورزی در اشتغال استان نشان می‌دهد بخش بزرگی از نیروی کار خراسان شمالی به این حوزه وابسته است؛ اما وقتی چنین سهمی از اشتغال با بهره‌وری پایین همراه می‌شود، نتیجه آن کاهش درآمد کشاورزان، افزایش هزینه تولید و محدود شدن ظرفیت ارزش‌آفرینی این بخش خواهد بود.

کشاورزی سنتی؛ اشتغال بالا، بازدهی پایین

مسئله اصلی اینجاست که کشاورزی استان همچنان در بخش‌هایی متکی بر الگوهای سنتی تولید است. استفاده ناکافی از فناوری‌های نوین، ضعف در توسعه مکانیزاسیون، مدیریت غیربهینه آب و خاک و فاصله میان تحقیقات کشاورزی و مزرعه، از جمله مسائلی است که باید در برنامه تحول کشاورزی استان مورد توجه قرار گیرد.

در شرایطی که منابع آبی استان با محدودیت مواجه است، ادامه کشاورزی کم‌بازده به معنای تحمیل هزینه بیشتر به منابع طبیعی و اقتصادی استان است.

مسئولان کشاورزی پاسخ دهند؛ برنامه افزایش بهره‌وری کجاست؟

اکنون پرسش اساسی این است که با وجود سهم 28 درصدی کشاورزی در اشتغال خراسان شمالی، چه برنامه عملیاتی برای افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه تولید و عبور از کشاورزی سنتی تدوین شده است؟

چرا عملکرد تولید در محصولاتی مانند جو و عدس همچنان فاصله قابل‌توجهی با میانگین کشوری دارد؟ سهم ترویج کشاورزی نوین، توسعه کشت‌های کم‌آب‌بر، اصلاح الگوی کشت و تجهیز مزارع به فناوری‌های جدید در برنامه‌های اجرایی استان چقدر است؟

خراسان شمالی نمی‌تواند با تکیه بر الگوهای سنتی، مصرف منابع محدود و افزایش هزینه‌های تولید، انتظار جهش در بخش کشاورزی داشته باشد.

کشاورزی استان به تحول نیاز دارد، نه تداوم وضع موجود؛ سهم بالای اشتغال در این بخش باید به تولید بیشتر، درآمد پایدارتر و بهره‌وری بالاتر منجر شود، نه اینکه نیروی انسانی و منابع طبیعی استان در چرخه تولید کم‌بازده گرفتار بمانند.

©‌ وبانگاه، خبرگزاری تسنیم