جنجال فروش سهام جام جهانی به سرمایهگذاران خصوصی؛ فیفا در آستانه بحرانی تازه
فیفا با اعلام طرحی جنجالی برای واگذاری بخشی از سهام تجاری جام جهانی به سرمایهگذاران خصوصی، فوتبال جهان را در شوک فرو برده است. بر اساس این طرح، قرار است یک شرکت جدید مدیریت حقوق تجاری و اجرای جام جهانی را بر عهده بگیرد و حضور شرکتی مرتبط با خانواده ترامپ در گروه سرمایهگذاران، بر ابعاد جنجالی آن افزوده است.
فیفا قصد دارد با ایجاد شرکتی به نام Fifa Forward Enterprise (FFE)، بخشی از منافع تجاری جام جهانی را به بخش خصوصی واگذار کند. بر اساس اعلام این نهاد، مالکیت و کنترل این شرکت همچنان در اختیار فیفا باقی خواهد ماند. FFE مسئولیت فروش حقوق تجاری جام جهانی، مدیریت درآمدهای تجاری و همچنین اجرای عملیاتی این رقابتها و دیگر تورنمنتهای فیفا را برعهده خواهد داشت. سرمایهگذاران خصوصی میتوانند با خرید «سهام اقلیت و بدون حق کنترل» وارد این شرکت شوند. همچنین، فدراسیونهای عضو فیفا میتوانند از یک بسته سرمایهای یکباره به ارزش ۲۰ میلیون دلار بهرهمند شوند.
با این حال، نامهای افشاشده جزئیات مالی گستردهتری را آشکار کرده است. جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، به ۲۱۱ فدراسیون عضو اعلام کرده که در صورت موافقت با برنامه ورود سرمایهگذاران خصوصی، یک بسته مالی ۱۰ میلیارد دلاری در اختیار اعضا قرار خواهد گرفت. هر فدراسیون عضو میتواند تا سقف ۴۰ میلیون دلار دریافت کند. اینفانتینو به فدراسیونها ۵۳ روز فرصت داده تا تصمیمگیری کنند. او تأکید کرده که در صورت موافقت اعضا، این بسته مالی از اول ژانویه ۲۰۲۷ اجرایی خواهد شد، اما در صورت حفظ شرایط فعلی، تنها برنامه توسعهای فعلی فیفا با بودجه ۲.۷ میلیارد دلاری ادامه خواهد یافت.
اجرای این طرح نیازمند تأیید فدراسیونهای عضو و شورای فیفا است، اما هنوز زمان مشخصی برای رأیگیری اعلام نشده است. به گزارش بخش ورزشی وبانگاه، این پروژه بیش از هر چیز بر افزایش بودجه توسعهای برای فدراسیونهای ملی، از جمله پروژههای مرتبط با زیرساختها و ساخت ورزشگاهها، تمرکز دارد. انتظار میرود کمکهای مالی به فدراسیونهای عضو از ۸ میلیون دلار در دوره فعلی، به ۲۰ میلیون دلار در فاصله سالهای ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۰ و سپس به ۲۴ میلیون دلار در چرخه مالی ۲۰۳۵ تا ۲۰۳۸ افزایش یابد.
فیفا همچنین از اختصاص یک بسته مالی «فوقالعاده و فوری» تا سقف ۲۰ میلیون دلار برای هر فدراسیون از طریق برنامه Fifa Fast Forward Programme (FFFP) خبر داده است. تأمین این بودجه از طریق جذب سرمایه اولیه ۴.۲ میلیارد دلاری از فروش سهام اقلیت شرکت جدید انجام خواهد شد. اینفانتینو نیز در صورت اجرای طرح، میتواند از پاداشهای مالی قابل توجهی بهرهمند شود و حتی پس از پایان دوره ریاستش در سال ۲۰۳۱، به عنوان «کمیسر» شرکت جدید فعالیت کند.
گروه سرمایهگذاری FFE قرار است توسط شرکت Thrive Eternal هدایت شود؛ شرکتی که اوایل سال جاری توسط جاشوا کوشنر، برادر جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، تأسیس شده است. این ارتباط باعث آغاز انتقادهای سیاسی علیه فیفا شده و جیمی راسکین، نماینده دموکرات کنگره آمریکا، فیفا را متهم به «تجارت با خانواده ترامپ» کرده است.
واکنشهای منفی به این طرح گسترده بوده است. اتحادیه فوتبال اروپا (یوفا) این اقدام را «عبور از یک خط قرمز» خوانده است. سپ بلاتر، رئیس پیشین فیفا، اعلام کرد: «رابطه نزدیک میان رئیس فیفا و رئیسجمهور آمریکا اکنون به یک بُعد مالی رسیده که آسیب عمیقی به فوتبال وارد میکند. هیچکس حق ندارد بازی ما را بفروشد.» همچنین، اندی برنهام، نخستوزیر جدید بریتانیا، مخالفت خود را با این طرح اعلام کرد و تأکید نمود: «فوتبال متعلق به سرمایهگذاران نیست. فوتبال متعلق به کسانی است که هر هفته، چه در باران و چه در آفتاب، روی سکوها مینشینند و کنار زمین حضور دارند.»
این طرح میتواند شکاف میان فوتبال اروپا و سایر اعضای فیفا را عمیقتر کرده و بحرانی مشابه ماجرای سوپرلیگ اروپا، با تأثیری گسترده بر آینده ساختار فوتبال جهان، ایجاد کند.