دهیاران استان سمنان در خط مقدم صیانت مردمی از منابع طبیعی قرار دارند

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از سمنان، منابع طبیعی امروز بیش از هر زمان دیگری در معرض تهدیدهای ناشی از توسعه ناپایدار، تغییرات اقلیمی، تخریب زیست‌محیطی و بهره‌برداری‌های غیر اصولی قرار گرفته‌اند؛ موضوعی که ضرورت مشارکت عمومی و نقش‌آفرینی جوامع محلی در حفاظت از عرصه‌های طبیعی را دوچندان کرده است.

در این میان، دهیاران و شوراهای اسلامی روستاها به عنوان نزدیک‌ترین حلقه مدیریتی به مردم، می‌توانند نقشی تعیین‌کننده در صیانت از جنگل‌ها، مراتع و منابع طبیعی ایفا کنند.

کارشناسان حوزه منابع طبیعی معتقدند حفاظت پایدار از طبیعت بدون حضور فعال مردم و مدیریت محلی امکان‌پذیر نیست.

دهیاران به واسطه ارتباط مستمر با روستاییان، شناخت دقیق ظرفیت‌های بومی و آگاهی از چالش‌های محیط‌زیستی مناطق تحت مدیریت خود، از مهم‌ترین ظرفیت‌های اجتماعی برای پیشگیری از تخریب عرصه‌های طبیعی و ترویج فرهنگ حفاظت از محیط‌زیست به شمار می‌روند.

در سال‌های اخیر، افزایش ورود گردشگران به مناطق بکر طبیعی، تردد غیرمجاز خودروهای آفرود، وقوع آتش‌سوزی‌های گسترده و فشار بر منابع آبی و خاکی، نگرانی‌های فراوانی را در حوزه منابع طبیعی ایجاد کرده است.

بر همین اساس، تقویت مشارکت دهیاران، شوراهای اسلامی و تشکل‌های مردمی در اجرای برنامه‌های حفاظتی، آموزش عمومی و نظارت محلی، به یکی از رویکردهای اصلی دستگاه‌های متولی منابع طبیعی تبدیل شده است.

در استان سمنان نیز با توجه به گستردگی عرصه‌های طبیعی و اهمیت حفاظت از منابع ملی، نقش دهیاران و شوراهای اسلامی در مدیریت محلی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است؛ ظرفیتی که می‌تواند علاوه بر کاهش آسیب‌های زیست‌محیطی، زمینه توسعه پایدار روستاها، رونق گردشگری مسئولانه و افزایش مشارکت اجتماعی در حفظ طبیعت را فراهم کند.

مهیار تفضلی،رئیس اداره آموزش، ترویج و مشارکت‌های مردمی اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان اظهار داشت: دهیاران و شوراهای اسلامی روستاها به دلیل ارتباط نزدیک و مستمر با مردم، از مهم‌ترین ظرفیت‌های اجتماعی برای حفاظت از منابع طبیعی و مقابله با تخریب عرصه‌های ملی به شمار می‌روند.

وی افزود: دهیاران به واسطه شناخت دقیق از ظرفیت‌های بومی، حضور دائمی در روستاها و تعامل مستقیم با جوامع محلی، می‌توانند در صیانت از جنگل‌ها، مراتع و دیگر عرصه‌های طبیعی نقش مؤثری ایفا کنند و به عنوان بازوان اجرایی و فرهنگی منابع طبیعی در مناطق روستایی فعالیت داشته باشند.

این مقام مسئول با اشاره به جایگاه قانونی شوراهای اسلامی روستا در حوزه محیط‌زیست و منابع طبیعی عنوان کرد: شوراهای اسلامی بر اساس قوانین موجود، وظیفه نظارت بر حسن اجرای مقررات مربوط به حفاظت محیط‌زیست، جلوگیری از تخریب طبیعت، بهره‌برداری اصولی از منابع طبیعی و حفظ و توسعه مراتع، جنگل‌ها، مزارع و باغ‌ها را بر عهده دارند.

تفضلی بیان کرد: دهیاران نیز موظف هستند در چارچوب وظایف قانونی خود، همکاری مستمر و مؤثری با دستگاه‌های اجرایی، یگان‌های حفاظتی و مجموعه منابع طبیعی برای حفاظت از عرصه‌های ملی واقع در محدوده و حریم روستاها داشته باشند.

وی با تأکید بر اهمیت فرهنگ‌سازی در حوزه منابع طبیعی خاطرنشان کرد: دهیاران و شوراهای اسلامی می‌توانند با برگزاری نشست‌های محلی، آموزش‌های چهره‌به‌چهره، اطلاع‌رسانی عمومی و بهره‌گیری از ظرفیت معتمدان و جوانان روستا، فرهنگ صیانت از طبیعت را در میان مردم نهادینه کنند.

رئیس اداره آموزش، ترویج و مشارکت‌های مردمی اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان تصریح کرد: افزایش آگاهی عمومی نسبت به پیامدهای تخریب محیط‌زیست و تبیین اهمیت حفاظت از منابع طبیعی، یکی از مؤثرترین راهکارها برای کاهش آسیب به عرصه‌های ملی است.

تفضلی ادامه داد: مدیریت حضور گردشگران در مناطق حساس طبیعی، جلوگیری از تردد غیرمجاز خودروهای آفرود و موتورسیکلت در جنگل‌ها و مراتع و همچنین هشدار درباره خطرات آتش‌سوزی در طبیعت، از جمله اقداماتی است که با مشارکت دهیاران و شوراهای اسلامی می‌تواند اثرگذاری قابل توجهی در کاهش تهدیدات زیست‌محیطی داشته باشد.

وی بیان کرد: همکاری نزدیک دهیاران با یگان حفاظت منابع طبیعی در شناسایی تخلفات و پیشگیری از تخریب عرصه‌های طبیعی، نقش مهمی در افزایش ضریب حفاظت از منابع طبیعی استان ایفا می‌کند.

رئیس اداره آموزش، ترویج و مشارکت‌های مردمی اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان گفت: اجرای طرح‌های مردمی درختکاری، توسعه فضای سبز روستایی، حفاظت از نهال‌های کاشته شده و مشارکت در برنامه‌های آبخیزداری از دیگر محورهایی است که دهیاران می‌توانند در آن نقش‌آفرینی مؤثر داشته باشند.

تفضلی افزود: استفاده از ظرفیت تشکل‌های مردمی، گروه‌های دوستدار طبیعت و فعالان اجتماعی روستاها، زمینه تقویت مشارکت عمومی در حفاظت از منابع طبیعی را فراهم می‌کند و می‌تواند به توسعه پایدار در مناطق روستایی منجر شود.

وی با اشاره به اهمیت توسعه گردشگری مسئولانه در مناطق روستایی عنوان کرد: گردشگری سازگار با محیط‌زیست علاوه بر کمک به حفاظت از منابع طبیعی، می‌تواند فرصت‌های جدید اشتغال و رونق اقتصادی را برای جوامع محلی ایجاد کند.

رئیس اداره آموزش، ترویج و مشارکت‌های مردمی اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان در پایان با قدردانی از همراهی مردم و مسئولان محلی خاطرنشان کرد: حفاظت از منابع طبیعی بدون مشارکت مردمی امکان‌پذیر نیست و دهیاران و شوراهای اسلامی به عنوان حلقه ارتباطی میان مردم و طبیعت، مسئولیتی ماندگار در حفظ این سرمایه ارزشمند برای نسل‌های آینده بر عهده دارند.