به گزارش بخش استانها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از سنندج، در دنیایی که تلفن همراه به یکی از اعضای جداییناپذیر خانوادهها تبدیل شده و بخش قابلتوجهی از وقت، ارتباطات و حتی تربیت فرزندان در فضای مجازی جریان دارد، ناآگاهی از قواعد این جهان دیجیتال میتواند هزینههای سنگینی برای خانوادهها به همراه داشته باشد. امروز دیگر سواد رسانهای یک آموزش جانبی یا مهارتی مختص فعالان رسانه نیست؛ ضرورتی است که از والدین و دانشآموزان تا همه اعضای جامعه به آن نیاز دارند.
فرزندان ما در فضایی رشد میکنند که سرعت تغییرات آن گاهی از تجربه و آگاهی والدین پیشی میگیرد. شبکههای اجتماعی، بازیهای آنلاین، محتوای نامناسب، اخبار جعلی، نقض حریم خصوصی و ارتباطات ناشناس، تنها بخشی از واقعیتهایی هستند که خانوادهها باید درباره آنها شناخت کافی داشته باشند. در چنین شرایطی، صرفاً محدودکردن تلفن همراه یا منع فرزندان از حضور در فضای مجازی، پاسخگوی همه نگرانیها نیست؛ آنچه اهمیت دارد، توانمندسازی والدین برای شناخت تهدیدها، تشخیص فرصتها و ایجاد رابطهای آگاهانه و مبتنی بر اعتماد با فرزندان است.
با همین نگاه، مجموعه کارگاههای سواد رسانهای و آسیبهای فضای مجازی در سنندج شکل گرفته است؛ حرکتی آموزشی که تلاش دارد آگاهی را از محیطهای رسمی آموزشی فراتر ببرد و به متن زندگی خانوادهها، محلات و بهویژه مناطق کمبرخوردار برساند.
هدف این برنامهها صرفاً انتقال چند توصیه درباره استفاده از تلفن همراه نیست؛ بلکه قرار است والدین بیاموزند چگونه در کنار فرزندان خود قرار بگیرند، چگونه رفتار رسانهای آنان را مدیریت کنند و چگونه بهجای برخوردهای صرفاً محدودکننده، با آموزش و گفتوگو از آسیبهای احتمالی پیشگیری کنند.
در این مسیر هر محله روایت و اقتضائات خاص خود را دارد؛ گاهی خانوادهها با پرسشهای فراوان وارد کارگاه میشوند و گاهی ترجیح میدهند ابتدا شنونده باشند، مطالب را بیاموزند و سپس در زندگی روزمره به کار بگیرند. هفدهمین ایستگاه این طرح در فرجه سنندج، روایت همین تفاوتها و ضرورت شنیدن صدای خانوادهها بود.
جایی برای شنیدن، آموختن و پرسیدن
هفدهمین ایستگاه این کارگاهها، این بار با همکاری مرکز مثبت بهزیستی در مسجد جامع فرجه سنندج و با حضور والدین دانشآموزان و جمعی از جامعه تحت پوشش مرکز مثبت زندگی بهزیستی برگزار شد؛ مکانی که قرار بود میزبان گفتوگویی درباره یکی از مهمترین دغدغههای خانوادهها در عصر ارتباطات باشد.
این کارگاه از نظر تعداد حاضران و میزان پرسشها، با برخی جلسات قبلی تفاوت داشت. جمعیت چندان زیاد نبود و برخلاف بعضی ایستگاهها، پرسشهای متعددی از سوی شرکتکنندگان مطرح نشد؛ اما این سکوت را نمیشد به معنای بیتفاوتی خانوادهها نسبت به موضوع دانست. سواد رسانهای و آموزش و ارائه راهکار برای کاهش آسیبهای فضای مجازی ارائه و مورد استقبال قرار گرفت.
در گفتوگو با حاضران، دلیل اصلی استقبال محدودتر روشن شد. بسیاری از خانوادهها شاغل بودند و پدران و مادران به دلیل ساعات کاری، امکان حضور در برنامههای صبحگاهی را نداشتند. برخی از شرکتکنندگان صریحاً عنوان میکردند که از مدتها قبل درخواست داشتهاند این کارگاهها در ساعات عصر یا شب برگزار شود تا هم خودشان و هم همسرانشان بتوانند در جلسات حضور پیدا کنند.
این نکته، یکی از مهمترین پیامهای این ایستگاه بود؛ خانوادهها به آموزش نیاز دارند و برای آن نیز انگیزه دارند، اما زمان برگزاری برنامه باید با واقعیت زندگی و شرایط شغلی آنان تناسب داشته باشد.
وقتی خانوادهها ترجیح میدهند بیشتر بشنوند و کمتر سخن بگویند
در جریان کارگاه، اگر چه تعداد پرسشهای مستقیم از سوی والدین محدود بود، اما این به معنای نبود دغدغه یا بیعلاقگی آنان نبود.
بسیاری از خانوادهها ترجیح میدادند مطالب را با دقت دنبال کنند و از آموزشهای ارائهشده بهره ببرند. در گفتوگوهای کوتاه، برخی از آنان میگفتند برای یادگیری آمدهاند و دوست دارند مطالب ارزشمند مطرحشده را بشنوند، در زندگی خود به کار بگیرند و در مواجهه با فرزندانشان اجرا کنند.
این رویکرد نیز بهنوعی نشاندهنده نیاز خانوادهها به آموزشهای کاربردی و قابل استفاده در زندگی روزمره بود؛ آموزشهایی که صرفاً در حد توصیه باقی نمانند و بتوانند به تغییر رفتار رسانهای اعضای خانواده منجر شوند.
با این حال، عوامل مرکز مثبت زندگی و تعدادی از شرکتکنندگان پرسشهایی را مطرح کردند و همین موضوع فضای کارگاه را به سمت گفتوگو و پرسشوپاسخ هدایت کرد.
بحث درباره چگونگی مواجهه والدین با استفاده فرزندان از تلفن همراه، مدیریت حضور آنان در فضای مجازی و ضرورت افزایش آگاهی خانوادهها، بخشی از محورهای مورد توجه در این نشست بود.
مطالبه خانوادهها
شاید مهمترین دستاورد هفدهمین ایستگاه، مطالبهای بود که از دل گفتوگو با خانوادهها شکل گرفت.
والدین بهصراحت اعلام کردند که علاقهمند به حضور در این جلسات هستند، اما ساعات کاری و مسئولیتهای روزانه مانع مشارکت گستردهتر آنان میشود. حتی برخی تأکید داشتند که اگر برنامه در ساعات عصر یا شب برگزار شود، امکان حضور همزمان پدر و مادر فراهم خواهد شد و خانواده میتواند بهصورت مشترک از آموزشها بهرهمند شود.
این درخواست مورد توجه قرار گرفت و مقرر شد در برنامهریزی برای ایستگاه بعدی، زمان برگزاری به ساعات عصر تغییر کند تا افراد بیشتری از خانوادههای محله فرجه فرصت حضور داشته باشند.
این تصمیم اهمیت زیادی دارد؛ چراکه یکی از اصول موفقیت برنامههای فرهنگی و اجتماعی، شنیدن نیاز واقعی مخاطبان و تطبیق شیوه اجرا با شرایط زندگی آنان است. نمیتوان انتظار مشارکت گسترده خانوادهها را داشت، اما زمان و شکل برگزاری برنامه را بدون توجه به محدودیتهای آنان تعیین کرد.
قدردانی خادم مسجد؛ توجه به محلات کمبرخوردار ادامه داشته باشد
در پایان کارگاه و هنگام خداحافظی، خادم مسجد جامع فرجه نیز با حضور در جمع، از برگزاری این برنامه قدردانی کرد.
او ضمن ارزشمند دانستن چنین اقداماتی، بر ضرورت توجه بیشتر به مناطق کمبرخوردار تأکید داشت و خواستار استمرار این برنامههای آموزشی در محلاتی شد که شاید کمتر فرصت دسترسی به چنین آموزشهایی را داشته باشند.
این قدردانی، در کنار درخواست خانوادهها برای برگزاری جلسات بعدی، نشان داد که نیاز به آموزش سواد رسانهای محدود به یک گروه خاص نیست و ظرفیتهای اجتماعی محله نیز از چنین برنامههایی استقبال میکنند.
تأکید بر توجه بیشتر به مناطق کمبرخوردار، نکتهای است که در ادامه این مسیر نیز مورد توجه قرار خواهد گرفت؛ چراکه دسترسی به آموزش و آگاهی نباید به موقعیت اقتصادی، جغرافیایی یا امکانات آموزشی خانوادهها وابسته باشد.
یک درس مهم برای ادامه مسیر
هفدهمین ایستگاه کارگاههای سواد رسانهای در فرجه سنندج، بیش از هر چیز یک پیام روشن داشت: گاهی مسئله خانوادهها نداشتن انگیزه برای یادگیری نیست، بلکه عدم برگزاری کارگاههای مستمر و یا فراهمنبودن فرصت مناسب برای حضور در برنامههای آموزشی است.
خانوادههایی که در این محله زندگی میکنند، مانند بسیاری از والدین دیگر، دغدغه آینده فرزندانشان را دارند و میخواهند بدانند چگونه در برابر تغییرات سریع دنیای رسانه از آنان مراقبت کنند. اما برای مشارکت مؤثرتر، باید شرایط زندگی و ساعات کاریشان نیز در برنامهریزیها دیده شود.
این تجربه نشان داد که کیفیت یک حرکت فرهنگی تنها به محتوای آموزشی آن وابسته نیست؛ شناخت مخاطب، انتخاب زمان مناسب، استفاده از ظرفیت مسجد و مراکز محلی و شنیدن پیشنهادهای مردم نیز در موفقیت آن نقش تعیینکننده دارد.
در این ایستگاه شاید پرسشها کمتر بود، اما یک درخواست مهم مطرح شد؛ خانوادهها خواستند آموزشها ادامه پیدا کند و فرصت حضور برای همه نیز فراهم شود.
قرار نیست سواد رسانهای فقط در کلاسهای درس و سالنهای آموزشی باقی بماند. این آموزش باید به مسجد، محله و خانههای مردم برسد؛ بهویژه به خانوادههایی که برای آموختن انگیزه دارند، اما گاهی فرصت حضور در برنامهها را پیدا نمیکنند.
مسیر هفدهم در فرجه به پایان رسید، اما مطالبه خانوادهها برای برگزاری کارگاه عصرگاهی، نقطه شروع برنامه بعدی شد؛ مسیری که قرار است با شنیدن صدای مردم و توجه بیشتر به محلات کمبرخوردار ادامه پیدا کند.









نظرات
نظر شما ثبت شد؛ پس از بررسی، در صورت تأیید نمایش داده میشود.
هنوز نظری منتشر نشده است.