دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در پی شکست حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره، با هدف کسب دستاوردی دیپلماتیک راهی آسیا می‌شود تا با شی جین‌پینگ و ولادیمیر پوتین در شنژن چین دیدار کند؛ دیداری که انتظار می‌رود بیش از آنکه به نتایج ملموس منجر شود، جنبه‌ای نمادین داشته باشد.

به گزارش بخش بین‌الملل وبانگاه بر اساس داده های خبری منتشر شده در خبرگزاری مهر، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پس از تضعیف موقعیتش به دلیل شکست حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره، در تلاش برای دستیابی به یک دستاورد بزرگ دیپلماتیک، راهی قاره آسیا شده است. او قرار است در شهر شنژن چین، یکی از مراکز پیشرفته فناوری این کشور، با شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، و ولادیمیر پوتین، همتای روسی خود، دیدار کند.

این دیدار در فضایی سیاسی شکل می‌گیرد که رهبران آسیایی پس از نتایج انتخابات اخیر، موازنه قدرت را واقع‌بینانه‌تر ارزیابی کرده و سعی در بهره‌برداری از آسیب‌پذیری داخلی ترامپ در این نشست سه‌جانبه تاریخی دارند. پایگاه خبری «پولیتیکو» گزارش داده است که پایتخت‌های آسیایی لزوماً خود را ملزم به پاسخگویی فوری به خواسته‌های تجاری و سرمایه‌گذاری ترامپ نمی‌دانند. کرت تانگ، مقام پیشین وزارت خارجه آمریکا، معتقد است رهبران آسیایی، ترامپ را پس از انتخابات، رهبری ضعیف‌تر ارزیابی خواهند کرد. برخی دولت‌ها ممکن است اجرای تعهدات خود را به پایان دوره ریاست‌جمهوری او موکول کنند و اشتیاق برای انعقاد توافق‌های جدید دولتی با آمریکا کاهش یابد.

گزارش پولیتیکو حاکی است که چین از هم‌اکنون به مرحله پس از ترامپ می‌اندیشد. جاناتان چن، تحلیلگر پیشین سیا، می‌گوید پکن احتمالاً برای حفظ وضع موجود، مذاکرات را به تعویق خواهد انداخت تا اختلافات اساسی اقتصادی و امنیتی حل‌وفصل نشود. کریگ سینگلتون، پژوهشگر بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، نیز بر این باور است که ترامپ خواهان «نشستی موفقیت‌آمیز» است تا توانایی خود را در مدیریت روابط با شی جین‌پینگ نشان دهد.

مقام‌های آمریکایی انتظار ندارند کنترل‌های صادراتی موضوع مذاکره با پکن باشد، اما فشار سیاسی داخلی ممکن است محاسبات را تغییر دهد. سینگلتون معتقد است این مسئله می‌تواند موضع مشترکی میان جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها برای محدود کردن دسترسی چین به تراشه‌های پیشرفته آمریکایی تقویت کند. مکس هستینگز، نویسنده، در مقاله‌ای تحلیلی برای «بلومبرگ» نسبت به شکنندگی حمایت آمریکا از تایوان هشدار داده و پیام‌های متناقض ترامپ را عاملی می‌داند که ممکن است پکن را به آزمودن حدود تعهد آمریکا ترغیب کند. او به اظهارات ترامپ درباره فروش تسلیحات به تایوان به عنوان «برگ چانه‌زنی خوبی» در تعامل با چین اشاره می‌کند.

اهمیت تایوان از جایگاه آن در صنعت فلزات نادر و تولید تراشه‌های پیشرفته توسط شرکت «تی‌اس‌ام‌سی» ناشی می‌شود؛ صنایعی که برای شرکت‌های آمریکایی مانند انویدیا حیاتی هستند. برآوردهای بلومبرگ نشان می‌دهد که ناتوانی در دسترسی به این تراشه‌ها می‌تواند طی یک سال، تولید ناخالص داخلی آمریکا را بیش از ۳ درصد کاهش داده و تولید جهانی تجهیزات الکترونیکی پیشرفته را حدود ۶۰ درصد پایین بیاورد. این در حالی است که چین رزمایش‌های دریایی خود را گسترش داده و توانایی خود را برای محاصره تایوان از طریق دریا و حملات سایبری به نمایش گذاشته است، درحالی‌که آمریکا با محدودیت‌های نظامی مانند کاهش ذخایر موشکی و انتقال بخش بزرگی از توان دریایی به خاورمیانه روبرو است.

در حوزه تسلیحات هسته‌ای، ترامپ خواهان آغاز مذاکراتی درباره کاهش زرادخانه‌های هسته‌ای پس از پایان پیمان «نیو استارت» در فوریه ۲۰۲۶ است. این پیمان آخرین توافق محدودکننده تسلیحات هسته‌ای آمریکا و روسیه بود. ترامپ پیشنهاد مسکو برای تمدید یک‌ساله پیمان را رد کرده و خواهان توافقی جدید با حضور چین شده بود. با این حال، آمریکا و روسیه هر کدام بیش از ۵ هزار کلاهک هسته‌ای دارند، در حالی که برآوردهای آمریکا شمار کلاهک‌های هسته‌ای چین را بیش از ۶۰۰ فروند تخمین می‌زند و پکن علاقه‌ای به پیوستن به چنین توافقی نشان نمی‌دهد.

انتظار می‌رود ترامپ موضوع جنگ علیه ایران را نیز مطرح کند، اما مقام‌های آمریکایی پیشرفتی در این زمینه با توجه به روابط مسکو و پکن با تهران، دور از انتظار دارند. اوکراین در دستور کار این نشست سه‌جانبه قرار ندارد و ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، به آن دعوت نشده است؛ با این وجود، هرگونه تفاهم میان این سه قدرت می‌تواند بر آینده اوکراین تأثیر بگذارد. زلنسکی پیش‌تر نگرانی خود را از احتمال بررسی مسائل مربوط به کشورش در غیاب نمایندگان کی‌یف ابراز کرده بود.

در دیدار دوجانبه با شی جین‌پینگ، ترامپ احتمالاً موضوع کندی اجرای توافق تجاری، به ویژه در مورد محموله‌های مواد معدنی کمیاب را مطرح خواهد کرد، زیرا واشنگتن معتقد است چین سرعت و حجم افزایش این محموله‌ها را به میزان مورد انتظار نرسانده است. الجزیره در پایان تصریح می‌کند که روشن‌ترین دستاورد ترامپ از این نشست، احتمالا تصویر سیاسی آن خواهد بود؛ او با گرد هم آوردن رهبران قدرت‌های هسته‌ای بزرگ، قصد دارد خود را قدرتمند نشان دهد، در حالی که پکن می‌تواند از تمایل او به موفقیت برای تثبیت آرامش در روابط تجاری بهره ببرد، بدون آنکه امتیازی در حوزه‌های فناوری یا مسئله تایوان بدهد. پوتین نیز با کنار گذاشته شدن اوکراین از دستور کار سه‌جانبه، وارد این نشست می‌شود.

©‌ خبرگزاری مهر، الجزیره، پولیتیکو، بلومبرگ، نیوزویک