به گزارش بخش استانها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از سنندج، در روزگاری که حجم انبوه اطلاعات، شبکههای اجتماعی و محتوای لحظهای، بخش قابلتوجهی از فرصت اندیشیدن و مطالعه عمیق را تحت تأثیر قرار داده است، بازگشت به کتاب و تقویت فرهنگ مطالعه بیش از آنکه یک توصیه فرهنگی باشد، ضرورتی اجتماعی برای افزایش آگاهی، قدرت تحلیل و تشخیص درست از نادرست است.
امروز مسئله فقط پایین بودن میزان مطالعه نیست، مسئله مهمتر، نحوه مواجهه جامعه با اطلاعات، اخبار و جریانهای رسانهای است. جامعهای که فرصت کمتری برای مطالعه و تفکر اختصاص میدهد، بیش از دیگران در معرض سطحینگری، قضاوتهای شتابزده و تأثیرپذیری از روایتهای نادرست قرار میگیرد. از همین رو، کتابخوانی را نمیتوان صرفاً عادتی فردی یا فعالیتی محدود به محیط کتابخانه دانست؛ بلکه باید آن را یکی از زیرساختهای شکلگیری جامعه آگاه، مسئولیتپذیر و برخوردار از قدرت تشخیص به شمار آورد.
در چنین شرایطی، کتابخانههای عمومی نیز دیگر نمیتوانند تنها به محلی برای نگهداری و امانت کتاب محدود بمانند. این مراکز باید به کانونهای زنده فرهنگی، آموزشی و اجتماعی تبدیل شوند؛ فضاهایی که کودکان، نوجوانان، خانوادهها و گروههای مختلف اجتماعی بتوانند در آنها به دانش، گفتوگو و تجربههای تازه دسترسی پیدا کنند.
کردستان با پیشینه غنی فرهنگی، ادبی و علمی، ظرفیت قابلتوجهی برای گسترش فرهنگ مطالعه دارد؛ ظرفیتی که تحقق آن به همکاری خانوادهها، نظام آموزشی، دستگاههای اجرایی، شهرداریها، خیران و مجموعه کتابخانههای عمومی نیازمند است.
در همین راستا، آیین گرامیداشت هفته کتاب، کتابخوانی و کتابدار و تجلیل از کتابخوانان برتر استان کردستان امروز با حضور مسئولان استانی و شهرستانی، کتابداران و فعالان این حوزه در کتابخانه امام خامنهای سنندج برگزار شد؛ مراسمی که در آن علاوه بر تأکید بر ضرورت بازگشت جامعه به مطالعه عمیق، مسائل زیرساختی، عدالت فرهنگی و توسعه خدمات کتابخانهای استان نیز مورد توجه قرار گرفت.
مطالعه و کتابخوانی راه مقابله با سطحینگری و تقویت سواد رسانهای است
حجتالاسلام والمسلمین عبدالرضا پورذهبی، نماینده ولیفقیه در استان کردستان در این مراسم با قدردانی از تلاش مدیران، کتابداران و فعالان عرصه ترویج کتابخوانی، اظهار کرد: گسترش فرهنگ مطالعه باید از خانوادهها آغاز شود و کودکان و نوجوانان از همان سالهای نخست زندگی با کتاب و اندیشهورزی انس بگیرند.
وی با اشاره به شرایط کنونی کشور و تجربه دو جنگ در کمتر از یک سال، تعمیق نگاه، خردورزی، رفتار عقلایی، ارتقای سواد رسانهای و دشمنشناسی را از ضرورتهای جامعه امروز دانست و افزود: این مؤلفهها ارتباط مستقیمی با مطالعه و کتابخوانی دارند و نمیتوان بدون افزایش آگاهی و عمق فکری، انتظار داشت جامعه در مواجهه با مسائل پیچیده، تصمیمهای درست و سنجیده بگیرد.
نماینده ولیفقیه در کردستان با هشدار نسبت به غلبه سطحینگری در مواجهه با فضای مجازی تصریح کرد: گاهی بهجای آنکه ما بر فضای مجازی مسلط باشیم، این فضا بر ما تسلط پیدا میکند و افراد بدون برخورداری از قدرت تحلیل و شناخت کافی، تحت تأثیر مطالب و القائات دیگران قرار میگیرند.
پورذهبی با یادآوری بیانی از رهبر شهید انقلاب مبنی بر اینکه «باید فکری به حال فکر کردن بکنیم»، بر ضرورت تقویت فرهنگ اندیشهورزی تأکید کرد و گفت: مطالعه، زمینهساز افزایش فهم، قدرت تشخیص و توانایی تحلیل مسائل است؛ چراکه انسان بدون کسب آگاهی و اندیشه، نمیتواند در برابر جریانهای فکری و رسانهای از قدرت ارزیابی و انتخاب برخوردار باشد.
وی با بیان اینکه مطالعه نباید صرفاً به خواندن کتاب محدود شود، خاطرنشان کرد: مقالات علمی، آثار ادبی، روزنامهها و مجلات نیز منابع ارزشمندی برای افزایش دانش و تعمیق نگاه انسان هستند و آنچه اهمیت دارد، اصل مطالعه و بهرهگیری هدفمند از منابع معتبر است.
نماینده ولیفقیه در کردستان با اشاره به اهتمام شخصی خود به مطالعه هفتگی پنج تا 10 مقاله، بر ضرورت تأمل در مطالب و بازخوانی آثار ارزشمند تأکید کرد و افزود: مطالعه زمانی اثربخش خواهد بود که به افزایش فهم و تغییر نگرش و رفتار انسان منجر شود.
پورذهبی با تأکید بر اینکه ترویج کتابخوانی وظیفهای محدود به کتابداران نیست، نقش پدران، مادران، معلمان و استادان دانشگاه را در ایجاد انگیزه مطالعه بسیار مهم دانست و گفت: خانوادهها باید زمینه انس فرزندان با کتاب را فراهم کنند و مطالعه به بخشی از سبک زندگی آنان تبدیل شود.
وی همچنین با اشاره به تحولات مثبت در وضعیت برخی کتابخانههای استان، از جمله کتابخانه شهرستان بیجار، پیشنهاد کرد از ظرفیت این مراکز برای حضور خانوادگی، مطالعه جمعی و ایجاد ارتباط بیشتر کودکان و نوجوانان با کتاب استفاده شود.
نماینده ولیفقیه در کردستان با اشاره به ظرفیت آثار سینمایی و تلویزیونی در افزایش آگاهی مخاطبان بیان کرد: حتی تماشای آثار تصویری نیز اگر با نگاه آگاهانه و تحلیلی همراه باشد، میتواند به افزایش شناخت و آگاهی کمک کند؛ بنابراین معیار اصلی، تقویت فهم و عمق نگاه انسان است.
پورذهبی ضمن قدردانی از کتابداران، کتابخوانان و فعالان عرصه فرهنگ و ادب، بر ضرورت برگزاری محافل شعر، ادبیات و کتاب و تقویت زمینههای مشارکت عمومی در ترویج مطالعه تأکید کرد.
توسعه کتابخانهها و اجرای تعهدات قانونی شهرداریها باید جدی گرفته شود
علیاکبر ورمقانی، معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار کردستان، نیز در این مراسم با تأکید بر پیوند میان دانایی و توانایی، اظهار کرد: دستیابی به دانش و آگاهی از مسیر مطالعه و یادگیری امکانپذیر است و کتاب همچنان یکی از مهمترین منابع کسب دانش و ارتقای توانمندیهای فردی و اجتماعی به شمار میرود.
وی با بیان اینکه ابزارها و فناوریهای جدید نمیتوانند جایگاه کتاب را بهطور کامل پر کنند، افزود: فضای مجازی و منابع الکترونیکی ظرفیتهای ارزشمندی برای دسترسی به اطلاعات دارند، اما کتاب فرصتی متفاوت برای تمرکز، تفکر و تعمق فراهم میکند و باید متناسب با نیازها و علایق افراد مورد توجه قرار گیرد.
معاون استاندار کردستان با تأکید بر ضرورت نهادینهسازی فرهنگ مطالعه در خانوادهها بیان کرد: کتابخوانی نباید به حضور در کتابخانهها یا شرکت در برنامههای فرهنگی محدود شود، بلکه خانوادهها باید به داشتن کتابخانه در خانه و فراهم کردن زمینه مطالعه برای فرزندان خود عادت کنند.
ورمقانی با اشاره به فاصله جایگاه مطالعه در جامعه با پیشینه فرهنگی و تمدنی ایران گفت: با وجود برخورداری کشور از سابقهای غنی در حوزههای ادبی، علمی و فرهنگی، میزان توجه به کتابخوانی با این ظرفیتها تناسب ندارد و ارتقای فرهنگ مطالعه باید به یک دغدغه جدی اجتماعی تبدیل شود.
وی با اشاره به پیگیریهای مدیریت استان برای تقویت فعالیت کتابخانههای عمومی افزود: از فرمانداران خواسته شده است توجه بیشتری به انجمنهای کتابخانههای عمومی شهرستانها داشته باشند و جلسات این انجمنها با حضور فرماندار، شهردار و مدیر کتابخانه شهرستان بهصورت منظم برگزار شود تا مسائل و نیازهای این حوزه با جدیت بیشتری پیگیری شود.
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار کردستان همچنین بر ضرورت اجرای تعهدات قانونی شهرداریها در قبال کتابخانههای عمومی تأکید کرد و گفت: در مواردی که شهرداریها از انجام سهم قانونی خود کوتاهی کردهاند، موضوع از طریق فرمانداران و مراجع مربوط پیگیری شده است و نباید در اجرای قانون کوتاهی شود.
وی با بیان اینکه توسعه کتابخانهها نیازمند مشارکت همه دستگاهها و ظرفیتهای مردمی است، ادامه داد: بخشی از نیازهای این حوزه باید از طریق اعتبارات استانی و شهرستانی، بخشی با حمایت دستگاههای اجرایی و بخشی نیز با مشارکت خیران تأمین شود. ائمه جمعه و دیگر افراد اثرگذار جامعه نیز میتوانند در گسترش فرهنگ مطالعه نقشآفرین باشند.
ورمقانی، کتابخوانی را از زیربناهای توسعه متوازن و پایدار دانست و ابراز امیدواری کرد با همراهی مسئولان، کتابداران، خیران و خانوادهها، فرهنگ مطالعه در کردستان گسترش یابد و جایگاه شایسته این استان در عرصه فرهنگ و دانش تقویت شود.
2 کتابخانه سیار جدید به 27 نقطه کردستان خدماترسانی میکنند
معصومه حسنیخوانسار، مدیرکل کتابخانههای عمومی استان کردستان، نیز با تشریح اقدامات و برنامههای این مجموعه در یک سال گذشته، کتابخانههای عمومی را فراتر از محل نگهداری و امانت کتاب دانست و اظهار کرد: کتابخانهها باید به مراکز فعال فرهنگی و اجتماعی تبدیل شوند و متناسب با نیازهای جامعه، زمینه یادگیری، تعامل، تبادل تجربه و افزایش آگاهی عمومی را فراهم کنند.
وی با تأکید بر تحقق عدالت فرهنگی افزود: دسترسی به کتاب و دانش نباید به شهرهای بزرگ و مناطق برخوردار محدود شود و ساکنان روستاها و مناطق دوردست نیز باید از فرصتهای برابر برای استفاده از خدمات کتابخانهای برخوردار باشند.
مدیرکل کتابخانههای عمومی کردستان با اشاره به توسعه خدمات کتابخانهای سیار در استان گفت: طی یک سال گذشته دو واحد کتابخانه سیار برای کردستان تأمین شده است که یک واحد با مشارکت اعتبارات شهرستانی و استانی به سقز اختصاص یافته و واحد دیگر با پیگیری نهاد کتابخانههای عمومی کشور خریداری و تجهیز شده و در اختیار شهرستان مریوان قرار گرفته است.
وی افزود: این دو واحد کتابخانه سیار در مجموع به 27 نقطه خدمترسانی خواهند کرد و فعالیت آنها بهزودی آغاز میشود.
حسنی از برنامهریزی برای تأمین دو کتابخانه سیار دیگر خبر داد و اظهار کرد: با پیگیری نمایندگان شهرستانهای قروه و دهگلان، برای تأمین حدود 10 میلیارد تومان اعتبار این دو واحد اعلام آمادگی شده است و پیشبینی میشود تا پایان سال خریداری و تجهیز شوند.
مدیرکل کتابخانههای عمومی کردستان همچنین از اجرای طرح عضویت رایگان و دائمی در کتابخانههای عمومی خبر داد و گفت: در این طرح، شهروندان میتوانند تنها با ثبت کد ملی در سامانه کتابخانههای عمومی، بدون پرداخت هزینه و نیاز به تمدید عضویت، از خدمات کتابخانهای و امانت کتاب استفاده کنند.
وی با تشریح اقدامات عمرانی و زیرساختی انجامشده در استان بیان کرد: کتابخانه روستای سرابقامیش با زیربنای 325 مترمربع پس از 12 سال پیگیری به بهرهبرداری رسید و کتابخانه شهید نجاتاللهی بیجار نیز با اختصاص حدود هفت میلیارد تومان اعتبار، بازطراحی و بازگشایی شد.
حسنی اعلام کرد: کتابخانههای روستای آرندان در شهرستان سنندج و خامسان در شهرستان کامیاران نیز در دست اقدام هستند و برنامهریزی شده است فعالیت این مراکز از سر گرفته شود. همچنین طی یک سال گذشته 24 کتابخانه در سطح استان تعمیر و تجهیز شدهاند.
مدیرکل کتابخانههای عمومی کردستان با اشاره به تقویت منابع مطالعاتی کتابخانهها اظهار کرد: در این مدت بیش از 11 هزار جلد کتاب از محل طرحهای ملی نهاد کتابخانههای عمومی کشور به استان اختصاص یافت و هفت هزار نسخه کتاب نیز از محل اعتبارات استانی خریداری و میان کتابخانهها توزیع شد.
حسنیخوانسار ادامه داد: علاوه بر این، بیش از 22 هزار نسخه کتاب از سوی مردم، خیران و دستگاههای اجرایی به کتابخانههای عمومی استان اهدا شده است که نشاندهنده ظرفیت مشارکت اجتماعی در تقویت منابع مطالعاتی است.
وی با اشاره به فعالیتهای فرهنگی و ترویجی کتابخانههای عمومی گفت: طی یک سال گذشته بیش از هشت هزار برنامه فرهنگی در کتابخانههای استان برگزار شده است؛ برنامههایی با محوریت کتاب که در قالب فعالیتهای فرهنگی، آموزشی و ترویجی در سطح استان و شهرستانها اجرا شدهاند.
مدیرکل کتابخانههای عمومی کردستان کتابخانهها را از نهادهای مؤثر در حفظ و انتقال میراث فرهنگی، تاریخی و تمدنی دانست و تأکید کرد: توسعه کتابخانههای عمومی صرفاً به افزایش تعداد ساختمانها و امکانات محدود نمیشود، بلکه نوعی سرمایهگذاری برای ارتقای آگاهی، تقویت هویت فرهنگی و افزایش تابآوری اجتماعی جامعه است.
کتابخوانی؛ از یک توصیه فرهنگی تا ضرورتی برای توسعه اجتماعی
بر اساس این گزارش؛ آنچه در آیین گرامیداشت هفته کتاب در سنندج مطرح شد، نشان میدهد مسئله کتابخوانی در کردستان را باید از دو زاویه مکمل دنبال کرد؛ نخست، ضرورت تغییر نگرش عمومی نسبت به مطالعه و تبدیل آن به بخشی از زندگی روزمره و دوم، فراهم کردن زیرساختها و امکاناتی که دسترسی عادلانه همه اقشار جامعه به کتاب و دانش را ممکن کند.
از یک سو، تأکید نماینده ولیفقیه بر تعمیق اندیشه، خردورزی و سواد رسانهای نشان میدهد کتابخوانی در شرایط امروز صرفاً یک فعالیت فرهنگی نیست، بلکه با قدرت تشخیص جامعه و نحوه مواجهه مردم با حجم گسترده اطلاعات و روایتهای رسانهای ارتباط مستقیم دارد. از سوی دیگر، تأکید معاون استاندار بر اجرای تعهدات قانونی شهرداریها و پیگیری انجمنهای کتابخانههای عمومی، این واقعیت را یادآوری میکند که ترویج مطالعه بدون حمایت عملی و تأمین منابع پایدار امکانپذیر نیست.
آمارهای اعلام شده از سوی مدیرکل کتابخانههای عمومی استان، از جمله تعمیر و تجهیز 24 کتابخانه، اختصاص و اهدای بیش از 40 هزار نسخه کتاب از منابع مختلف، اجرای بیش از هشت هزار فعالیت فرهنگی و تأمین کتابخانههای سیار، بیانگر اقدامات انجام شده در این حوزه است، با این حال استمرار این روند نیازمند ارزیابی میزان اثرگذاری برنامهها، افزایش سرانه دسترسی به کتاب و توجه ویژه به مناطق روستایی و کمبرخوردار است.
نکته مهم دیگر، ضرورت تبدیل کتابخانهها به محیطهایی جذاب و در دسترس برای نسل جدید است؛ نسلی که بخش مهمی از زمان خود را در فضای دیجیتال سپری میکند و برای جذب آن نمیتوان صرفاً به توصیههای سنتی درباره مطالعه اکتفا کرد. کتابخانههای امروز باید بتوانند میان کتاب، فناوری، آموزش، گفتوگو و نیازهای واقعی جامعه پیوند برقرار کنند.
در پایان این مراسم، از کتابخوانان برتر استان کردستان تجلیل شد؛ آیینی برای قدردانی از کسانی که با انتخاب آگاهانه مطالعه، به گسترش فرهنگ دانایی کمک میکنند؛ فرهنگی که تقویت آن، نهتنها به ارتقای سطح دانش فردی، بلکه به افزایش قدرت تحلیل، مسئولیتپذیری و توسعه پایدار جامعه منجر خواهد شد.
/





نظرات
نظر شما ثبت شد؛ پس از بررسی، در صورت تأیید نمایش داده میشود.
هنوز نظری منتشر نشده است.