رئیس بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی با اشاره به تغییر ماهیت دارایی‌های ارزش‌آفرین در کسب‌وکار امروز، تأکید کرد که سازمان‌ها باید در کنار تولید دانش و توسعه فناوری، برای شناسایی، ارزش‌گذاری و حفاظت از دارایی‌های نامشهود خود برنامه‌ریزی کنند.

حسین دهقان، رئیس بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی، در رویداد تخصصی «رویش؛ مالکیت فکری، دارایی های نامشهود و ارزش آفرینی» اهمیت شناخت دارایی‌های ارزشمند و راهبردی سازمان‌ها را مورد تأکید قرار داد. وی پرسش اصلی در هر سازمان را میزان شناخت دارایی‌های واقعی، ارزش‌گذاری آن‌ها و تعیین سرمایه‌های اصلی و راهبردی برشمرد.

دهقان افزود: باید مشخص کرد کدام دارایی‌ها ظرفیت ثروت‌آفرینی بلندمدت را دارند و می‌توانند استمرار فعالیت، ماندگاری، رشد و پیشرفت سازمان را تضمین کنند. هرچه برای این دارایی‌ها ارزش بیشتری قائل باشیم، حفاظت و صیانت از آن‌ها نیز باید اهمیت بیشتری یابد.

رئیس بنیاد مستضعفان با بیان اینکه ماهیت دارایی‌های ارزش‌آفرین در دنیای کسب‌وکار دستخوش تحول شده است، تصریح کرد: در گذشته ارزش اقتصادی سازمان‌ها بیشتر در دارایی‌های فیزیکی، تجهیزات، ماشین‌آلات و زیرساخت‌ها نهفته بود، اما با توسعه فناوری و دانش، سهم دارایی‌های نامشهود در خلق ارزش افزایش یافته است.

وی با اشاره به شکل‌گیری و توسعه مفهوم مالکیت فکری خاطرنشان کرد: فلسفه اصلی مالکیت فکری این است که خالق ایده، اختراع، فناوری یا دانش جدید، از حقوق خود نسبت به حاصل تلاش و خلاقیتش برخوردار باشد. نظام‌های حقوقی و نهادی نیز با به‌رسمیت‌شناختن این حقوق، زمینه حمایت و حفاظت از دستاوردهای فکری را فراهم کرده‌اند.

دهقان ادامه داد: مفاهیمی مانند حق اختراع، حق مؤلف و کپی‌رایت و سازوکارهای صدور مجوز بهره‌برداری یا لیسانس، در همین چارچوب شکل گرفته‌اند تا حاصل تلاش و خلاقیت افراد و مجموعه‌ها مورد حمایت قرار گیرد و دیگران نتوانند بدون رعایت حقوق صاحبان اثر، از دستاوردهای آن‌ها بهره‌برداری کنند.

رئیس بنیاد مستضعفان بر ارتباط مالکیت فکری و مزیت رقابتی تأکید کرد و گفت: مزیت رقابتی زمانی معنا پیدا می‌کند که یک دارایی، قابلیت یا امتیاز ارزشمند به‌سادگی قابل تقلید و کپی‌برداری نباشد و دستیابی به آن برای دیگران مستلزم صرف زمان، هزینه و تلاش قابل توجه باشد. دارایی‌ای که به‌راحتی قابل شناسایی، دستیابی و بازتولید باشد، نمی‌تواند مزیت متمایزی برای مدت طولانی ایجاد کند.

وی افزود: شرکت‌ها و مجموعه‌های پیشرو در عرصه فناوری، هم‌زمان با بهره‌برداری از فناوری‌های موجود، به دنبال ورود به عرصه‌های جدید نوآوری هستند؛ زیرا با بلوغ فناوری و گسترش دسترسی به آن، امکان تقلید و رقابت برای سایر فعالان افزایش می‌یابد. بنابراین، پیشرو بودن به معنای توانایی مستمر در خلق ارزش‌های جدید است.

دهقان به اهمیت مدیریت دانش و دارایی‌های فکری در سازمان‌ها اشاره کرد و اظهار داشت: مدیریت دانش، دانش سازمانی، برند، نوآوری، خلاقیت، اختراع و فناوری، دارایی‌هایی هستند که می‌توانند یک سازمان را در مسیر رشد و پیشرفت قرار داده و جایگاه آن را متمایز کنند.

وی تأکید کرد: سازمان‌ها نباید صرفاً به خلق این دارایی‌ها بسنده کنند، بلکه باید آن‌ها را شناسایی، ارزش‌گذاری، حفاظت و توسعه دهند. دارایی‌ای که امروز برای سازمان ارزش‌آفرین است، در صورت نبود سازوکارهای مناسب برای صیانت، ممکن است به‌آسانی در اختیار دیگران قرار گیرد و ظرفیت ارزش‌آفرینی خود را از دست بدهد.

رئیس بنیاد مستضعفان با اشاره به تحولات فناوری و تغییر ماهیت محصولات گفت: در دهه 60، دانش و فناوری به‌تدریج در محصولات و خدمات نهادینه شدند. زمانی برای راه‌اندازی سیستم رایانه‌ای به تجهیزات و فضای فیزیکی گسترده‌ای نیاز بود، اما امروز همان قابلیت‌ها در ابعاد بسیار کوچک‌تر و با توانمندی‌های به‌مراتب بیشتر در اختیار کاربران قرار دارد.

دهقان افزود: این تحول صرفاً به معنای کوچک‌تر شدن تجهیزات نیست، بلکه نشان‌دهنده تغییر محل اصلی خلق ارزش در اقتصاد است. امروزه بخش مهمی از ارزش محصولات و خدمات در دانش، طراحی، نرم‌افزار، الگوریتم، فناوری و قابلیت‌های فکری نهفته است.

وی با بیان اینکه تلفن همراه نمونه روشنی از این تحول است، اظهار کرد: امروزه افراد با استفاده از یک تلفن همراه، بخش بزرگی از امور زندگی خود را مدیریت می‌کنند؛ از فعالیت‌های بانکی و توسعه کسب‌وکار گرفته تا تبلیغات، ارتباطات و برندسازی. مجموعه‌ای از دانش، فناوری و نوآوری در قالب محصولی کوچک، قابلیت‌های گسترده‌ای را فراهم کرده است.

رئیس بنیاد مستضعفان تصریح کرد: هرچه اقتصاد به سمت دانش و فناوری حرکت می‌کند، سهم دارایی‌های نامشهود و دانشی که در محصولات و خدمات نهادینه می‌شود، در خلق ارزش اقتصادی افزایش می‌یابد. از همین منظر، در اقتصاد دانش‌بنیان، پرسش اساسی این است که چگونه می‌توانیم دانش را به ثروت تبدیل کرده و این دارایی ارزشمند را ماندگار سازیم.

دهقان در پایان خاطرنشان کرد: باید در کنار تولید دانش، توسعه فناوری و حمایت از نوآوری و خلاقیت، برای شناسایی، حفاظت، بهره‌برداری و توسعه دارایی‌های فکری نیز برنامه‌ریزی کنیم. هدف آن است که ارزش‌های خلق‌شده در سازمان‌ها حفظ شوند، ظرفیت ثروت‌آفرینی آن‌ها افزایش یابد و زمینه استمرار رشد و پیشرفت فراهم شود.

©‌ وبانگاه، باشگاه خبرنگاران جوان