خطر جدی گرمازدگی در کمین شهروندان

جواد مرادی، رئیس اداره عملیات اورژانس پیش‌بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی زنجان در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در زنجان با اشاره به افزایش دمای هوا در روزهای اخیر، گرمازدگی را یک اورژانس پزشکی جدی دانست و اظهار داشت: گرمازدگی نباید به‌عنوان یک مشکل ساده و گذرا دیده شود، زیرا در صورت بی‌توجهی می‌تواند به‌سرعت به یک وضعیت تهدیدکننده حیات تبدیل شود.

وی با بیان اینکه گرمازدگی زمانی رخ می‌دهد که بدن نتواند دمای خود را کنترل کند، افزود: وقتی دمای مرکزی بدن از 40 درجه سانتی‌گراد بالاتر می‌رود و تعریق دیگر کارایی لازم را ندارد، فرد در معرض گرمازدگی قرار می‌گیرد.

رئیس اداره عملیات اورژانس پیش‌بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی زنجان ادامه داد: علائم این وضعیت از مراحل خفیف تا شدید متفاوت است و می‌تواند با ضعف و بی‌حالی، تهوع، استفراغ، سردرد، سرگیجه، رنگ‌پریدگی، اسپاسم عضلانی و در ادامه با افت فشار خون، نبض سریع و ضعیف، تنفس تند، پوست داغ و خشک، کاهش سطح هوشیاری و حتی کما همراه شود.

مرادی با اشاره به مراحل بروز گرمازدگی تصریح کرد: این عارضه در چهار مرحله «استرس گرمایی»، «خستگی گرمایی»، «گرمازدگی» و «سکته گرمایی» بروز می‌کند و شدیدترین حالت آن می‌تواند منجر به آسیب‌های جدی مانند تخریب سلول‌های عضلانی و نارسایی کلیه شود.

وی گروه‌های پرخطر را کودکان زیر چهار سال، سالمندان بالای 65 سال، افراد دارای اضافه‌وزن، بیماران قلبی، کلیوی و تنفسی و همچنین افرادی دانست که داروهای خاص مانند داروهای فشار خون، ضد حساسیت یا برخی داروهای روان‌پزشکی مصرف می‌کنند و گفت: این افراد باید بیش از دیگران مراقب گرمای هوا باشند و در صورت امکان، فعالیت در فضای گرم را به حداقل برسانند.

رئیس اداره عملیات اورژانس پیش‌بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی زنجان با تأکید بر نوشیدن مایعات کافی اظهار کرد: آب، آب‌میوه، دوغ و نوشیدنی‌های طبیعی مانند خاکشیر، نعناع و لیمو بسیار مفید است، البته نوشیدنی‌های گازدار و کافئین‌دار توصیه نمی‌شوند.

وی استفاده از لباس‌های سبک، گشاد و رنگ روشن، کلاه لبه‌دار، عینک آفتابی و کرم ضدآفتاب با SPF حداقل 15 را از دیگر توصیه‌های مهم برای پیشگیری از گرمازدگی عنوان کرد.

مرادی با هشدار نسبت به گذاشتن کودک یا نوزاد در خودروی پارک‌شده زیر آفتاب گفت: دمای داخل خودرو در مدت کوتاهی می‌تواند به‌طور خطرناکی بالا برود و جان کودک را تهدید کند، حتی اگر شیشه‌ها کمی پایین باشند.

وی درباره اقدامات فوری در مواجهه با فرد گرمازده تصریح کرد: در وهله اول باید خونسردی خود را حفظ کنیم. اگر فرد بی‌هوش یا بدون نبض و تنفس بود، بلافاصله با 115 تماس بگیریم. اگر فرد نیمه‌هوشیار است، باید او را درازکش قرار داد، پاها را کمی بالاتر از بدن گذاشت، لباس‌های اضافی را باز کرد، او را به سایه و محیط خنک منتقل کرد و با استفاده از ملحفه خیس یا کیسه یخ در نواحی کشاله ران، زیر بغل و زیر زانو به خنک شدن بدن کمک کرد.

رئیس اداره عملیات اورژانس پیش‌بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی زنجان افزود: به فرد گرمازده باید آب خنک یا ولرم داده شود و از دادن آب یخ باید پرهیز کرد. همچنین در صورت در دسترس نبودن محلول او.آر.اس، می‌توان محلولی ساده با ترکیب یک قاشق چای‌خوری نمک و هشت قاشق شکر در یک لیتر آب سالم تهیه و مصرف کرد.

وی خاطرنشان کرد: اگر با فردی دچار گرمازدگی شدید روبه‌رو شدید، با اورژانس تماس بگیرید، به پرسش‌های کارشناسان با دقت پاسخ دهید و آدرس دقیق و قابل شناسایی ارائه کنید تا امدادرسانی با سرعت و دقت انجام شود.