پسماند دامی منبع جدید تولید 700 مگاوات برق پایدار در اصفهان

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از اصفهان، احمدرضا صافی، دبیر میز انرژی استان اصفهان، در رویداد اشتغال عمومی در حوزه انرژی در اتاق بازرگانی اصفهان، با اشاره به تقسیم‌بندی مصرف انرژی توسط آژانس بین‌المللی انرژی، از سهم بالای بخش ساختمان در مصرف انرژی کشور خبر داد و اظهار داشت: بیش از 60 درصد مصرف انرژی کشور در بخش ساختمان رخ می‌دهد و این رقم در زمستان به 70 درصد می‌رسد.

وی با تأکید بر راهبردهای شورای انرژی استان برای عبور از ناترازی موجود، خاطرنشان کرد: سه راهکار اصلی تولید، بهینه‌سازی مصرف و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در دستور کار قرار دارد و در این میان، حوزه کشاورزی و دامداری به دلیل حجم عظیم پسماندهای تولیدی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

صافی در تشریح ابعاد این ظرفیت گفت: استان اصفهان با دارا بودن بیش از 500 هزار رأس دام سنگین که روزانه 20 تا 25 هزار تن فضولات تولید می‌کنند و همچنین 23 میلیون قطعه مرغ، با حجم انبوهی از مواد آلی روبه‌رو است. افزودن ضایعات بخش کشاورزی به این آمار، ما را به عدد سرسام‌آوری از پسماند می‌رساند که در حال حاضر به‌صورت انبوه دپو شده و متأسفانه مدیریت صحیحی روی آن انجام نمی‌شود.

دبیر میز انرژی استان با هشدار نسبت به تبعات این وضعیت تصریح کرد: انباشت این فضولات نه‌تنها آلایندگی‌های شدید زیست‌محیطی و مخاطرات بهداشتی و بیماری‌زای جدی را برای استان به همراه داشته، بلکه ضرورت ورود فوری به مقوله مدیریت این پسماندها را اجتناب‌ناپذیر کرده است. اما در کنار این تهدید، فرصتی بی‌نظیر برای تولید انرژی پایدار نیز نهفته است.

تبدیل تهدید پسماند به انرژی پایدار با فناوری بی‌هوازی

صافی در تشریح راه‌کارهای علمی موجود، به دو روش هوازی و بی‌هوازی اشاره و اظهار کرد: در روش هوازی، فرآیند کمپوست‌سازی صورت می‌گیرد که ضمن افزایش تخلخل و ظرفیت نگهداری خاک، به پایداری 8 تا 10 ساله زمین‌های کشاورزی منجر می‌شود. اما تمرکز اصلی کمیسیون انرژی بر روش بی‌هوازی است که امروزه در دنیا رواج فراوانی یافته است.

وی با برشمردن مزایای روش بی‌هوازی گفت: این روش ضمن کاهش چشمگیر تبعات زیست‌محیطی و گازهای گلخانه‌ای، قابلیت تولید گاز متان یا بیوگاز را دارد که گازی بی‌بو، غیرسمی و بی‌رنگ است. این گاز می‌تواند برای تولید برق و گرمایش مورد استفاده قرار گیرد و در کنار آن، محصول جانبی ارزشمندی نظیر کود مایع غنی از نیتروژن با اثر تغذیه‌ای سریع و همچنین آب تصفیه‌شده به دست می‌آید.

مدیر میز انرژی استان اصفهان با ارائه محاسبات دقیق از پتانسیل این طرح اعلام کرد: برآوردها نشان می‌دهد با بهره‌گیری از این روش، استان ظرفیت تولید روزانه حدود یک میلیون مترمکعب بیوگاز را دارد که معادل 60 درصد گاز طبیعی بوده و می‌تواند نزدیک به 2 میلیون کیلووات‌ساعت انرژی الکتریکی تولید کند. این ظرفیت تا مرز 700 مگاوات برق پایدار در استان قابل توسعه است که پاسخگوی بخش قابل‌توجهی از ناترازی انرژی فعلی خواهد بود.

توجیه اقتصادی بالا؛ مزیت رقابتی بیوگاز در برابر خورشیدی

صافی به توجیه‌پذیری اقتصادی بالای این پروژه اشاره کرد و گفت: با توجه به پیش‌بینی قیمت هر مترمکعب گاز طبیعی در بورس برای زمستان امسال، که حداقل 25 تا 30 هزار تومان برآورد می‌شود و همچنین افزایش حدوداً هفت‌برابری قیمت کود شیمیایی در ماه‌های اخیر، بازدهی اقتصادی این طرح بسیار بالاتر از ارقام اعلام‌شده خواهد بود. برق تولیدی از این روش نیز به عنوان برق سبز، قابلیت عرضه در بورس را دارد و سرمایه‌گذاران می‌توانند آن را به صورت گاز معادل یا انرژی پاک عرضه کنند.

وی در مقایسه با سایر انرژی‌های تجدیدپذیر، به مزیت مهم پایداری بیوگاز اشاره کرد و خاطرنشان ساخت: در نیروگاه‌های خورشیدی به دلیل محدودیت ساعات روز، به‌طور میانگین تنها 5 ساعت در شبانه‌روز بازدهی مؤثر داریم، در حالی که انرژی حاصل از بیوگاز به‌صورت کاملاً مستمر در تمام ساعات شبانه‌روز در دسترس است و می‌تواند به‌صورت محلی در دامداری‌ها، مرغداری‌ها و صنایع اطراف مصرف شود.

دبیر میز انرژی استان اصفهان در پایان از فعالان این حوزه، سرمایه‌گذاران، اتحادیه‌های دامداران و اتاق بازرگانی دعوت کرد تا با ورود به این عرصه، از این ظرفیت طلایی استان بهره‌برداری کرده و گامی مؤثر در جهت حل معضلات زیست‌محیطی و تأمین انرژی پایدار بردارند.

روزانه 2 میلیون بشکه نفت خام در کشور هدر می‌رود

در ادامه این برنامه ابراهیم محسنی مدیرعامل شرکت گاز استان اصفهان در همایش استانی بهینه‌سازی انرژی اظهار کرد: شدت مصرف انرژی در ایران بسیار بالاست و ایران با وجود قرار گرفتن در جایگاه سوم تولید گاز جهان پس از آمریکا و روسیه، همچنان با ناترازی جدی در حوزه مصرف مواجه است.

وی با اشاره به مقایسه مصرف انرژی در سطح بین‌المللی افزود: هفت کشور اروپایی با جمعیتی حدود 250 میلیون نفر، مصرف گازی نزدیک به ایران دارند که این موضوع نشان‌دهنده شدت بالای مصرف داخلی و ضرورت اصلاح الگوی مصرف در کشور است.

محسنی با بیان وضعیت مصرف در استان اصفهان گفت: این استان با 6.5 درصد از مساحت و جمعیت کشور، بیش از 55 سال است که به 93 درصد مشترکان خانگی گازرسانی کرده است و ساختار مصرف در آن شامل 48 درصد صنایع، 27 درصد نیروگاه‌ها، 21 درصد بخش خانگی و مابقی حمل‌ونقل و سایر بخش‌هاست.

وضعیت ناترازی و چالش‌های مصرف انرژی

وی با تأکید بر تغییر الگوی مصرف در فصل سرد تصریح کرد: در زمستان سهم بخش خانگی به 71 درصد می‌رسد که همین موضوع فشار زیادی به شبکه وارد می‌کند. هرچند 94 درصد درآمد ریالی شرکت گاز از صنایع تأمین می‌شود و تنها 3 درصد مربوط به بخش خانگی است، اما تأمین گاز خانگی همچنان خط قرمز شرکت است.

به گفته وی، ناترازی موجود ناشی از عواملی مانند بازدهی پایین سیستم‌های گرمایشی، عدم بهینه‌سازی مصرف، ضعف فرهنگ‌سازی و اجرای ناقص مبحث 19 مقررات ملی ساختمان است.

اتلاف انرژی و ضرورت اصلاح ساختار مصرف

مدیرعامل شرکت گاز استان اصفهان با اشاره به آمار کلان انرژی کشور گفت: روزانه 9 میلیون بشکه نفت خام در کشور تولید می‌شود که 5 میلیون بشکه آن در داخل مصرف، 2 میلیون بشکه صادر و 2 میلیون بشکه نیز به دلیل اتلاف انرژی هدر می‌رود. وی افزود: برنامه هفتم توسعه کاهش اتلاف 1.285 میلیون بشکه را هدف‌گذاری کرده اما تحقق آن نیازمند اقدامات جدی و ساختاری است.

محسنی همچنین حادثه اخیر در پالایشگاه‌های پارس جنوبی را بسیار اثرگذار دانست و اظهار کرد: این حادثه منجر به اختلال در تولید 230 میلیون مترمکعب گاز شد که حدود 30 درصد تولید روزانه کشور را شامل می‌شود. هرچند با تلاش متخصصان بخشی از تولید جبران شده، اما بازسازی کامل حداقل 18 ماه زمان نیاز دارد و در این شرایط مدیریت مصرف امری ضروری است.

وی ادامه داد: راهکارهای فوری شامل بهینه‌سازی فناوری، توسعه فرهنگ‌سازی، اجرای معاینه فنی موتورخانه‌ها، اعمال برچسب انرژی ساختمان‌ها و جلوگیری از صدور پایان کار برای ساختمان‌های فاقد استاندارد انرژی است.

محسنی در پایان با اشاره به طرح‌های در دست اجرا گفت: تعرفه پلکانی، هوشمندسازی کنتورها و جایگزینی بخاری‌های کم‌مصرف با راندمان بالا در دستور کار قرار دارد. همچنین پنج شرکت دانش‌بنیان در حوزه مدیریت انرژی با شرکت گاز همکاری می‌کنند و هدف ما با مشارکت بخش خصوصی و نهادهای اجرایی، عبور از شرایط ناترازی و بهینه‌سازی مصرف انرژی در استان و کشور است.

سهم بالای اصفهان در صنعت کشور؛ ضرورت مدیریت ویژه منابع انرژی

در پایان امید شریفی مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری اصفهان با اشاره به سهم 11 تا 12 درصدی این استان در صنعت کشور و نقش برجسته آن در تولید فولاد و نساجی گفت: هدف اصلی مجموعه اقدامات انجام‌شده، کاهش فشار بر تولید و اشتغال و ایجاد پایداری در تأمین حامل‌های انرژی برای حفظ مزیت‌های صنعتی استان است.

وی افزود: اصفهان در شرایطی که با محدودیت منابع آب، برق و گاز مواجه است، از چهار سال گذشته به‌صورت پیش‌دستانه وارد مدیریت ناترازی انرژی شده و در سال 1402 نیز شورای انرژی با دبیری پارلمان بخش خصوصی در استان شکل گرفته است.

شریفی با بیان اینکه این شورا تاکنون 98 جلسه برگزار کرده و 598 مصوبه داشته که حدود 85 درصد آن‌ها اجرایی شده است، ادامه داد: رویکرد شورا از مدیریت بحران‌های روزمره به سمت سیاست‌گذاری ساختاری و بلندمدت تغییر یافته است.

وی با اشاره به اقدامات اجرایی در حوزه مدیریت انرژی گفت: تدوین سناریوهای کوتاه‌مدت و میان‌مدت، واگذاری بخشی از مدیریت انرژی به بخش خصوصی و راه‌اندازی سامانه‌ها و اپلیکیشن‌های پایش مصرف در صنایع از جمله برنامه‌های در حال اجراست.

مدیرکل اقتصادی استان اصفهان با تشریح اقدامات تکمیلی افزود: اجرای مبحث 19 مقررات ملی ساختمان، بهینه‌سازی مصرف انرژی در ساختمان‌ها، جایگزینی تجهیزات کم‌بازده و توسعه انرژی‌های خورشیدی از جمله برنامه‌های مهم استان در این حوزه است.

وی در پایان خاطرنشان کرد: اصفهان در حوزه انرژی خورشیدی رتبه نخست کشور را دارد و مجموعه این اقدامات در راستای کاهش آسیب به تولید و تقویت پایداری انرژی در استان دنبال می‌شود.