تداوم فحاشی و پرتاب اشیا در لیگ؛ ریشهیابی مشکلات فرهنگی در سکوها
در هفتههای اخیر، شاهد تداوم اتفاقات ناخوشایند در سکوهای مسابقات فوتبال لیگ برتر ایران بودیم؛ مواردی نظیر فحاشی و پرتاب اشیا از سوی تماشاگران در دیدارهای مهم، نگرانیها را در خصوص وضعیت فرهنگی هواداری افزایش داده است. اتفاقات رخ داده در ورزشگاه یزد طی بازی چادرملو و تراکتور، و همچنین حواشی بازی استقلال و فولاد، نشان میدهد که با گذشت سالها از برگزاری لیگ، مشکلات فرهنگی روی سکوها نه تنها کاهش نیافته، بلکه سیر صعودی را طی میکند.
ریشهیابی علت فحاشی تماشاگران در ورزشگاهها، بهخصوص در رقابتهای فوتبال، پیچیده و چندوجهی است. عوامل متعددی چون فشار روانی، هویت فردی و گروهی، شرایط هیجانانگیز مسابقه، احساس بیعدالتی، فرهنگ نادرست هواداری، و محدودیتهای کنترل اجتماعی، در کنار مسائل کلانتر اجتماعی و مشکلات معیشتی، حس قربانی شدن، و تبعیضهای احتمالی، در افزایش پرخاشگری هواداران نقش دارند. این پدیده صرفاً به عصبانیت از داور یا بازیکن حریف محدود نمیشود؛ میدان مسابقه به مکانی برای تخلیه فشارهای روانی تبدیل شده و بسیاری از افراد با آمادگی قبلی برای رفتارهای پرخاشگرانه وارد ورزشگاه میشوند. خاطرات و رفتارهای پیشین بازیکنان نیز بر این فضا تاثیرگذار است؛ محیط ورزشگاه گاهی این تصور را القا میکند که فحاشی رفتاری طبیعی و رایج است.
فوتبال برای بخش قابل توجهی از هواداران، هویت اجتماعی آنها را شکل میدهد و مرز بین “خودی” و “رقیب”، بازتابی از دوگانگیهای موجود در جامعه امروز است. با در نظر گرفتن این عوامل، میتوان به ریشههای فرهنگی عمیقتر این مشکلات پی برد. به گزارش بخش ورزشی وبانگاه ، در گذشته نیز شاهد بروز رفتارهای ناشایست از سوی بازیکنان بودیم که میتوانست بذر رفتارهای مشابه در آینده را بکارد. در همین راستا، رفتارهایی که در برنامههای تلویزیونی صورت میگیرد نیز میتواند بستری را برای عادیسازی برخی هنجارشکنیها فراهم کند. با این حال، بخش عمدهای از این مشکلات به ضعف محسوس در کار فرهنگی باشگاهها و فدراسیون فوتبال بازمیگردد که متاسفانه در سالهای اخیر اقدامات موثری در این زمینه صورت نگرفته است.