همایش تاریخ شفاهی ایران؛ تأکید بر ثبت روایتهای ناگفته تاریخ معاصر
در این همایش، مسئولان و پژوهشگران حوزه تاریخ شفاهی ضمن بررسی آخرین دستاوردها و چالشهای این حوزه، بر ضرورت ثبت روایتهای ناگفته تاریخ معاصر، توسعه فعالیتهای استانی و گسترش همکاریهای علمی و پژوهشی تأکید کردند.
دبیر انجمن تاریخ شفاهی ایران در این مراسم با اشاره به روند برگزاری پانزدهمین همایش تاریخ شفاهی ایران، گفت: برگزاری شش پیشنشست تخصصی پیش از برگزاری همایش اصلی، یکی از مهمترین دستاوردهای این دوره بود؛ بهگونهای که برای نخستینبار حاشیه علمی همایش از خود همایش گستردهتر و پررنگتر شد.
ططری با اشاره به برخی از این نشستها افزود: وضعیتسنجی تاریخ شفاهی زنان در قم که به میزبانی جامعهالزهرا(س) برگزار شد، با استقبال قابل توجهی همراه بود. همچنین موضوعاتی همچون «فقه و تاریخ شفاهی»، «آرشیوها و کتابخانههای دیجیتال در عصر اطلاعات» و «فرضیهها در تاریخ شفاهی» در پیشنشستهای تخصصی مورد بحث قرار گرفت.
وی با تأکید بر ضرورت بهرهگیری از روشهای علمی در پژوهشهای تاریخ شفاهی تصریح کرد: برخلاف دیدگاه برخی پژوهشگران که معتقدند تاریخ شفاهی فاقد فرضیه است، تمامی شاخههای علوم انسانی بر پایه فرضیه و طرح پژوهش شکل میگیرند و در تاریخ شفاهی نیز فرضیهها باید در فرآیند مصاحبه و راستیآزمایی مورد آزمون قرار گیرند.
تمرکززدایی از فعالیتهای تاریخ شفاهی در کشور
دبیر انجمن تاریخ شفاهی ایران با اشاره به بیستونهمین سال فعالیت این انجمن و برگزاری 15 دوره همایش تاریخ شفاهی اظهار داشت: تمامی دورههای این همایش با همکاری مراکز پژوهشی و تاریخی استانها برگزار شده و معتقدیم باید هر سال به یکی از استانهای کشور سفر کنیم تا از تمرکزگرایی فاصله بگیریم.
وی شناسایی و حمایت از پژوهشگران جدید در استانها را از دیگر اهداف انجمن عنوان کرد و گفت: اعضای هیئتمدیره انجمن که در سازمانهای مختلف مسئولیت دارند، میتوانند زمینه حمایتهای غیرمستقیم از فعالان این حوزه را فراهم کنند.
قم؛ شهری با روایتهای ثبتنشده
در ادامه این همایش رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی قم با تأکید بر اهمیت تولید و ثبت روایتهای تاریخی در قم گفت: رخدادهای فراوانی در این شهر به وقوع پیوسته که تاکنون بدون ثبت و ضبط باقی ماندهاند.
فروغی افزود: یکی از عوامل رشد و پویایی تاریخ شفاهی در قم طی پنج سال اخیر، شکلگیری جریان مستقل تاریخ شفاهی و کاهش نگاههای قیممآبانه در این عرصه بوده است.
وی با اشاره به گسترش حوزههای مختلف تاریخ شفاهی در قم اظهار کرد: علاوه بر تاریخ شفاهی روحانیت و نجف، پروژههای مستقلی در حوزههای هنر، فرش، اجتماع، بازار و دیگر موضوعات در حال اجراست که نشاندهنده حضور فعال و دغدغهمند پژوهشگران این عرصه است.
ثبت 1800 ساعت تاریخ شفاهی هنر در قم
رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی قم یکی از مهمترین دستاوردهای این مرکز را ثبت گسترده روایتهای هنری دانست و گفت: تاکنون نزدیک به یکهزار و 800 ساعت تاریخ شفاهی هنر در قم ضبط شده که بخش عمده آن به موضوعاتی همچون موسیقی، گرافیک، نویسندگی، تئاتر و نقاشی اختصاص دارد.
فروغی با بیان اینکه قم در بسیاری از حوزهها «شهر بیروایت» محسوب میشود، افزود: هنگام مواجهه با این روایتها، این پرسش جدی مطرح شد که چرا تاکنون چنین ظرفیتهای ارزشمندی ثبت و مستندسازی نشدهاند.
وی همچنین از آمادگی مرکز اسناد انقلاب اسلامی برای همکاری و همافزایی با تمامی سازمانها و مجموعههای فعال در حوزه تاریخ شفاهی خبر داد.
انجام 770 مصاحبه تاریخ شفاهی در سازمان اسناد و کتابخانه ملی
رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران نیز در این همایش با اشاره به سابقه حدود 30 ساله فعالیت بخش تاریخ شفاهی این سازمان گفت: تاکنون بیش از 770 مصاحبه تاریخ شفاهی در این مجموعه انجام شده که حدود 90 مورد از آنها منتشر شده است.
امیرخانی با تأکید بر اهمیت ثبت بهموقع خاطرات و روایتهای تاریخی تصریح کرد: مهمترین سرمایه در حوزه تاریخ شفاهی، زمان است؛ زیرا با از دست رفتن راویان، بخشی از حافظه تاریخی کشور نیز از میان میرود.
وی تاریخ شفاهی را مکمل بخشهای مغفولمانده تاریخ معاصر دانست و افزود: بسیاری از افراد مؤثر در نظام جمهوری اسلامی و انقلاب اسلامی که وقایع پس از سال 1342 را از نزدیک تجربه کردهاند، حامل خاطرات و روایتهای ارزشمندی هستند که میتواند در تدوین تاریخ جامع انقلاب اسلامی و نقش روحانیت بسیار مؤثر باشد.
رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با اشاره به ارتقای استانداردهای علمی در پروژههای جدید تاریخ شفاهی خاطرنشان کرد: فعالیتهای کنونی نسبت به گذشته از روشها و تکنیکهای تخصصیتری بهره میبرند و سازمان اسناد و کتابخانه ملی آمادگی دارد در زمینه تبادل تجربیات و همکاریهای علمی با مراکز فعال در این حوزه مشارکت کند.
در این همایش از کتاب مجموعه مقالات پانزدهمین همایش تاریخ شفاهی ایران، آقای مدیر (تاریخ شفاهی سید عباس اسماعیلی طبا) ، مشق زندگی شعر و نویسندگی به روایت حجت الاسلام والمسلمین جواد محدثی و آقای معلم (نمایش و موسیقی به روایت استاد حسین نوروزیان ) رونمایی شدند.