بحران لوبیا در سراب؛ کشاورز انباردار شد، واردکننده ارز گرفت!

ماجرا از جایی جدیتر میشود که محصولی که کشاورز برای تولید آن هزینههای قابل توجهی بابت آب، کود، سم، نهاده و دستمزد پرداخت کرده، در پایان فصل تولید با بازاری مواجه شده که به گفته فعالان این بخش، توان جذب محصول داخلی را ندارد.
یکی از کشاورزان روستای بیجند شهرستان سراب در نامهای به مجید نصیرپور سردهایی، نماینده مردم سراب در مجلس شورای اسلامی، نسبت به وضعیت بازار لوبیا ابراز نگرانی کرده و خواستار رسیدگی فوری به آن شده است.
محصول سال گذشته هنوز در انبارهاست
این کشاورز در نامه خود با اشاره به هزینههای سنگین تولید، تأکید کرده است که بخشی از محصولات سال گذشته کشاورزان همچنان در انبارها باقی مانده و امکان فروش آن فراهم نشده است.
وی معتقد است ورود محصول وارداتی در شرایطی که تولید داخلی با مشکل فروش مواجه است، موجب فشار مضاعف بر تولیدکننده شده و میتواند قیمت لوبیا را تا سطحی کاهش دهد که برای کشاورز توجیه اقتصادی نداشته باشد.
در این نامه، همچنین نسبت به آنچه «تخصیص ارز به واردکنندگان لوبیا در شرایط نامناسب بازار داخلی» عنوان شده، انتقاد شده و از نماینده شهرستان درخواست شده است نحوه تخصیص ارز برای واردات این محصول مورد بررسی قرار گیرد.
نگرانی از آینده کشت لوبیا
نگرانی کشاورزان تنها به زیان محصول موجود محدود نمیشود. به اعتقاد آنان، استمرار شرایط فعلی میتواند انگیزه تولید را کاهش دهد؛ چراکه وقتی کشاورز نتواند محصول خود را با قیمتی متناسب با هزینههای تولید به فروش برساند، ادامه کشت برای او با ریسک بیشتری همراه خواهد بود.
این مسئله از منظر امنیت غذایی نیز قابل توجه است؛ زیرا کاهش تولید داخلی و وابستگی بیشتر به واردات میتواند در سالهای آینده، بازار محصولات اساسی را با چالشهای جدیدی مواجه کند.
کشاورز سرابی در نامه خود از نماینده شهرستان خواسته است موضوع از مسیر مجلس پیگیری شده و علاوه بر بررسی شفافیت تخصیص ارز، برای حمایت از تولید داخلی، محدودیتهای لازم برای واردات در زمان اوج عرضه محصول داخلی اعمال شود.
نماینده سراب: خرید حمایتی باید فوراً آغاز شود
در پی این درخواست، مجید نصیرپور سردهایی، نماینده مردم سراب در مجلس شورای اسلامی نیز در نامهای خطاب به غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، خواستار رسیدگی به مشکلات لوبیاکاران شهرستان شده است.
نصیرپور در این نامه با اشاره به مسئولیت وزارت جهاد کشاورزی در تنظیم بازار بخش کشاورزی، مجموعهای از پیشنهادهای مطرحشده از سوی کشاورزان منطقه را برای بررسی و اقدام فوری به وزیر جهاد کشاورزی ارائه کرده است.
نخستین مطالبه مطرحشده، آغاز فوری خرید حمایتی یا توافقی لوبیا توسط سازمان تعاون روستایی در شهرستان سراب است. بر اساس پیشنهاد ارائهشده، دولت باید محصول باقیمانده از سال گذشته را با قیمتی که دستکم هزینههای تولید کشاورزان را پوشش دهد خریداری و ذخیرهسازی کند تا بخشی از محصولات انباشتهشده از انبارها خارج شود.
درخواست توقف ثبت سفارش لوبیا
موضوع دیگری که نماینده سراب در نامه خود مطرح کرده، توقف فوری ثبت سفارش جدید برای واردات لوبیا تا تعیین تکلیف محصول داخلی است.
نصیرپور همچنین خواستار شفاف شدن فهرست اشخاص و شرکتهایی شده که در دوره اوج برداشت محصول داخلی برای واردات لوبیا ارز دریافت کردهاند؛ موضوعی که به گفته وی باید برای بررسی دقیق نحوه تخصیص ارز و احتمال بروز تخلف یا رانت احتمالی مورد توجه قرار گیرد.
پیشنهاد تعرفه فصلی برای حمایت از تولید داخل
نماینده سراب همچنین اعمال تعرفه بازدارنده و موقت برای واردات لوبیا را پیشنهاد کرده است.
بر اساس این پیشنهاد، تعرفه واردات در دوره عرضه محصول داخلی باید به گونهای تنظیم شود که واردات نتواند با قیمت پایینتر، بازار محصول تولیدکنندگان داخلی را تحت فشار قرار دهد.
این مطالبه در حالی مطرح شده که کشاورزان، مسئله اصلی خود را نه صرفاً واردات، بلکه زمانبندی واردات و نحوه تخصیص ارز در مقایسه با وضعیت بازار داخلی میدانند.
پیشنهاد تشکیل کارگروه ویژه در سراب
در بخش دیگری از نامه، پیشنهاد تشکیل یک کارگروه نظارتی در منطقه مطرح شده است؛ کارگروهی متشکل از نماینده شهرستان، جهاد کشاورزی و نمایندگان کشاورزان روستاهای منطقه که بر میزان موجودی انبارها و شرایط بازار لوبیا نظارت داشته باشد.
هدف از این پیشنهاد، ایجاد تصویری دقیق از میزان محصول باقیمانده، نیاز بازار و وضعیت تولید عنوان شده تا تصمیمگیری درباره واردات و حمایت از تولیدکنندگان بر مبنای اطلاعات واقعی بازار انجام شود.
آزمون سیاستگذاری برای یک محصول استراتژیک
اکنون مسئله لوبیا در سراب از یک گلایه صنفی فراتر رفته و به آزمونی برای نحوه سیاستگذاری در بازار محصولات کشاورزی تبدیل شده است؛ جایی که از یک سو کشاورز با هزینههای سنگین تولید و محصول فروشنرفته مواجه است و از سوی دیگر، سیاست واردات و تخصیص ارز میتواند مستقیماً بر قیمت و قدرت رقابت تولیدکننده داخلی اثر بگذارد.
در چنین شرایطی، مطالبه اصلی کشاورزان سراب روشن است؛ ابتدا تکلیف محصول موجود در انبارها مشخص شود و سپس درباره واردات و تخصیص ارز تصمیمگیری شود.
حالا باید دید وزارت جهاد کشاورزی در برابر درخواست خرید حمایتی، توقف ثبت سفارش، اعمال تعرفه فصلی و شفافسازی تخصیص ارز چه تصمیمی خواهد گرفت؛ تصمیمی که میتواند نهتنها سرنوشت محصول باقیمانده لوبیاکاران سراب، بلکه انگیزه آنها برای ادامه کشت در سال آینده را نیز تحت تأثیر قرار دهد.