ایران با 67 میلیون تن ذخایر مس در رتبه ششم جهان قرار دارد
وی افزود: در طول هفته دولت امسال بیش از 283 پروژه در حوزه صنعت و معدن با سرمایهگذاری حدود 162 هزار میلیارد تومان افتتاح خواهد شد که 30 پروژه آن ملی و بقیه استانی است. این موضوع نشاندهنده حجم فعالیتهای انجامشده در این حوزه طی دو سال گذشته است.
معاون معادن و فرآوری مواد وزارت صنعت، معدن و تجارت، با اشاره به جایگاه ایران در حوزه ذخایر مس بیان کرد: یک میلیارد تن ذخایر مس در جهان وجود دارد که حدود 67 میلیون تن آن به کشور ما مرتبط است. در سالهای گذشته روند اکتشاف مس در کشور سرعت گرفته و امیدواریم ذخایر احتمالی شناساییشده، ایران را به رتبههای بالاتری در سطح جهان برساند. با وجود این ذخایر، جایگاه ایران در تولید مس حدود رتبه 15 جهان است و در زنجیرههای پاییندستی نیز جایگاه کشور به رتبههای بالاتر از 30 میرسد که حتماً این وضعیت باید اصلاح شود.
جعفری ادامه داد: در برنامه هفتم توسعه، افزایش ذخایر و تولید در حوزه معدن پیشبینی شده است و در بخش کانسنگ نیز حدود 3.5 میلیارد تن ذخیره در کشور وجود دارد. سال گذشته حدود یک میلیارد تن به ذخایر قبلی اضافه شد و امیدواریم امسال نیز یک تا دو میلیارد تن دیگر از نظر کانسنگ به مجموعه ذخایر کشور اضافه شود. در برنامه هفتم توسعه نیز رقم 22 میلیارد تن برای کانسنگ تا پایان برنامه پیشبینی شده است.
معاون معادن و فرآوری مواد وزارت صنعت، معدن و تجارت گفت: امروز تولید کاتد مس کشور حدود 300 هزار تن است که عمدتاً توسط شرکت ملی مس و به روش پیرومتالورژی تولید میشود و بخشی از مسهای اکسیدی نیز به روش لیچینگ تولید میشوند. روشهای دیگری از جمله هیدرومتالورژی نیز در حال آزمایش است که در صورت توسعه میتواند با مصرف انرژی کمتر مورد استفاده قرار گیرد.
وی با اشاره به ظرفیتهای معدنی خراسان رضوی بیان کرد: در خراسان رضوی ذخایر خوبی از مس وجود دارد و این استان در کنار استانهایی مانند سیستان و بلوچستان و آذربایجان غربی، از ظرفیتهای قابل توجهی در این حوزه برخوردار است. توسعه اکتشاف، افزایش ذخایر، افزایش تولید و مهمتر از آن توسعه زنجیرههای بالادستی و پاییندستی مس باید همزمان دنبال شود و محصولاتی فراتر از مفتول و سیم در این زنجیره تولید شود.
جعفری خاطرنشان کرد: مس در فهرست عناصر حیاتی و راهبردی کشور قرار دارد و وزارت صنعت، معدن و تجارت در سال گذشته برای نخستین بار فهرست عناصر حیاتی و راهبردی را بر اساس تکالیف برنامه هفتم توسعه تعیین و ابلاغ کرده است. طرح جامع مس نیز در وزارتخانه تدوین شده و ستاد ملی مس برای پیگیری این موضوع تشکیل شده است.
معاون معادن و فرآوری مواد وزارت صمت ادامه داد: مس با توجه به ذخایر موجود میتواند به یک قدرت اقتصادی برای کشور تبدیل شود؛ اما مواد معدنی فرصت محدودی برای بهرهبرداری دارند و اگر در زمان مناسب از آنها استفاده نشود، امکان رقابت در بازارهای جهانی نیز کاهش خواهد یافت. امروز رقابت بر سر عناصر حیاتی و کمیاب میان کشورهای بزرگی مانند چین و آمریکا شدت گرفته و مس نیز از جمله عناصری است که کشور در آن ظرفیت قابل توجهی دارد.
افزایش برداشت از معادن با استفاده از ظرفیت سرمایهگذاران خراسانی انجام شود
غلامحسین مظفری، استاندار خراسان رضوی نیز اظهارکرد: در خراسان رضوی ظرفیت خوبی در حوزه معادن داریم، اما به دلایل مختلف، از جمله اینکه در مقطعی که بحث معادن و استخراج و بهرهبرداری از معادن آغاز شد، با کمبود متخصصان و شرکتهای توانمندی که بتوانند در این حوزه فعالیت کنند، مواجه بودیم. بنابراین نتوانستیم از این ظرفیت به اندازه کافی استفاده کنیم. امروزه در این حوزهها، هم سرمایهگذاران توانمند و هم پیمانکاران قدرتمند در استان داریم.
وی افزود: اکنون تقریباً همه برداشت معادن سنگآهن سنگان توسط پیمانکاران بزرگ خراسانی انجام میشود و در برنامه هفتم توسعه قرار است به طور متوسط حدود 13 تا 14 درصد افزایش برداشت در حوزههای معدنی داشته باشیم. تأکید ما این است که این افزایش برداشت با اولویت سرمایهگذاران خراسانی انجام شود.
مظفری بیان کرد: باید برای این موضوع قالبی تعریف کنیم و کنسرسیومی شکل بگیرد تا شرکتهای مختلف معدنی، تولیدی و سرمایهگذاران در کنار یکدیگر قرار بگیرند و با یک شکل اصولی و برداشت حرفهای از این ظرفیت، ارزش افزودهای ایجاد شود که بتواند بخشی از نیاز استان را تأمین کند و بر اقتصاد کشور نیز تأثیر بگذارد.
استاندار خراسان رضوی با اشاره به موضوع تفویض اختیارات به استانداران گفت: در جلساتی که در گذشته با وزیر صنعت، معدن و تجارت داشتیم، موضوع تفویض اختیارات شورای عالی معادن به استاندار و مجموعه استان مطرح شد. ظاهراً موانع قانونی اندکی ایجاد شد، اما شورای عالی معادن میتواند این بخش را به استان تفویض کند و ما متعهد خواهیم بود که این موضوع را به بهترین شکل ممکن مدیریت کنیم.
4هزار تن کاتد مس در استان قابلیت تولید دارد
علی باخرد، مدیرکل صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی، گفت: این استان با وجود برخورداری از ذخایر معدنی مناسب، در سالهای گذشته نتوانسته است جایگاه مطلوبی در حوزه صنایع معدنی ایجاد کند و باید ارزشآفرینی از ذخایر معدنی تا تولید محصولات پاییندستی در استان تکمیل شود.
وی افزود: از نظر آماری، حداکثر چهار هزار تن کاتد مس در استان قابلیت تولید دارد، در حالی که مجموعه سان راد بینالود قرار است سالانه 100 هزار تن محصول را به مفتول تبدیل کند و برای تأمین این میزان تولید، حدود 95 هزار تن کمبود کاتد وجود دارد. اعتقاد دارم باید در این زمینه از منابع استانی استفاده کنیم؛ هرچند این عدد بسیار بزرگ است، اما تأمین مواد اولیه از منابع استان، علاوه بر کاهش هزینههای جانبی، از منظر ارزشآفرینی در حلقههای معدنی نیز اهمیت بسیاری دارد.
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی ادامه داد: پیشنهاد ما این است که این مجموعه بهتدریج به سمت اکتشافات معدنی و تولید کاتد حرکت کند. ما در حوزه صنعت و معدن استان تمام تلاش خود را میکنیم تا معدن مناسبی را با رعایت الزامات قانونی و اقتصادی فراهم کنیم تا این واحد بتواند با استفاده از ذخایر معدنی، کاتد تولید کند و همانطور که اکنون حلقههای ارزشآفرینی را تکمیل میکند، حلقه نخست تولید، یعنی کاتد و سپس مفتول و سیمهای رشتهای را نیز تکمیل کند.
وی اظهار کرد: در استان، با وجود صنایع پیشرفتهای که در حوزه سنگآهن و فلزات دیگر ایجاد شده و حاصل تلاش پیشینیان و ادامهدهندگان این مسیر است، امیدواریم این هلدینگ نیز ارزشآفرینی خود را به بهترین شکل پیش ببرد و زنجیره تولید را از سنگ و معدن مس تا محصولات پاییندستی تکمیل کند. ما نیز متعهد هستیم قدمبهقدم در کنار این مجموعه حرکت کنیم و مشکلات احتمالی در حوزه اداری را در سطح استان و با همکاری دستگاههای مرتبط پیگیری و همراهی کنیم.
فعالیت 330 واحد صنعتی متوسط و بزرگ
احسان قاضیزاده هاشمی، نماینده فریمان و سرخس و بخشهای احمدآباد و رضویه و عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی، گفت: در منطقه هشت شهرک صنعتی با حدود 330 واحد صنعتی متوسط و بزرگ فعالیت دارند و در هفته دولت امسال نیز 18 واحد صنعتی در این شهرکها در برنامه افتتاح قرار گرفته است.
وی افزود: حوزه مس یکی از حوزههای زیرساختی است که در استان کمتر به آن توجه شده است، در حالی که در شعاع 15 کیلومتری این واحد صنعتی، یکی از بزرگترین معادن مس خراسان در محدوده قاسمآباد قرار دارد و در گناباد، کاشمر و تربت حیدریه نیز معادن مس وسیعی وجود دارد.
قاضیزاده هاشمی ادامه داد: خراسان رضوی باید در حوزه شرکت مس استقلال داشته باشد، چرا که هم زیرساخت معدنی وسیع و هم معادن فعالی داریم که باید بیش از گذشته فعال شوند. ایجاد فضای استقلال نسبی در حوزه مس از مطالبات جدی ما خواهد بود و باید توسعه صنایع فرآوری در حوزه تولید کاتد و پس از آن صنایع پاییندستی مانند سیم و مفتول را پیگیری کنیم.
عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی با اشاره به مسائل زیرساختی شهرکهای صنعتی، اظهار کرد: موضوع برق و قطعیهای گسترده برق در شهرکهای صنعتی را بهطور جدی دنبال کردهایم و در جلسات مختلف در سطح دولت و وزارت نیرو، پیگیر رفع مشکلات موجود بودهایم؛ همچنین درباره خلأ و جاافتادگی موجود در 48 شهرک صنعتی کشور نیز پیگیریهایی انجام شده است.