فاصله فوتبال ایران با ژاپن؛ شکافی که در جام جهانی آشکار شد

حذف ژاپن از جام جهانی ۲۰۲۶، پایانی بر حضور تیم‌های آسیایی در این دوره از رقابت‌ها بود. با افزایش تعداد تیم‌های حاضر در جام جهانی، سهمیه آسیا به هشت و نیم افزایش یافت و در نهایت با صعود عراق از مرحله پلی‌آف، ۹ نماینده از این قاره راهی رقابت‌های نهایی شدند. نتایج این دوره بیش از پیش فاصله فوتبال آسیا با سطح جهانی و همچنین شکاف بین ژاپن و سایر تیم‌های قاره را نمایان ساخت. در این میان، تمرکز اصلی بر روی مقایسه عملکرد تیم ملی ایران با ژاپن است.

ایران در حالی با سه تساوی و نمایشی دور از انتظار از جام جهانی کنار رفت که ژاپن توانست از گروه خود صعود کرده و تا ثانیه‌های پایانی وقت‌های تلف شده مقابل برزیل، بازی را مساوی نگه دارد. در سال‌های اخیر، ایران همواره به عنوان تیم دوم آسیا پس از ژاپن شناخته می‌شد و گاهی نیز توانسته بود جایگاه اولی قاره را از آن خود کند.

عملکرد درخشان ژاپن در این دوره از جام جهانی، شامل تساوی مقابل هلند و سوئد، پیروزی پرگل مقابل تونس و نمایش قابل قبول در مرحله حذفی مقابل برزیل مدعی، این پرسش را مطرح می‌کند که کدام تیم واقعاً شایسته عنوان اول آسیا است. این نمایش‌ها در کنار عذرخواهی ژاپنی‌ها از هوادارانشان، نشان از تعهد و سطح بالای فوتبال این کشور دارد.

تاریخچه فوتبال ایران با ژاپن، گویای برتری قاطع ایران در گذشته بود. سه قهرمانی ایران در جام ملت‌های آسیا در حالی رقم خورد که ژاپن تازه قدم به عرصه فوتبال گذاشته بود. حتی در دوران اخیرتر، نتایج نشان‌دهنده رقابت نزدیک یا برتری ایران بود. اما با گذشت ۲۰ سال، ژاپن به سطحی رسیده است که می‌تواند در مهم‌ترین رقابت فوتبالی جهان، تیم قدرتمندی چون برزیل را در ۹۰ دقیقه متوقف کند. این در حالی است که تیم ملی ایران نه تنها نتوانست صعود کند، بلکه در مقابل تیم‌هایی مانند نیوزیلند نیز ناکام بود و در بازی با بلژیک که حریف از دقیقه ۶۶ ده نفره شد، نتوانست پیروز شود.

بازی با مصر نیز که با هدف پیروزی و با وجود صعود حریف و عدم نیاز به کسب امتیاز، با نتیجه‌ای ضعیف به پایان رسید. گل شجاع خلیل‌زاده در دقایق پایانی، بیشتر ناشی از هیجان و تلاش فردی بازیکنان در وقت‌های تلف شده بود تا یک برنامه تاکتیکی از پیش تعیین شده. در طول تورنمنت، مدافعان ایران مانند علی نعمتی و حسین کنعانی‌زادگان در موقعیت‌های ضربات ایستگاهی جلو می‌آمدند، اما شجاع خلیل‌زاده همواره وظیفه رهبری خط دفاعی را بر عهده داشت و حضور او در خط حمله در آن دقایق، نشان از خروج از برنامه تاکتیکی بود.

هیچ مربی یا مسئولی در فدراسیون نمی‌تواند ادعا کند که تیم ملی در کنار ژاپن، دو ابرقدرت قاره آسیا هستند، چرا که جایگاه واقعی فوتبال در مستطیل سبز و در دید میلیون‌ها تماشاگر مشخص می‌شود، نه بر روی کاغذ یا در جشنواره‌ها.

به گزارش بخش ورزشی وبانگاه ، ناکامی در جام جهانی ۲۰۲۶ با وجود جایگاه برتر ایران در رده‌بندی فیفا و جوایز متعدد AFC، نشان‌دهنده فاصله‌ای است که با وجود افتخارات گذشته، امروز با ژاپن وجود دارد.