تمرکز دشمن بر تابآوری مردم و محاسبات مسئولان
14 خرداد، یادآور شخصیتی است که با تأکید بر استقلال، خودباوری، مردمباوری و هویت دینی، نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایران رقم زد. امام خمینی(ره) در حافظه تاریخی ملت ایران، با سادهزیستی، صراحت، اتکا به مردم و پافشاری بر عزت ملی شناخته میشود.
در این مناسبت، پیام و بیانات رهبر انقلاب نیز ناظر بر ضرورت هوشیاری در برابر تغییر شیوههای تقابل دشمنان مورد توجه قرار گرفت؛ بهویژه آنجا که از انتقال میدان نبرد از عرصه نظامی به عرصه جنگ شناختی، روانی و محاسباتی سخن به میان میآید.
بر اساس این نگاه، دشمنان پس از ناکامی در عرصههای سخت، تلاش میکنند با ابزار رسانه، عملیات روانی، تحریم اقتصادی و القای ناامیدی، تابآوری مردم و محاسبات مسئولان را هدف قرار دهند. ازاینرو، حفظ امید اجتماعی، تقویت بصیرت عمومی، اعتماد به ظرفیتهای داخلی و پرهیز از خطای محاسباتی، از مهمترین الزامات امروز جامعه عنوان میشود.
یکی از مهمترین فرازهای پیام راهبردی امام خامنهای، هشدار نسبت به تغییر میدان نبرد دشمن از عرصه نظامی به عرصه جنگ شناختی، روانی و محاسباتی است؛ جایی که دشمن شکست خورده در میدان سخت، اکنون «تابآوری مردم» و «محاسبات مسئولان» را هدف گرفته است.
قرآن کریم بارها به این سنت تاریخی اشاره کرده است که دشمنان حق، هنگامی که از رویارویی مستقیم مأیوس میشوند، به تضعیف ارادهها و ایجاد تردید در دلها روی میآورند. خداوند متعال میفرماید: «وَدَّ کَثِیرٌ مِنْ أَهْلِ الْکِتَابِ لَوْ یَرُدُّونَکُم مِّن بَعْدِ إِیمَانِکُمْ کُفَّارًا حَسَدًا مِنْ عِندِ أَنفُسِهِمْ» (بقره: 109) دشمنان همواره در پی آن بودهاند که مؤمنان را از مسیر استقامت و ایمان بازگردانند. امروز نیز این پروژه با ابزار رسانه، تحریم اقتصادی، عملیات روانی و جنگ ادراکی دنبال میشود.
جنگ تحمیلی اخیر و شکست راهبردهای نظامی و امنیتی دشمن علیه جمهوری اسلامی نشان داد که ملت ایران همچنان از سرمایه عظیم ایمان، بصیرت و روحیه مقاومت برخوردار است. از همینرو، دشمن راهبرد خود را تغییر داده و بهدنبال فرسایش روحی جامعه و ایجاد یأس و ناامیدی است. قرآن کریم این شیوه را چنین توصیف میکند: «إِنَّمَا ذَلِکُمُ الشَّیْطَانُ یُخَوِّفُ أَوْلِیَاءَهُ فَلَا تَخَافُوهُمْ وَخَافُونِ» (آل عمران: 175) ترساندن مردم، بزرگنمایی قدرت دشمن و القای بنبست، از ابزارهای همیشگی جبهه باطل بوده است. اما قرآن راه مقابله را نیز روشن کرده است: ایمان، توکل و حفظ روحیه مقاومت.
از سوی دیگر، بخش مهمی از هشدار مطرحشده در پیام، ناظر به «خطای محاسباتی مسئولان» است. تاریخ اسلام نشان میدهد که بسیاری از شکستها نه از کمبود امکانات، بلکه از اشتباه در تحلیل صحنه و اعتماد به دشمن ناشی شده است. امیرالمؤمنین علی علیهالسلام در نهجالبلاغه میفرمایند: «مَن نامَ عَن عَدُوِّهِ أَنبَهَتهُ المَکائِدُ» «هر کس از دشمن خود غفلت کند، نیرنگها او را بیدار خواهد کرد.»
دشمن امروز بهخوبی میداند که نمیتواند اراده ملت ایران را در میدان نبرد نظامی بشکند؛ ازاینرو تلاش میکند محاسبات تصمیمگیران را دچار اختلال کند؛ گاهی با وعدههای فریبنده، گاهی با تهدید، و گاهی با القای ناکارآمدی الگوی مقاومت. قرآن کریم درباره این نوع جنگ هشدار میدهد: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنْ تُطِیعُوا الَّذِینَ کَفَرُوا یَرُدُّوکُمْ عَلَى أَعْقَابِکُمْ فَتَنقَلِبُوا خَاسِرِینَ» (آل عمران: 149) اطاعت از محاسبات القایی دشمن، جامعه را به عقبگرد و خسارت خواهد کشاند. ازاینرو، مهمترین وظیفه مسئولان در شرایط کنونی، حفظ استقلال فکری، تکیه بر ظرفیتهای داخلی و شناخت دقیق نقشههای دشمن است.
امامین انقلاب بارها تأکید میکردند که آمریکا و قدرتهای استکباری بیش از آنکه به تجهیزات خود متکی باشند، بر ایجاد ترس و تردید در ملتها تکیه دارند. تجربه چهار دهه گذشته نیز نشان داده است هرگاه ملت ایران به وعده الهی اعتماد کرده و در میدان ایستادگی نموده است، نصرت خداوند شامل حال او شده است: «إِن تَنصُرُوا اللَّهَ یَنصُرْکُمْ وَیُثَبِّتْ أَقْدَامَکُمْ» (محمد: 7) امروز نیز میدان اصلی نبرد، میدان ارادههاست. دشمن شکستخورده میکوشد تابآوری مردم را تضعیف کند و مسئولان را دچار خطای محاسباتی سازد؛ اما ملت ایران که در مکتب عاشورا، انقلاب اسلامی و دفاع مقدس تربیت شده است، بهخوبی میداند که رمز پیروزی در «بصیرت»، «استقامت» و «اعتماد به وعدههای الهی» نهفته است.
سرنوشت این نبرد نیز همان خواهد بود که قرآن کریم وعده داده است: «وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِن کُنتُم مُّؤْمِنِینَ» (آل عمران: 139) ملتی که ایمان، بصیرت و مقاومت را سرمایه خود قرار دهد، نه در میدان نظامی شکست میخورد و نه در جنگ شناختی و روانی؛ و این همان حقیقتی است که پیام سالگرد امام خمینی(ره) حضرت آیتالله العظمی سید مجتبی حسینی خامنهای بار دیگر آن را یادآور شد.
نویسنده: محمود خدری مدرس دانشگاه بوشهر