رهایی: حضور مردم در میدان نقش مهمی در بازدارندگی توطئهها داشت
وی با قدردانی از سخنرانان این نشست و اشاره به ضرورت جمعبندی مباحث مطرحشده، افزود: برای درک بهتر وضعیت کنونی باید مروری بر رخدادهای چند ماه اخیر داشته باشیم تا روشن شود برخی ابهامات و تشکیک های ذهنی جامعه از چه زمینههایی ناشی میشود.
رئیس سابق دانشگاه صنعتی امیرکبیر با اشاره به تحولات امنیتی و سیاسی اخیر گفت: در ماههای گذشته کشور تحت هجوم یک درگیری پیچیده و چندلایه با محوریت آمریکا و رژیم صهیونیستی بود که در روزهای ابتدایی با بهرهگیری از عنصر غافلگیری، ضرباتی به کشور وارد شد؛ اما به گفته وی، با بازیابی انسجام داخلی و آمادگیهای لازم، شرایط به سرعت مدیریت شد و روند دفاعی کشور شکل گرفت.
رهایی ادامه داد: در ادامه این تحولات، درگیریها از سطح یک کشور فراتر رفت و برخی پایگاههای آمریکا در منطقه نیز هدف قرار گرفت که این موضوع ضربه حیثیتی قابل توجهی برای ایالات متحده به همراه داشت و در نهایت به طرح درخواست آتشبس منجر شد.
وی با اشاره به آغاز روند مذاکرات پس از این وقایع اظهار کرد: برخی تحلیلها نشان میدهد در آغاز این روند، شتابزدگیهایی در ورود به گفتگوهاصورت گرفت که میتوانست با تأمل بیشتر و بعد از کسب موفقیتهای نظامی بیشتر و پذیرش شروط کشور اقدام شود.
رهایی همچنین با بیان اینکه در طول مذاکرات نیز تحولات غیرمنتظرهای رخ داده است، افزود: همزمان با گفتوگوها، فشارها و حملات منطقهای علیه محور مقاومت ادامه داشته و این شرایط پیچیدگی وضعیت را افزایش داده است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع توافق اخیر اشاره کرد و گفت: تناقضها و ابهاماتی در اطلاعرسانی درباره این توافق وجود دارد و این مسئله باعث شکلگیری برداشتهای متفاوت و ابهام آمیز در جامعه شده است.
رئیس سابق دانشگاه صنعتی امیرکبیر با تأکید بر نقش مردم در تحولات اخیر تصریح کرد: حضور مردم در صحنه و میدان یکی از ویژگیهای مهم این دوره بوده که در بسیاری از موارد توانسته نقش بازدارنده موثری در برابر توطئهها ایفا کند.
وی افزود: مطالبات مردم عمدتاً در چارچوب همان انتظاراتی است که از سوی رهبری معظم و در قالب اصول دهبندی مطرح شده است و بخشی از نارضایتیها ناشی از فاصله میان این مطالبات و روندهای تصمیمگیری شده توسط مذاکرهکنندگان است.
رهایی همچنین با انتقاد از عملکرد مجلس شورای اسلامی در این دوره گفت: در حالی که سایر بخشهای کشور فعال بودهاند، نقش نظارتی و تقنینی مجلس در این مقطع کمرنگ بوده و تعطیلی طولانی نهاد قانونگذاری نیازمند بررسی جدی است.
وی تأکید کرد: تصمیمات کلان، از جمله توافقهای مهم، باید از مسیر قانونی و با پشتوانه نهادی لازم طی شود و نمیتوان نسبت به نقش مجلس در چنین موضوعاتی بیتفاوت بود.
رهایی در پایان با دعوت از نخبگان و دانشگاهیان برای تحلیل دقیق وضعیت کشور گفت: لازم است با نگاه کارشناسی به مسائل، از تشدید شکافها جلوگیری شود و مسیر همگرایی و حل مسائل ملی تحت هدایت رهبر معظم انقلاب تقویت شود.
در ادامه امیررضا شاهانی در نشست مجمع دانشگاهیان انقلاب اسلامی با اشاره به نقش تاریخی نهضت عاشورا اظهار کرد: یکی از ویژگیهای ممتاز قیام امام حسین(ع) این است که همه مبانی اسلام در این حرکت متجلی شده و این قیام، اسلام را به معنای واقعی آن برای همه دورانها تبیین کرده است.
وی با استناد به آیه 36 سوره نحل، فلسفه بعثت پیامبران را «عبادت خداوند» و «اجتناب از طاغوت» دانست و افزود: خداوند برای همه امتها رسولانی فرستاد تا انسانها را به بندگی خدا و دوری از طاغوت دعوت کنند و همین دو مأموریت، اساس رسالت انبیاست.
شاهانی با بیان اینکه واژه «طاغوت» از طغیان ریشه گرفته و به معنای قدرتی است که در برابر حاکمیت الهی قرار میگیرد، تصریح کرد: قیام حضرت سیدالشهدا(ع) در حقیقت مبارزه عملی با طاغوت بود و امام حسین(ع) این مفهوم را نه در قالب سخن، بلکه با رفتار و ایثار خود برای بشریت تفسیر کرد.
وی تأکید کرد: اگرچه تأسیس اسلام بر عهده پیامبر اکرم(ص) بود، اما استمرار و بقای آن با نهضت عاشورا رقم خورد و امام حسین(ع) مسئولیتی تاریخی را برای حفظ دین برعهده گرفت.
شاهانی با اشاره به شرایط منطقه و تحولات بینالمللی اظهار کرد: امروز نیز آموزه اصلی عاشورا، اجتناب از طاغوت و ایستادگی در برابر نظام سلطه است. رؤسای جمهور آمریکا در دورههای مختلف با ادبیات متفاوت یک هدف را دنبال کردهاند و آن، وادار کردن ایران به تبعیت از نظم مورد نظر خود بوده است.
وی افزود: نظام سلطه جهانی بر پایه ساختار استکباری شکل گرفته و همانگونه که فرعون نماد طاغوت در عصر حضرت موسی(ع) بود، امروز نیز مصادیق جدیدی از طاغوت وجود دارد و درس عاشورا برای مسلمانان، مقاومت در برابر این سلطه است.
رئیس سابق دانشگاه خواجهنصیرالدین طوسی با اشاره به فرمایش امام حسین(ع) مبنی بر اینکه «مثل من با مثل یزید بیعت نمیکند»، گفت: سیدالشهدا(ع) با ایستادگی خود نشان داد که سازش با طاغوت با حقیقت دین سازگار نیست و همه سختیها و مصائب عاشورا برای تحقق همین اصل پذیرفته شد.
شاهانی خاطرنشان کرد: با وجود برتری قدرتهای بزرگ در حوزه نظامی، ملت ایران با اتکا به ایمان و مقاومت توانسته است در برابر فشارها ایستادگی کند و امروز حتی بسیاری از منتقدان گذشته نیز بر ضرورت حفظ اقتدار کشور و استمرار این مسیر تأکید دارند.
حجتالاسلام آقامیری عضو شورای شهر تهران در نشست تیرماه مجمع دانشگاهیان که با حضور جمعی ار اساتید دانشگاههای مختلف برگذار شد، ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدای جنگ تحمیلی اخیر و تسلیت ایام ماه محرم، اظهار کرد: ماه محرم، ماه تعزیت اهل بیت عصمت و طهارت(ع) است و امیدواریم در این ایام نورانی، توفیق درک عمیقتر محبت اهل بیت(ع) در دلهایمان بیش از پیش حاصل شود.
وی با قدردانی از برگزارکنندگان نشست و همچنین ارائه دیدگاههای علمی در این جلسه افزود: موضوعی که برای این نشست انتخاب شده، بازآفرینی شهری در پیوند با پدافند غیرعامل و نقش آن در تابآوری اجتماعی و آمادگی در برابر تهدیدات است؛ موضوعی که هنوز در بسیاری از سیاستهای شهری کشور جایگاه شایسته خود را پیدا نکرده است.
آقامیری با طرح این پرسش که آیا شهری صرفاً زیبا و مدرن با خیابانهای عریض میتواند در برابر تهدیدات نظامی، زلزله یا بحرانهای ترکیبی تابآوری داشته باشد، گفت: تجربه بحرانهای اخیر در منطقه نشان میدهد پاسخ این پرسش منفی است و زیبایی بدون ایمنی نوعی فریب در سیاستگذاری شهری محسوب میشود.
این عضو شورای شهر تهران ادامه داد: هدف مدیریت شهری در کلانشهرهایی مانند تهران باید ایجاد فضایی زیستپذیر، باکیفیت و در عین حال مقاوم در برابر بحرانها باشد. در صورت پیوند درست توسعه شهری با ملاحظات پدافند غیرعامل، هم خسارات کاهش مییابد و هم تابآوری اجتماعی ارتقا پیدا میکند.
وی با اشاره به شرایط پیچیده کنونی و تهدیدات چندلایه افزود: اهمیت این موضوع بیش از گذشته است و نباید در حاشیه سیاستگذاری شهری قرار گیرد.
آقامیری با انتقاد از نگاه محدود به پدافند غیرعامل تصریح کرد: بازآفرینی شهری زمانی معنا دارد که سه مؤلفه کارکردی بودن فضاها، ارتقای ایمنی در برابر تهدیدات و رعایت الزامات پدافند غیرعامل شامل پراکندگی، استتار، استحکام و مسیرهای جایگزین به صورت همزمان دیده شود.
وی این سه مؤلفه را یک «مثلث راهبردی» دانست و تأکید کرد: تمرکز صرف بر نوسازی کالبدی، نما و زیباسازی میتواند در زمان بحران به افزایش آسیبپذیری منجر شود.
عضو شورای شهر تهران با اشاره به تجربه بحرانهایی مانند جنگ اوکراین و غزه گفت: در این رخدادها حتی ساختمانهای نوساز نیز به دلیل نبود پناهگاه و مسیرهای تخلیه اضطراری، عملاً کارایی خود را از دست دادند.
آقامیری تأکید کرد در بازآفرینی شهری باید پرسشهایی مانند رعایت فاصله از مراکز حساس، پیشبینی پناهگاههای چندمنظوره، مسیرهای تخلیه اضطراری و استفاده از مصالح مقاوم مورد توجه جدی قرار میگیرد.
وی با بیان اینکه تمرکز صرف بر اقتصاد و زیباسازی در بسیاری از طرحهای بازآفرینی موجب غفلت از کاهش آسیبپذیری شده است، افزود: حتی استحکام فیزیکی ساختمانها نیز به تنهایی کافی نیست.
این عضو شورای شهر تهران با تأکید بر اهمیت تابآوری اجتماعی گفت: در بحرانها تنها سازههای مقاوم کافی نیست و آمادگی و آموزش شهروندان نقش تعیینکننده دارد؛به گونهای که در صورت نبود آگاهی عمومی، حتی مقاومترین زیرساختها نیز کارآمد نخواهند بود.
وی افزود: در کنار سختافزار شهری، نرمافزار انسانی نیز اهمیت دارد و پدافند غیرعامل باید هم کاهش شوک اولیه بحران و هم ارتقای آموزش و مشارکت مردم را دنبال کند.
آقامیری با اشاره به ضعف آگاهی عمومی در تهران نسبت به نقاط امن و مسیرهای تخلیه اضطراری گفت: این موضوع یکی از خلأهای جدی در نظام تابآوری شهری است.
وی تأکید کرد: این شکاف باید از طریق آموزش عمومی، مانورهای شهری، شبیهسازیهای عملی و نصب تابلوهای راهنمای بحران برطرف شود.
رئیس کمیته عمران شورای شهر تهران در پایان چهار اقدام فوری را برای ارتقای تابآوری شهری برشمرد: اصلاح مقررات شهری با رویکرد پدافند غیرعامل، طراحی پناهگاهها و مسیرهای تخلیه در پروژههای بازآفرینی، اجرای آموزش و مانورهای منظم برای شهروندان و تقویت همکاری میان شورا، شهرداری، دانشگاهها و مراکز پژوهشی.
آقامیری خاطرنشان کرد: در صورت بیتوجهی به پدافند غیرعامل، هزینههای سنگینی در آینده به شهر تحمیل خواهد شد و لازم است نگاه به بازآفرینی شهری از یک پروژه عمرانی صرف به یک برنامه راهبردی برای زیست ایمن و پایدار تغییر کند.