طراحی سامانه ویژه مسافران اُتیسم در فرودگاه کیش، توجه به نیاز خانواده‌های آنان در سفر هوایی را برجسته می‌کند.

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم دفتر جزایر خلیج فارس، سفر هوایی برای بسیاری از افراد تجربه‌ای عادی است، اما برای خانواده‌هایی که فرزند یا عضوی دارای اختلال طیف اُتیسم دارند، عبور از مراحل مختلف فرودگاه می‌تواند با دشواری‌های بیشتری همراه باشد؛ ازدحام جمعیت، صداهای بلند، تغییر محیط، انتظار در صف‌های طولانی و مواجهه با رویه‌های ناآشنا، شرایطی است که ممکن است اضطراب این مسافران را افزایش دهد.

در چنین شرایطی، فراهم کردن خدمات متناسب با نیازهای این گروه، صرفاً یک اقدام رفاهی یا امتیاز ویژه نیست، بلکه بخشی از مسئولیت نظام حمل‌ونقل عمومی در فراهم کردن امکان دسترسی برابر به خدمات برای همه شهروندان محسوب می‌شود.

طراحی سامانه ویژه مسافران دارای اختلال طیف اُتیسم در فرودگاه بین‌المللی کیش را می‌توان از همین منظر ارزیابی کرد؛ اقدامی که اگر به مرحله اجرا برسد، می‌تواند بخشی از نگرانی خانواده‌ها را پیش از آغاز سفر کاهش دهد و زمینه را برای ارائه خدمات متناسب با شرایط این مسافران فراهم کند.

پیش‌بینی نیازها پیش از ورود به فرودگاه

بر اساس اعلام مدیرکل فرودگاه بین‌المللی کیش، این سامانه با هدف شناسایی نیازهای ویژه مسافران دارای اختلال طیف اُتیسم پیش از مراجعه به فرودگاه طراحی می‌شود.

خانواده‌ها و مسافران می‌توانند با ثبت اطلاعات هویتی، شماره تماس و مشخصات پرواز، شرایط لازم برای دریافت خدمات مورد نیاز را از قبل فراهم کنند. به این ترتیب، کارکنان فرودگاه پیش از حضور مسافر از شرایط او مطلع می‌شوند و فرصت بیشتری برای هماهنگی و پیش‌بینی نیازهای احتمالی خواهند داشت.

نصرالله زمانی همچنین از برگزاری دوره‌های آموزشی برای کارکنان و انجام هماهنگی در بخش‌های پذیرش، ایمنی و امنیت خبر داده است. تعیین نماینده‌ای برای پیگیری و هماهنگی خدمات ویژه نیز از دیگر بخش‌های پیش‌بینی‌شده در این طرح است.

اهمیت چنین سازوکاری در این است که خانواده‌ها مجبور نباشند در هر مرحله از سفر، شرایط فرزند خود را از ابتدا توضیح دهند یا برای دریافت همکاری با بخش‌های مختلف فرودگاه دچار سردرگمی شوند. آگاهی قبلی کارکنان و هماهنگی میان واحدهای مرتبط می‌تواند از مواجهه‌های غیرضروری، معطلی و فشار روانی بر مسافر و همراهانش بکاهد.

ضرورت تعمیم خدمات ویژه به فرودگاه‌های کشور

با وجود اهمیت طراحی چنین سامانه‌ای در کیش، مسئله به یک فرودگاه یا یک مقصد گردشگری محدود نمی‌شود. خانواده‌های دارای فرزند اُتیسم ممکن است برای سفرهای درمانی، تحصیلی، خانوادگی یا کاری ناچار به استفاده از حمل‌ونقل هوایی باشند و نیازهای آنان در تمام فرودگاه‌های کشور باید مورد توجه قرار گیرد.

از این منظر، ایجاد سامانه‌های اطلاع‌رسانی و ثبت درخواست خدمات ویژه، آموزش مستمر کارکنان، پیش‌بینی مسیرهای کم‌تنش‌تر برای تردد و تعیین مسئول مشخص برای پاسخگویی به این خانواده‌ها، می‌تواند به یک استاندارد خدماتی در فرودگاه‌های کشور تبدیل شود.

البته اثربخشی این اقدامات تنها به راه‌اندازی یک سامانه اینترنتی وابسته نیست؛ مهم‌تر از آن، نحوه اجرای خدمات، آگاهی کارکنان از ویژگی‌های اختلال طیف اُتیسم و توانایی مجموعه فرودگاهی در برخورد متناسب با شرایط هر مسافر است. همچنین حفظ محرمانگی اطلاعات ثبت‌شده خانواده‌ها باید از الزامات چنین سامانه‌ای باشد.

واقعیت این است که خانواده‌های دارای فرزند اُتیسم در بسیاری از موقعیت‌های اجتماعی، با دغدغه‌هایی روبه‌رو هستند که شاید برای دیگران چندان قابل درک نباشد. فراهم کردن شرایطی که این خانواده‌ها بدون نگرانی مضاعف از قضاوت دیگران، برخوردهای نامناسب یا دشواری‌های فرودگاهی سفر کنند، گامی در جهت مسئولیت‌پذیری اجتماعی و رعایت حقوق افراد دارای نیازهای ویژه است.

اقدام پیش‌بینی‌شده در فرودگاه کیش، فارغ از نام و محل اجرای آن، می‌تواند توجه سایر فرودگاه‌های کشور را نیز به یک نیاز مهم جلب کند؛ نیازی که پاسخ به آن نه‌تنها مسیر سفر را برای افراد دارای اختلال طیف اُتیسم هموارتر می‌کند، بلکه بخشی از بار روانی و نگرانی خانواده‌های آنان را نیز کاهش می‌دهد.

©‌ وبانگاه، خبرگزاری تسنیم