یک مدرس دانشگاه گفت: شبکه‌های اجتماعی در کنار گسترش ارتباطات، می‌توانند افراد را با تنهایی اجتماعی مواجه کنند.

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از کرج، اولین پیش نشست تخصصی فرهنگی اجتماعی همایش «هویت، استقلال و امنیت ملی پایدار» در اندیشه‌های رهبر مجاهد شهید امام خامنه‌ای با موضوع خانواده، شبکه‌های اجتماعی و امنیت ملی با حضور مدرسان دانشگاه جامع علمی کاربردی و صاحب‌نظران فرهنگی در مرکز آموزش علمی کاربردی مشکات البرز برگزار شد.

محمد زارع بنادکوکی، مدرس دانشگاه جامع علمی‌کاربردی و مرکز مشکات البرز در این نشست با اشاره به گسترش استفاده از فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی در زندگی روزمره افراد گفت: یکی از ملموس‌ترین و مهم‌ترین موضوعاتی که امروزه با آن درگیر هستیم، فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی است.

وی عنوان کرد: ما از زمانی که صبح از خواب بیدار می‌شویم تا شب، به‌طور مداوم با تلفن همراه و شبکه‌های اجتماعی سروکار داریم و همین مسئله این پرسش را مطرح می‌کند که آیا این تغییر در سبک زندگی صرفاً ناشی از تحولات فناوری است یا بر فرهنگ اجتماعی و خانواده نیز تأثیر گذاشته است؟

زارع بنادکوکی با بیان اینکه این‌ها موضوعاتی هستند که می‌توان درباره آن‌ها بررسی و پژوهش انجام داد، اذعان کرد: در گذشته، زمانی که از فرهنگ صحبت می‌کردیم، بیشتر موضوعاتی مانند نوع پوشش، غذا خوردن، آداب‌ورسوم و مواردی از این دست مدنظر بود اما با گسترش شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی، تعریف فرهنگ نیز تغییر کرده است.

مدرس دانشگاه جامع علمی‌کاربردی و مرکز مشکات البرز اظهار کرد: امروزه کودکان و نوجوانان برخلاف گذشته، فرهنگ را فقط از مدرسه، دانشگاه و محیط‌های مشابه دریافت نمی‌کنند، بلکه شبکه‌های اجتماعی نیز به یکی از منابع یادگیری و انتقال فرهنگ تبدیل شده‌اند. پیش از این درباره تأثیر خانواده در انتقال فرهنگ صحبت می‌کردیم.

وی افزود: اما اکنون شبکه‌های اجتماعی به بازیگری بسیار قدرتمند در زمینه آموزش فرهنگ به کودکان تبدیل شده‌اند. ممکن است یک بلاگر یا اینفلوئنسر نکته‌ای را به کودکان و نوجوانان منتقل کند که تأثیر آن از صدها بار صحبت کردن پدر و مادر بیشتر باشد. البته این اتفاق لزوماً منفی نیست و باید نسل جوان را نیز در این موضوع ببینیم.

زارع بنادکوکی با اشاره به اینکه صرفاً از نگاه منفی به این مسئله نگاه نکنیم، عنوان کرد: تأثیر شبکه‌های اجتماعی می‌تواند مفید یا مضر باشد. به همین دلیل، این موضوع زمینه کار پژوهشی و نگارش مقاله‌های علمی را دارد. در فضای مجازی، فرهنگ فقط از بالا به پایین منتقل نمی‌شود. در گذشته، تولیدکنندگان و انتقال‌دهندگان فرهنگ بیشتر مدرسه و استاد بودند.

مدرس دانشگاه جامع علمی‌کاربردی و مرکز مشکات البرز اظهار کرد: اما اکنون هر فردی که محتوایی در فضای مجازی منتشر می‌کند، می‌تواند فرهنگی را انتقال دهد؛ حتی ممکن است یک کاربر معمولی بدون اینکه خودش متوجه باشد، در انتقال یک فرهنگ نقش داشته باشد. شبکه‌های اجتماعی به بخش مهمی از زندگی افراد تبدیل شده‌اند.

وی تصریح کرد: افراد بخش زیادی از زندگی خود را درگیر ارتباطات و سرگرمی در این فضا می‌کنند. در گذشته، شبکه‌های اجتماعی بیشتر برای برقراری ارتباط با دیگران مورداستفاده قرار می‌گرفتند، اما امروزه کارکرد آن‌ها تنها به ارتباط محدود نیست و از این شبکه‌ها برای سرگرمی، یادگیری، کسب درآمد و حتی فعالیت‌های فرهنگی نیز استفاده می‌شود.

زارع بنادکوکی گفت: برای مثال، در گذشته اگر فردی در شهر دیگری زندگی می‌کرد و قصد داشتیم با او ارتباط برقرار کنیم، از شبکه‌های اجتماعی استفاده می‌کردیم اما امروزه کارکرد این فضا تغییر کرده و برای نمونه، ممکن است یک نوجوان برای رسیدن به احساس ارزشمندی و بالا بردن تصور خود از جایگاهش، به تعداد لایک‌ها، بازدیدها و روابط خود در فضای مجازی توجه کند.

مدرس دانشگاه جامع علمی‌کاربردی و مرکز مشکات البرز با طرح این پرسش که شبکه‌های اجتماعی چه تأثیری بر روابط اجتماعی افراد گذاشته‌اند؟ خاطرنشان کرد: اکنون باید بررسی کنیم که این فضا روابط اجتماعی ما را گسترش داده یا باعث تغییر شکل این روابط شده است. این موضوع دو جنبه دارد.

وی اضافه کرد: از یک سو، شبکه‌های اجتماعی دسترسی به دیگران و برقراری ارتباط را آسان کرده‌اند و از سوی دیگر، می‌توانند پیامدهای منفی نیز داشته باشند و فرد را با پدیده تنهایی اجتماعی مواجه کنند. تنهایی اجتماعی موضوعی است که امروزه بسیاری از جوانان و نوجوانان با آن درگیر هستند.

خانواده در ترازوی قانون؛ از ازدواج تا حق حضانت

یوسف باقری حامد، عضو هیئت‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی در این نشست با اشاره به جایگاه خانواده و حقوق فردی در نظام حقوقی ایران اظهار کرد: حمایت از خانواده و حقوق فردی در اصول مختلف قانون اساسی مورد توجه قرار گرفته است.

وی افزود: به‌عنوان مثال، اصل دهم قانون اساسی بیان می‌کند که از آنجا که خانواده واحد بنیادی جامعه اسلامی است، همه قوانین، مقررات و برنامه‌ریزی‌های حاکمیت باید در راستای آسان‌کردن تشکیل خانواده و پاسداری از قداست و استواری روابط خانوادگی بر پایه حقوق و اخلاق اسلامی باشد.

این عضو هیئت‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی بیان کرد: در اصل بیست‌ویکم قانون اساسی نیز تکالیفی برای دولت در نظر گرفته شده و دولت موظف است حقوق زنان را با رعایت موازین اسلامی در تمام جهات تضمین کند. از جمله این تکالیف می‌توان به ایجاد زمینه‌های مساعد برای رشد شخصیت زن و احیای حقوق مادی و معنوی او اشاره کرد.

باقری حامد حمایت از مادران به‌ویژه در دوران بارداری، حمایت از کودکان بی‌سرپرست و ایجاد دادگاه‌های صالح برای حفظ کیان و بقای خانواده را از دیگر تکالیف دانست و مطرح کرد: امروز در قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران، دادگاه‌های اختصاصی خانواده به‌عنوان یکی از محاکم اختصاصی حقوقی در شهرستان‌ها فعالیت می‌کنند.

وی با بیان اینکه آن‌ها بر اساس ماده چهار قانون حمایت خانواده مصوب سال 1391، به موضوعات و صلاحیت‌های تعیین‌شده در این قانون رسیدگی می‌کنند و با اشاره به موضوع حضانت و نگهداری فرزندان اظهار کرد: در موضوع نگهداری فرزند، اولویت تا سن هفت‌سالگی به مادر داده شده است.

اخبار کرج , اخبار استان البرز , فضای مجازی , رسانه‌های اجتماعی ,

وی با اشاره به اینکه پس از هفت‌سالگی، درصورتی‌که پدر و مادر جدا از یکدیگر زندگی کنند، اولویت با پدر خواهد بود، در خصوص علت تقدم مادر در نگهداری فرزند در دوران طفولیت گفت: علت این موضوع به وابستگی‌های عاطفی فرزند مربوط می‌شود زیرا در این دوره مادر باید در کنار فرزند حضور داشته باشد و در رشد و پرورش او نقش ایفا کند.

باقری حامد عنوان کرد: بر اساس موازین شرعی، پدر و جد پدری در جایگاه ولی قهری قرار دارند و در شرایطی که پدر و جد پدری در دسترس نباشند، اولویت‌هایی برای مادر در نظر گرفته شده و در اصل بیست‌ودوم قانون اساسی حیثیت، جان، مال، حقوق، مسکن و شغل اشخاص از تعرض مصون دانسته شده است، مگر در مواردی که قانون تجویز کند.

وی با اشاره به اینکه حفظ حریم افراد از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است، گفت: حمایت از خانواده تنها به اسناد بالادستی و حقوق موضوعه ایران محدود نمی‌شود. از منظر حقوق بین‌الملل و به‌ویژه اسناد بین‌المللی حقوق بشر نیز موضوع حفظ حقوق فردی و حمایت از کیان خانواده در جوامع انسانی مورد توجه سازمان‌های بین‌المللی و در رأس آن‌ها سازمان ملل متحد قرار گرفته است.

عضو هیئت‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی بیان کرد: دولت وقت ایران در مقاطع مختلف به اسناد بین‌المللی پیوسته و یکی از این اسناد، اعلامیه جهانی حقوق بشر است که در سال 1948 میلادی به تصویب رسیده و در ماده 12 این اعلامیه، موضوع حریم خصوصی افراد و خانواده مورد توجه قرار گرفته است.

باقری حامد افزود: بر این اساس، نباید در زندگی خصوصی، امور خانوادگی و اقامتگاه افراد مداخله خودسرانه صورت بگیرد و هرگونه مداخله باید مستند به قانون باشد. در ماده 16 اعلامیه جهانی حقوق بشر نیز آمده که هر زن و مردی پس از رسیدن به سن قانونی ازدواج، حق دارند بدون هیچ‌گونه محدودیتی از نظر نژاد، ملیت و مذهب با یکدیگر ازدواج کنند و در این زمینه از حقوق مساوی برخوردار باشند.

عضو هیئت‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی عنوان کرد: این حقوق به شکل‌های مختلف در نظام حقوقی ایران نیز مورد توجه قرار گرفته‌اند و می‌توان نمونه‌هایی از آن‌ها را در مصوبات عادی مجلس شورای اسلامی و همچنین قانون اساسی، به‌عنوان عالی‌ترین منبع حقوقی کشور، مشاهده کرد.

وی با اشاره به پیمان‌نامه بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی گفت: این پیمان‌نامه در سال 1966 میلادی به تصویب رسیده و دولت وقت ایران نیز به آن پیوسته و مفاد آن در نظام حقوقی ایران در حکم قانون است و در نتیجه، در قوانین موضوعه‌ای که در مجلس شورای اسلامی تصویب می‌شوند یا مصوباتی که در هیئت دولت به تصویب می‌رسند، باید مفاد و الزامات قانونی مورد توجه قرار گیرد.

همایش ملی «هویت، استقلال و امنیت ملی پایدار» به همت بسیج اساتید دانشگاه جامع علمی کاربردی با هدف معرفی و ارتقای ظرفیت‌های مدرسان این دانشگاه و بهره‌گیری از توان تخصصی آن‌ها برگزار می‌شود. این همایش در 6 محور تخصصی سازماندهی شده است.

این محورها شامل «فرهنگ، جامعه و امنیت ملی پایدار»، «حکمرانی قانونمند بر رسانه و فناوری»، «سیاست‌گذاری و حکمرانی مقاومتی، آسیب‌شناسی و نقشه راه»، «اقتصاد، تاب‌آوری و امنیت ملی پایدار»، «جغرافیای سیاسی، حاکمیت سرزمینی و امنیت ملی پایدار» و «مهندسی زیرساخت و محیط مصنوع؛ پیشران تاب‌آوری و امنیت ملی پایدار» هستند.

هر یک از این محورها با توجه به حیطه تخصصی، توسط یکی از مراکز علمی کاربردی نمایندگی و ظرفیت همه مدرسان متخصص در آن حوزه موضوعی در سراسر کشور سازماندهی می‌شود. همچنین، به‌منظور فراهم‌آوری زمینه طرح مسائل، ارائه راهکارها و تولید آثار علمی، پیش‌نشست‌های تخصصی ذیل هر محور برگزار خواهد شد.

مهلت ارسال آثار به این همایش تا «هفته پژوهش» تعیین شده است؛ نتایج در نیمه دی‌ماه 1405 اعلام و آیین اختتامیه نیز در تاریخ 12 بهمن برگزار می‌شود.

©‌ وبانگاه، خبرگزاری تسنیم