یادداشت| پایتخت شور و شعور؛ هویت و توسعه زنجان

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از زنجان،برگ‌های تقویم رسمی کشور در هشتمین روز از گرم‌ترین ماه سال، به نام دیاری مزین شده است که در پهنه جغرافیای ایران اسلامی، همواره به عنوان چهارراه فرهنگ، ایثار، هنر و پایمردی شناخته می‌شود. هشتم مردادماه، مصادف با سالروز بزرگداشت شیخ شهاب‌الدین سهروردی (شیخ اشراق)، به عنوان «روز زنجان» نام‌گذاری شده است؛ انتخابی هوشمندانه که پیوند عمیق میان فلسفه، عرفان و اصالت این مرز و بوم را به تصویر می‌کشد. زنجان تنها یک نقطه جغرافیایی در شمال‌غرب ایران نیست، بلکه شاهراهی حیاتی است که در طول تاریخ، از سویی پاسدار مرزهای عقیدتی و ملی بوده و از سوی دیگر، کانون پرورش اندیشمندان، مصلحان و مجاهدان بزرگی است که مسیر حرکت علمی و معنوی کشور را هموار کرده‌اند.

جلوه نخست: پایتخت شور و شعور حسینی

نمی‌توان از زنجان سخن گفت و بیرق‌های برافراشته عشق به اهل‌بیت (ع) را ندید. حسینیه اعظم زنجان و زینبیه اعظم، دو نماد بی‌بدیل از تجلی معرفت و دلدادگی مردم این دیار به خاندان عصمت و طهارت هستند. اجتماع عظیم و اقیانوس خروشان عزاداران حسینی در یوم‌العباس (هشتم محرم)، زنجان را به عنوان دومین تجمع بزرگ جهان تشیع پس از کربلای معلی مطرح کرده است. این حرکت منسجم، فراتر از یک آیین مذهبی سنتی، تجلی‌گاه انضباط جمعی، اخلاص، ایثار و همدلی مردمی است که عشق به اباعبدالله الحسین (ع) را با رگ و پوست خود عجین کرده‌اند. نام‌گذاری زنجان به عنوان «پایتخت شور و شعور حسینی» از سوی رهبر معظم انقلاب، گواه روشنی بر عمق دین‌داری و ولایت‌مداری اهالی این دیار است که هر ساله با برپایی این اجتماع شکوهمند، الگویی منحصربه‌فرد از عزاداری بی‌ریا و معرفت‌محور را به جهان تشیع ارائه می‌دهند.

جلوه دوم: معبر حماسه و تبار غواصان دریادل

تعهد مذهبی زنجانی‌ها در دوران دفاع مقدس، جلوه‌ای حماسی و بی‌مانند به خود گرفت. جوانان خط‌شکن این دیار در قالب گردان‌های ولی‌عصر (عج) لشکر عاشورا و لشکر 17 علی‌بن‌ابی‌طالب (ع)، سخت‌ترین عملیات‌های دوران جنگ تحمیلی را در آب‌های اروند و هور بر عهده گرفتند. نام «غواصان دریادل زنجان» در تاریخ دفاع مقدس با واژه‌های ایثار و شهامت گره خورده است. جوانانی پاک‌باخته که فرسنگ‌ها دورتر از دریا، در دل خشکی پرورش یافتند اما در شب‌های تاریک اروندرود، خط‌شکن عملیات‌های بزرگی چون کربلای 4 و 5 شدند و شهدای بسیاری را تقدیم انقلاب کردند. روز زنجان فرصتی است تا بار دیگر یاد و خاطره شهیدان والامقامی همچون قامت بی‌بدیل شهیدان احدی، قامت بیات و دیگر دلاوران این خطه را که با خون خود استقلال و امنیت امروز ما را تضمین کردند، گرامی بداریم.

جلوه سوم: خاستگاه حکمت، علم و اندیشه

نام‌گذاری روز زنجان هم‌زمان با بزرگداشت شیخ اشراق، یادآور سهم بزرگ این استان در سپهر اندیشه اسلامی است. سهروردی با تلفیق عقلانیت فلسفی و شهود عرفانی، مکتب نوین حکمت اشراق را پایه‌گذاری کرد که تا امروز یکی از ستون‌های استوار فلسفه اسلامی به شمار می‌رود. زنجان فراتر از سهروردی، خاستگاه عالمان و دانشمندان بنام دیگری نظیر حکیم هیدجی، آیت‌الله سید عزالدین حسینی زنجانی و فیلسوفان برجسته معاصر است. در عرصه علوم نوین نیز، زنجان با داشتن دانشگاه‌های مرجع و پایه‌گذاری تحصیلات تکمیلی در علوم پایه توسط دانشمندانی برجسته چون پروفسور ثبوتی، همواره به عنوان یکی از قطب‌های علمی و تحقیقاتی کشور شناخته شده و نخبگان بسیاری را به جامعه علمی جهان معرفی کرده است.

جلوه چهارم: تجلی هنر در دستان هنرمندان بی‌ادعا

زنجان شهر ملیله‌های ظریف، چاقوهای ماندگار و مسینه‌های درخشان است. صنایع دستی این دیار، آیینه تمام‌نمای ذوق، هنر، بردباری و خلاقیت هنرمندانی است که آهن سخت و نقره خام را با دستان نوازشگر خود به آثاری بدل می‌سازند که چشم هر بیننده‌ای را خیره می‌کند. زنجان به عنوان «شهر جهانی ملیله» ثبت شده است تا هنر ظریف مفتول‌کاری نقره این دیار به عنوان میراثی ماندگار به ثبت جهانی برسد. در کنار آن، بازار تاریخی زنجان به عنوان طولانی‌ترین بازار سرپوشیده ایران، خود موزه‌ای زنده از معماری، تجارت سنتی و پویایی فرهنگی است که روح زندگی اصیل ایرانی-اسلامی در سراسر راسته بازارهای آن جریان دارد.

جلوه پنجم: افق‌های روشن توسعه و حکمرانی داده‌محور

امروز زنجان در آستانه جهشی بزرگ قرار دارد. موقعیت راهبردی این استان به عنوان پل ارتباطی مرکز کشور با مناطق شمال‌غرب و همسایگی با چندین استان مهم، زنجان را به یکی از محورهای اصلی توسعه صنعتی، معدنی و کشاورزی تبدیل کرده است. در دولت‌های اخیر، تلاش برای فعال‌سازی ظرفیت‌های راکد نظیر احیای پروژه بزرگ سد مشمپا، بهره‌برداری از مسیرهای مواصلاتی کلیدی چون اتوبان زنجان-میانه، توسعه شبکه فاضلاب شهری و سرمایه‌گذاری در بخش درمان با ساخت ابرپروژه‌هایی چون بیمارستان فوق‌تخصصی سوانح و حوادث، نشان از پویایی مدیریتی این دیار دارد. علاوه بر این، پیشتازی استان زنجان در راه‌اندازی زیرساخت داده‌های مکانی (SDI) و نقشه‌های ارتفاعی سه‌بعدی برای نخستین بار در کشور، نشان‌دهنده گام بلند مدیران ارشد استان به سوی حکمرانی داده‌محور، مدیریت علمی بحران‌ها نظیر فرونشست زمین و توزیع عادلانه منابع است.

عهد ماندگار با فردا

روز زنجان تنها بهانه‌ای برای مرور افتخارات گذشته نیست، بلکه میثاقی دوباره برای ساختن آینده‌ای روشن‌تر است. توسعه متوازن شهرستان‌های استان از خدابنده و ابهر تا طارم، ماهنشان و ایجرود، نیازمند همدلی، وفاق و تلاش شبانه‌روزی مسئولان اجرایی و نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی است. پایداری منابع آب با تکمیل پروژه‌های سدسازی، ارتقای امکانات درمانی در نقاط محروم، حمایت از ملی‌پوشان قهرمانی چون ورزشکاران روئینگ که پرچم ایران را در میادین بین‌المللی به اهتزاز درمی‌آورند و صیانت از میراث فرهنگی و مذهبی، اولویت‌های بی بدیلی هستند که باید در دستور کار قرار گیرند. هشتم مرداد، تبلور شکوه تاریخی دیاری است که آموخته است چگونه با تکیه بر ایمان، دانش و بازوان توانمند فرزندانش، مسیر سرافرازی را بپیماید. دیار شور و شعور حسینی، همواره نگین درخشان فلات ایران باقی خواهد ماند.