روایت دانشآموزانی که برای حل مسئله دست به کار شدهاند
در این نمایشگاه 20 غرفه از 20 مدرسه سمپاد سراسر استان البرز برپا شده بود و دانشآموزان در هر غرفه بخشی از طرحها و دستاوردهای پژوهشی خود را ارائه کردند؛ طرحهایی که موضوعات متنوعی را شامل میشد و تلاش داشتند برای برخی نیازها و مسائل موجود، راهکارهایی علمی و فناورانه را ارائه دهند.
آبگرمکن خورشیدی، گیاهبان و ربات مسیریاب از جمله دستاوردهایی بودند که در این نمایشگاه ارائه شدند. وجه مشترک بسیاری از این طرحها، تلاش برای تبدیل یک ایده ذهنی به محصولی قابل استفاده و کاربردی است؛ مسیری که برای یک دانشآموز میتواند از یک پرسش ساده در کلاس درس یا مشاهده یک مشکل در محیط اطراف آغاز و پس از ماهها مطالعه، آزمایش و اصلاح، به یک طرح پژوهشی یا اختراع تبدیل شود.
برگزاری چنین نمایشگاههایی علاوه بر آنکه فرصتی برای معرفی دستاوردهای دانشآموزان است، میتواند زمینهای برای شناسایی استعدادهایی باشد که در صورت حمایت و هدایت صحیح، در سالهای آینده در عرصههای علمی و فناوری کشور نقشآفرینی کنند.
البرز استان برتر در فناوریهای نوین
محمدرضا غلامی، مدیرکل دفتر برنامهریزی، بودجه و تحول اداری استانداری البرز ضمن بازدید از این نمایشگاه در گفتوگو با خبرنگار تسنیم از کرج گفت: از البرز همواره در فناوریهای نوین به عنوان استان برتر در کل کشور نام برده شده و خاستگاه باشگاه تکنولوژی و مدیریت تکنولوژی است.
وی با اشاره به اینکه باید از دانشآموزان پژوهشگر که خود اراده و انگیزه مضاعف دارند حمایت جدی صورت گیرد، عنوان کرد: ما باید به نوجوانان و جوانانی که خدماتی را از طریق دستاوردهای خود ارائه میدهند توجه ویژهای داشته باشیم که به همین سبب بنیاد نخبگان استان فعالیتهای پژوهشی را به طور کامل پیگیری میکنند.
مدیرکل دفتر برنامهریزی، بودجه و تحول اداری استانداری البرز مطرح کرد: در هفته پژوهش که پیشرو داریم ما از پژوهشگران حمایت خواهیم کرد. اگر به دانشآموزان پژوهشگر در سطح استان توجه شود، یقینا به سطح ملی و بینالملی خواهند رسید و این افتخاری بزرگ برای جامعه استان البرز و کشور خواهد بود.
پایه و اساس هر کاری پژوهش و تحقیق است
مسلم قبادیان، رئیس دانشگاه فرهنگیان استان البرز نیز در حاشیه این نمایشگاه در گفتوگو با خبرنگار تسنیم از کرج اظهار کرد: پایه و اساس هر کاری پژوهش و تحقیق است. امروز شاهد فعالیتها و دستاوردهایی بودیم که به جرات میتوانم بگویم اگر از سمت مسئولان مورد حمایت قرار گیرد منجر به اختراع ملی و بینالملی خواهد شد.
وی افزود: تعدادی از آثار به عنوان اختراع ثبت شدهاند اما نباید صرفا به ثبت چند اختراع بسنده کرد و با همت مسئولان باید همه دانشاموآزان توانمند استعدادیابی شوند و تواناییهای آنان به ثبت برسد. اگر هدایت تحصیلی دانشآموزان متناسب با استعدادهای آنان صورت گیرد قطعا میتوانیم مدرسه قوی و در نهایت یک ایران قویتر از امروز رقم بزنیم.
رونمایی از پروژه پژوهشی دانشآموزی
در حاشیه برپایی این نمایشگاه، از بازی «گنجنامه ایران» با عنوان طراحی و توسعه بازی آموزشی-گردشگری تعاملی ویژه دانشآموزان با آسیب بینایی رونمایی شد؛ طرحی که نشان میدهد بخشی از فعالیتهای پژوهشی دانشآموزان تنها محدود به حوزههای فنی و صنعتی نیست و میتواند در زمینه آموزش، گردشگری و توجه به نیازهای گروههای مختلف جامعه نیز دنبال شود.
توجه به نیازهای افراد دارای آسیب بینایی در طراحی این پروژه، از جمله نکاتی است که میتواند اهمیت نگاه مسئلهمحور در فعالیتهای پژوهشی دانشآموزان را نشان دهد؛ به این معنا که پژوهش صرفاً با هدف کسب رتبه یا حضور در جشنوارهها انجام نشود، بلکه از ابتدا یک نیاز واقعی را شناسایی و برای آن راهکار ارائه کند.
در کنار این پروژه، ارائه طرحهایی مانند آبگرمکن خورشیدی، گیاهبان و ربات مسیریاب نیز نشاندهنده تنوع حوزههایی است که دانشآموزان البرزی در آنها فعالیت پژوهشی دارند. از انرژیهای نو و فناوری گرفته تا رباتیک و طراحی ابزارهای کاربردی، هر یک از این طرحها میتواند نقطه آغاز مسیری باشد که در آینده با حمایت تخصصی به یک محصول کاملتر تبدیل شود.
این نمایشگاه همچنین فرصتی برای گفتوگو میان دانشآموزان و مسئولان درباره مشکلات و نیازهای حوزه پژوهش بود. دانشآموزانی که برای اجرای ایدههای خود زمان و انرژی صرف کردهاند، بیش از هر چیز نیازمند آن هستند که پس از پایان رویداد نیز امکان ادامه فعالیت خود را داشته باشند.
از سوی دیگر، نقش مدارس و معلمان در این مسیر اهمیت ویژهای دارد. شناسایی دانشآموزان مستعد، ایجاد فضای مناسب برای تجربه و آزمون ایدهها و تشویق آنان به تحقیق و مطالعه میتواند زمینهساز شکلگیری نسلی از دانشآموزان پژوهشگر باشد که مسائل پیرامون خود را با نگاه علمی دنبال میکنند.
برگزاری نمایشگاه دستاوردهای پژوهشی دانشآموزان استان البرز را میتوان فرصتی برای نمایش بخشی از این ظرفیت دانست؛ ظرفیتی که اگر میان آموزشوپرورش، دانشگاهها، مراکز پژوهشی، بنیاد نخبگان و مجموعههای فناورانه استان ارتباط مؤثری ایجاد شود، میتواند از سطح مدرسه فراتر رفته و به مرحله تولید و اثرگذاری اجتماعی برسد.
تبدیل این استعدادها به سرمایههای علمی و فناورانه استان، نیازمند آن است که حمایت از آنها به یک برنامه مستمر تبدیل شود؛ چرا که بسیاری از دستاوردهای بزرگ علمی، روزی از یک ایده کوچک در ذهن یک دانشآموز آغاز شدهاند.