گره زدن ثبتنام با مشارکت مالی، خط قرمز آموزشوپرورش است
وی در ابتدای سخنان خود با اشاره به فصل مشترک میان خبرنگاری و آموزشوپرورش، تصریح کرد: ما یک فصل مشترک مهم بین این دو نهاد داریم و آن هم حرکت در مسیر بیداری، خردورزی و دانایی در جامعه است. آموزشوپرورش در یک مسیر، تربیت نسل نوین، داناییبخشی و بصیرتافزایی را دنبال میکند و خبرنگاری نیز در جهت تعمیر افکار عمومی جامعه و افزایش آگاهیهای عمومی در زمینههای مختلف از مسائل و مشکلات جامعه فعالیت میکند. هر دو نهاد در جهت بیدار کردن جامعه، خردورزی و افزایش آگاهی حرکت میکنیم و این میتواند با تعاملات خوبی که بین آموزشوپرورش و خبرنگاران عزیز وجود دارد، کمک بزرگی به پیشبرد اهداف آموزشی و فرهنگی استان کند.
نظریان با تشکر ویژه از خبرنگاران باسابقه استان که خودشان نیز سالها در عرصه خبرنگاری فعالیت داشتهاند، خطاب به تمام خبرنگاران گفت: خداقوت و خسته نباشید میگویم و از تلاشهای شما در انعکاس اخبار مرتبط با آموزشوپرورش، بهویژه در استان پهناور اصفهان، قدردانی میکنم.
مدیرکل آموزشوپرورش استان در ادامه، با اشاره به اینکه این نشست خبری را میخواهد کمی با نشستهای گذشته متفاوت کند، افزود: میدانم که سوالات دوستان درباره موضوعات تکراری مانند ثبتنام، شهریهها، مشارکتها و… است. پاسخ من نیز همان است که همه میدانند؛ تحصیل در مدارس دولتی تا پایان دوره متوسطه بر اساس قانون اساسی رایگان است و مشارکتها نیز در چارچوب ضوابط انجام میشود. اما دوست دارم امسال سمتوسوی سوالات شما را به سمت عمق فعالیتهای آموزشپرورش ببرم. از شما میخواهم که نگاهی عمیقتر به درون این دستگاه داشته باشید و بپرسید که در آموزشوپرورش بر روی مباحث اساسی چه میگذرد، چه اتفاقاتی میافتد، چه کارهایی رصد میشود، چه کارهایی نیاز به ترمیم و بازسازی دارد و چه انتظاراتی از جامعه وجود دارد.
وی با تأکید بر لزوم خروج از نگاه تکبعدی به آموزشوپرورش، خاطرنشان کرد: تصور ما این است که نگاه جامعه به آموزشوپرورش باید متوازن و تمامسویه باشد و به بازتولید سرمایه اجتماعی کمک کند. ما در کنار درس و کتاب، باید به مبانی روانشناختی نیز توجه کنیم. وقتی یک معلم در کلاس درس قرار میگیرد، اگر نسبت به توانمندیهای خود احساس کفایت کند و مطمئن باشد که آموزشهای لازم را دیده و دانش مفهومی و دانش آموزشگری را دارد، خودِ این موضوع مبنای خودکارآمدی بالای اوست. ولی متأسفانه این نکات کمتر در گزارشهای رسانهای منعکس میشود.
نظریان با اشاره به مطالعه گزارشهای رسانهای، گفت: من سعی میکنم گزارشهای شما را مطالعه کنم. چالشهایی که مطرح میکنید بسیار خوب است و قبول دارم که باید رفع شوند، اما نقطهقوت آموزشوپرورش را کمتر میبینم که منعکس شود. بهعنوان مثال، در یکی از گزارشها عنوان شده بود که از معلمان خرید خدمات استفاده میشود و این را بهعنوان یک چالش مطرح کرده بودند. من اینجا با ضرس قاطع میگویم که بهترین و باکیفیتترین معلمان ما بر اساس پژوهشهای انجامشده، همان نیروهایی هستند که شما به عنوان نیروهای خرید خدمات از آنها یاد میکنید. نمیگویم صددرصد، اما با ضرس قاطع میگویم بیش از نود درصد این معلمان، معلمانی باکفایت و توانمند هستند.
وی در ادامه به نقد گزارشهای سطحی پرداخت و افزود: بعضاً تحلیل شده که از این معلمان در حاشیه شهر استفاده میشود، اما شما از کیفیت کلاسهای درس این معلمان خبر ندارید. خواهشی که از شما دارم این است که اگر قرار است گزارشی تهیه شود، حتماً یک کارشناس آگاه که در آن منطقه حضور دارد را در کنار خود داشته باشید و صرفاً به گزارش اولیای دانشآموزان که شاید از کموکیف کار اطلاع کافی ندارند، بسنده نکنید. من نمیگویم نقد نکنید، نقد بشود اما در کنار نقد، این فعالیتهای مثبت نیز رسانهای شود.
مدیرکل آموزشوپرورش استان با تأکید بر سرمایهگذاری روی منابع انسانی، اظهار داشت: ما همه منابع انسانیمان را روی توانمندسازی متمرکز کردهایم. معلم نقطهقوت است، اما قبل از معلم، مدیر مدرسه بهعنوان یک رهبر آموزشی باید بستر رشد حرفهای معلمان را فراهم کند. قرار نیست همه آموزشها بهصورت متمرکز از استان انجام شود.
ما بحث شبکهسازی معلمان در فضای مجازی را داریم که شاید خیلی از آن بیخبر باشید. معاون آموزش ابتدایی و متوسطه ما نیز بر این موضوع تأکید دارند. در فضای مجازی، اجتماعات یادگیری تشکیل شده و معلمان همرشته و همپایه در یک مقطع تحصیلی، تجربیات و روشهای تدریس خود را با یکدیگر به اشتراک میگذارند و فیلمهای تدریس را مبادله میکنند. توانمندسازی فقط به برگزاری کارگاههای متمرکز نیست؛ اشتراکگذاری تجارب موفق معلمان همکار و همرشته، یکی از مؤثرترین روشهاست.
نظریان با اشاره به چالشها و فرصتهای فضای مجازی، گفت: آیا ما از فضای مجازی که همه بهعنوان یک چالش از آن یاد میکنیم، بهعنوان بستری مناسب برای توانمندسازی معلمان استفاده کردهایم؟ چقدر این را برای جامعه و خانوادهها تبیین کردهایم؟ آیا نگاه خانوادهها فقط به آسیبهای فضای مجازی معطوف است یا به نقاط قوت آن نیز توجه دارند؟ اینها مواردی است که انتظار دارم دوستان رسانهای روی آنها تمرکز کنند.
وی با قاطعیت تأکید کرد: به اعتقاد بنده، تمرکز و تعهد در آموزشوپرورش بدون سرمایهگذاری روی معلم و بهعبارت دیگر روی منابع انسانی، شعاری بیش نیست و قبرش خالی است. باید روی معلم سرمایهگذاری شود تا تحول عظیم مورد انتظار رخ دهد. اگر به معلم استقلال عملی بدهیم، محیط یادگیری را برای او فراهم کنیم، مدیر مدرسه را بهعنوان رهبر آموزشی توانمند کنیم و پژوهشگری در کلاس درس را بهعنوان یک فرهنگ نهادینه کنیم، معلم خودش روشهای تدریس را اصلاح میکند. اقدامپژوهی و درسپژوهی اگر در مدارس ما بهخوبی جای بیفتد و ما آن را تعبیه کنیم، قطعاً در اصلاح روشهای معلم و توانمندسازی او کمک بزرگی کردهایم.
مدیرکل آموزشوپرورش اصفهان خود با تأکید بر اینکه دغدغه امروز این نهاد، صرفاً فضای فیزیکی، تجهیزات و فناوریهای بهروز نیست، تصریح کرد: همه اینها هست، اما چالش اصلی ما معلمی است که بتواند از این فضا، تجهیزات و امکانات استفاده کند. این دغدغه اصلی ماست و این را بهعنوان یک مأموریت مهم در آموزشوپرورش دنبال میکنیم. امیدواریم شما نیز در تبیین این موضوع و کمک به توانمندسازی منابع انسانی و تحولی که در آموزشوپرورش رخ خواهد داد، ما را یاری کنید. این کار نیاز به همفکری، کار رسانهای و آگاهیبخشی گسترده دارد که از وجود همه عزیزان در این زمینه استفاده میکنم و انتظار دارم در این مسیر دریغ نکنید.
محمدرضا نظریان، مدیرکل آموزشوپرورش استان در پاسخ به پرسشهای اصحاب رسانه، به تشریح سیاستهای ثبتنام، مشارکتهای مالی، برنامههای غربالگری آسیبهای اجتماعی، طرحهای جبرانی و اقدامات در حوزه هوش مصنوعی پرداخت.
نظریان با تأکید بر هدف اصلی ثبتنام دانشآموزان، اظهار داشت: هدف ما این است که هیچ دانشآموزی، خدای نکرده، از ثبتنام و تحصیل محروم نشود. این موضوع را به عنوان خط قرمز به مدیران مدارس اعلام کردهایم و با موارد تخلف برخورد کرده و خواهیم کرد. دانشآموز باید در نزدیکترین مدرسه به محل سکونت خود در پایههای ورودی ثبتنام شود.
وی در خصوص شهریه مدارس غیردولتی و مشارکتهای مالی، تصریح کرد: شهریههای جانبی در طول سال تحصیلی برای حمایت از مدارس وجود ندارد، هرچند سرانههای مدارس در دولت چندین برابر شده است. مردم همواره نشان دادهاند که در کنار آموزشوپرورش هستند و فضاهای آموزشی با نهضت توسعه عدالت آموزشی در حال افزایش است.
مدیرکل آموزشوپرورش استان با قاطعیت تأکید کرد: هیچوقت ثبتنام دانشآموز را با مشارکتها گره نمیزنیم. اگر مدیری ثبتنام دانشآموز را به پرداخت مشارکت مشروط کند، این خط قرمز ماست و گزارشهای دریافتی را بهصورت مستمر رصد میکنیم. گروههای مختلف بهصورت سرزده در مدارس حضور پیدا میکنند و با متخلفان برخورد میشود.
نظریان با بیان اینکه کیفیتبخشی به آموزش بدون مشارکت مردم امکانپذیر نیست، افزود: مشارکتها باید در جهت افزایش کیفیت آموزش باشد. به مدیران مدارس اعلام کردهایم که برنامه سالانه خود را با محوریت کیفیت ارائه دهند و از ظرفیت هیئتامنا، انجمن اولیا و مربیان و خیرین استفاده کنند. برنامه حلقههای خیرین مدرسهیار نیز برای حمایت مالی از مدارس تشکیل شده است. اگر مشارکتی هم صورت میگیرد، کاملاً داوطلبانه و در جهت برنامههای کیفی مدرسه است و مدیر باید برنامه مشخصی ارائه دهد.
نظریان در ادامه به بحث آسیبهای اجتماعی و طرح میز نماد اشاره کرد و گفت: چند سالی است که میز نماد با حضور دستگاههای مختلف برای کاهش آسیبهای اجتماعی در مدارس فعال است. تمام دانشآموزان هنگام ثبتنام، تحت آزمونهای غربالگری قرار میگیرند. در دوره ابتدایی توسط معلم و در دوره متوسطه توسط خود دانشآموز، آزمونهای روانشناختی برگزار میشود که بر اساس آن، دانشآموزان سطحبندی و با سه رنگ سبز (بدون مشکل)، نارنجی (نیازمند توجه) و قرمز (نیازمند مداخله فوری) مشخص میشوند.
وی افزود: دانشآموزان با رنگ قرمز، تحت مداخلات روانشناختی توسط مشاوران مدارس، مراکز مشاوره یا ارجاع به مشاوره تخصصی بیرون قرار میگیرند. ما هر هفته آمارها را رصد میکنیم و خوشبختانه با این اقدامات، آسیبهایی مانند خودکشی در سطح دانشآموزی نسبت به سال گذشته کاهش بسیار چشمگیری داشته است.
مدیرکل آموزشوپرورش استان در خصوص توانمندسازی دانشآموزان و آشتی آنان با مدرسه، گفت: از خردادماه، برنامههای حضوری مختلفی را آغاز کردهایم. در هنرستانها، کارگاههای مهارتی از 15 خرداد تا 15 تیر برگزار شده و همچنان ادامه دارد. در دوره ابتدایی، دانشآموزانی که نمرات کیفی آنها قابلقبول یا نیازمند تلاش بیشتر بوده، به پایگاههای طرح حامی معرفی میشوند. بیش از 840 پایگاه در سطح استان، روزهای دوشنبه و چهارشنبه پذیرای این دانشآموزان هستند و حتی دانشآموزان عادی نیز میتوانند بهصورت رایگان در این کلاسها شرکت کنند.
نظریان با اشاره به برنامههای متوسطه، خاطرنشان کرد: طرح تربیتی و رشد در مدارس متوسطه در حال اجراست و کلاسهای جبرانی با حضور معلمان متخصص برگزار میشود. هدف اصلی این است که دانشآموزان بهتدریج از فضای مجازی خارج و به فضای حقیقی و مدرسه پیوند بخورند. بر اساس اعلام وزیر آموزشوپرورش، تمام برنامهریزیها برای آغاز سال تحصیلی جدید بر مبنای آموزش کاملاً حضوری است، مگر اینکه شرایط خاصی در کشور پیش آید.
مدیرکل آموزشوپرورش استان در پاسخ به سوالی درباره هوش مصنوعی، اظهار داشت: برنامههای متعددی در راستای توانمندسازی معلمان، دانشآموزان و اولیا در حوزه هوش مصنوعی و اخلاق رسانه طراحی شده است. از سال گذشته، سامانه ایران دیجیتال برای آموزش هوش مصنوعی به دانشآموزان راهاندازی شده و نسخه اندروید آن نیز منتشر شده است. پوسترها و بخشنامههای اطلاعرسانی نیز انجام شده و از رسانهها میخواهیم در ترویج این موضوع کمک کنند.
وی با اشاره به طرح خرد بینا برای دانشآموزان متوسطه اول، گفت: هنوز آمار دقیقی از استقبال نداریم و نیاز به تبیین بیشتر دارد. اما ما میز هوش مصنوعی را در آموزشوپرورش استان راهاندازی کردهایم که جدا از بحث ایران دیجیتال است و به آموزش مدیران، معلمان و برنامههای مختلف میپردازد.
نظریان از اختصاص 10 درصد از بودجه هر معاونت به موضوع هوش مصنوعی خبر داد و تصریح کرد: کارگروههای هوش مصنوعی در نواحی و مناطق تشکیل شده و تاکنون 6000 نفر از مدیران ما، دورههای تخصصی هوش مصنوعی را گذراندهاند. همچنین با دانشگاهها از جمله دانشگاه خراسان مذاکراتی انجام شده و از سال گذشته آموزش هوش مصنوعی برای معلمان در حال اجراست.
وی با اشاره به تعریف 200 مدرسه پایلوت هوش مصنوعی در سطح استان، افزود: این مدارس از سال گذشته فعالیتهای خود را در این حوزه آغاز کردهاند. بیش از 500 ساعت کار کارشناسی برای تعیین اولویتهای استان در زمینه هوش مصنوعی، ویژه دانشآموزان و معلمان انجام شده است. همچنین سرفصلهای آموزش مدرسان هوش مصنوعی در مناطق تهیه شده و محتوای اخلاقی استفاده از هوش مصنوعی و شبکههای اطلاعرسانی نیز تولید و منتشر شده است.
مدیرکل آموزشوپرورش استان در پایان تأکید کرد: هوش مصنوعی یکی از اولویتهای اصلی ما در توانمندسازی معلمان و بهبود فرآیند یادگیری است و بهصورت ساختاری و با برگزاری جلسات متعدد، پیگیر این موضوع هستیم.