به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از فردوس، آسیب به ریشه بیش از 90 اصله درخت کهنسال در مسیر شاهجوی قنات جهانی بلده بر اثر لایروبی با ماشین‌آلات سنگین، موضوعی است که علاوه بر آغاز اقدامات تخصصی برای نجات درختان، پیگیری‌های قانونی را نیز به دنبال داشته است؛ اقدامی که ضرورت رعایت ضوابط فنی و زیست‌محیطی در محدوده آثار تاریخی و میراث طبیعی را بار دیگر برجسته می‌کند.
بر اساس اعلام اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی، شرکت میاه بلده در روزهای گذشته برای لایروبی مسیر شاهجوی قنات بلده از ماشین‌آلات سنگین استفاده کرده است؛ در حالی که این عملیات در سال‌های گذشته به‌صورت دستی و با بهره‌گیری از نیروی انسانی انجام می‌شد.
این اقدام به ریشه‌های بیش از 90 اصله درخت کهنسال مسیر شاهجوی آسیب وارد کرده و پس از اطلاع مسئولان میراث‌فرهنگی، بررسی میدانی، صدور دستورهای حفاظتی و پیگیری موضوع از مسیر قانونی در دستور کار قرار گرفته است.
تشکیل پرونده قضایی برای آسیب به درختان
18 مهرماه جاری، دادستان عمومی و انقلاب شهرستان فردوس به همراه رئیس اداره میراث‌فرهنگی و جمعی از مسئولان شهرداری باغستان از محل آسیب‌دیدگی درختان کهنسال بازدید کرد و وضعیت ریشه‌های آسیب‌دیده را مورد بررسی قرار داد. در جریان این بازدید، ابعاد موضوع و میزان خسارت‌های واردشده بررسی شد و با توجه به ضرورت حفاظت از میراث طبیعی و صیانت از حقوق عمومی، برای افراد دخیل در این اقدام پرونده قضایی تشکیل شد.
یوسفی، دادستان عمومی و انقلاب شهرستان فردوس، بر بررسی دقیق موضوع، روشن‌شدن ابعاد تخریب و تعیین مسئولیت افراد مرتبط تأکید کرده است. رسیدگی قضایی به این پرونده با هدف احراز مسئولیت اشخاص دخیل و پیگیری قانونی موضوع ادامه دارد.
سید احمد برآبادی، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی نیز اعلام کرده است که برخورد با متخلفان و دریافت خسارت‌های وارده تا نهایی‌شدن روند قانونی در دستور کار این اداره‌کل قرار دارد.
وی با تأکید بر اهمیت حفاظت از آثار تاریخی و منابع طبیعی اظهار کرده است که درختان کهنسال بخشی از هویت و دارایی عمومی مردم هستند و این اهمیت در محدوده آثار ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی دوچندان می‌شود.
آغاز عملیات نجات‌بخشی درختان از 21 مهرماه
هم‌زمان با پیگیری‌های قانونی، عملیات نجات‌بخشی و رسیدگی تخصصی به درختان آسیب‌دیده از 21 مهرماه در محدوده باغستان علیا تا خیابان سرتخت آغاز شد. هدف از این اقدامات، کاهش تنش واردشده به درختان، کمک به تقویت بنیه گیاهی و جلوگیری از تشدید آسیب‌های ناشی از برهم‌خوردن شرایط ریشه‌ها عنوان شده است.
کاظم شبنم‌زاده، رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان فردوس، با اشاره به اهمیت حفاظت از درختان مسیر شاهجوی قنات بلده اظهار کرده است که این درختان فراتر از پوشش گیاهی، بخشی از هویت زیستی و میراث طبیعی منطقه به شمار می‌روند.
وی با تأکید بر ضرورت نگهداری اصولی از این محدوده گفته است که لایروبی‌های غیراصولی می‌تواند با برهم‌زدن شرایط ریشه‌ها و دسترسی درختان به آب، زمینه آسیب‌دیدگی و تضعیف آن‌ها را فراهم کند.
از محلول‌پاشی تخصصی تا تأمین خاک استاندارد
در مرحله نخست عملیات نجات‌بخشی، محلول‌پاشی تخصصی برای کمک به حفظ سلامت درختان آسیب‌دیده انجام شد. پس از آن، مراحل دوم و سوم اقدامات حفاظتی با مشارکت مجموعه‌های شهری و محلی به اجرا درآمد. در مرحله دوم، محلول‌دهی و تغذیه تکمیلی درختان آسیب‌دیده در محدوده خیابان سرتخت با همکاری نیروهای فضای سبز شهرداری فردوس انجام شد.
در مرحله سوم نیز ریشه‌های آسیب‌دیده درختان با خاک مناسب کشاورزی پوشانده شدند. بر اساس اعلام اداره‌کل میراث‌فرهنگی خراسان جنوبی، خاک مورد استفاده پیش از اجرا نمونه‌برداری شده و پس از انجام آزمایش‌های لازم، تأییدیه آزمایشگاه تخصصی را دریافت کرده بود. این عملیات با همکاری نیروهای دفتر میاه بلده و کارگران فضای سبز شهرداری باغستان و زیر نظر کارشناسان فضای سبز شهرداری فردوس انجام شد.
اجرای این اقدامات با هدف کاهش تنش‌های واردشده به درختان و فراهم‌کردن شرایط مناسب‌تر برای حفظ سلامت آن‌ها صورت گرفته است؛ با این حال، میزان موفقیت عملیات نجات‌بخشی به شدت آسیب ریشه‌ها، وضعیت هر درخت و شرایط محیطی در ادامه مسیر بستگی دارد و ارزیابی نتیجه نهایی به بررسی‌های کارشناسی نیازمند است.
قنات جهانی بلده؛ میراثی فراتر از یک مسیر آبرسانی
قنات بلده فردوس از آثار ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی است و ارزش آن تنها به سازه تاریخی و نظام آبرسانی سنتی محدود نمی‌شود؛ پوشش گیاهی و درختان کهنسال مسیر شاهجوی نیز بخشی از منظر طبیعی و هویت تاریخی این منطقه را شکل می‌دهند. آسیب به ریشه درختان در چنین محدوده‌ای، ضرورت توجه هم‌زمان به حفاظت از میراث تاریخی، محیط‌زیست و شیوه‌های سنتی بهره‌برداری از منابع آب را نشان می‌دهد.
شبنم‌زاده با قدردانی از همکاری فرماندار و معاونت عمرانی فرمانداری، بخشدار اسلامیه، شهردار فردوس، مسئول فضای سبز شهرداری فردوس و شهردار باغستان، حفاظت از میراث طبیعی و اکوسیستم مسیر قنات جهانی بلده را مسئولیتی فرابخشی دانسته است.
وی تأکید کرده است که همکاری دستگاه‌های اجرایی و مدیریت شهری در اجرای اقدامات فنی و حفاظتی، نقش مهمی در کاهش آسیب‌ها و حفاظت مؤثرتر از میراث طبیعی شهرستان دارد.
ضرورت برخورد قانونی و جلوگیری از تکرار تخریب
آسیب واردشده به درختان مسیر شاهجوی قنات بلده، ضرورت بازنگری در شیوه اجرای عملیات لایروبی و نظارت دقیق بر اقدامات عمرانی در محدوده‌های حساس تاریخی و طبیعی را برجسته می‌کند. لایروبی مسیرهای آبرسانی، در صورت انجام بدون بررسی کارشناسی و رعایت ملاحظات زیست‌محیطی، می‌تواند پیامدهایی فراتر از محدوده عملیات داشته باشد و سلامت پوشش گیاهی وابسته به مسیر آب را تحت تأثیر قرار دهد.
از این رو، در کنار اقدامات فوری برای نجات درختان آسیب‌دیده، تعیین شیوه‌های اصولی لایروبی، نظارت مستمر کارشناسان و مشخص‌شدن مسئولیت عوامل دخیل در خسارت، از موضوعات مهم در حفاظت بلندمدت از این میراث طبیعی است. اکنون عملیات نجات‌بخشی درختان در کنار پیگیری قضایی پرونده ادامه دارد؛ دو مسیری که نتیجه آن‌ها می‌تواند در حفاظت از درختان کهنسال و جلوگیری از تکرار آسیب‌های مشابه نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد.
حفاظت از قنات جهانی بلده و درختان تاریخی پیرامون آن، نیازمند اقداماتی فراتر از رسیدگی پس از وقوع خسارت است؛ اقدامی که با رعایت اصول فنی، پاسخ‌گویی قانونی و هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول می‌تواند به صیانت پایدار از میراث طبیعی فردوس کمک کند.
ایتا
بله
تلگرام
راهنمای RSS
آپارات
گوگل نیوز
نظرات
نظر شما ثبت شد؛ پس از بررسی، در صورت تأیید نمایش داده می‌شود.
هنوز نظری منتشر نشده است.