ضرورت تحول در مدیریت موقوفات/ تطبیق نیات واقفین با نیازهای روز جامعه
وی با اشاره به نظارت دستگاه قضایی بر برخی موقوفات افزود: تلاشهای مجموعه اوقاف استان فارس، بهویژه اقدامات صورتگرفته برای بهرهبرداری بهتر و تبدیل به احسن کردن موقوفات، قابل تقدیر است و لازم میدانم از مدیرکل اوقاف و همکاران ایشان در سراسر استان قدردانی کنم.
رئیسکل دادگستری فارس یکی از مسائل مهم حوزه وقف را توجه به نیازهای متغیر جامعه عنوان کرد و گفت: در برخی موارد، نیات واقفان در گذشته و با توجه به شرایط همان دوران شکل گرفته است و امروز به دلیل برخی محدودیتهای شرعی و حقوقی، اجرای دقیق آن نیات ممکن است نتواند همه نیازهای فعلی جامعه را پوشش دهد. در حالی که مسائل و ضرورتهای جامعه امروز در حوزههای مختلف تغییر کرده است.
رجایینسب افزود: متولیان حوزه وقف باید با شناسایی و معرفی نیازهای واقعی جامعه، زمینه را برای هدایت نیات خیرخواهانه مردم به سمت اولویتهای ضروری فراهم کنند. حوزههایی مانند سلامت، علم و فناوری، مسائل فنی، امنیت و حفاظت از محیط زیست، از جمله عرصههایی هستند که میتوانند مورد توجه بیشتر خیران و واقفان قرار گیرند.
وی با اشاره به سابقه تاریخی و دینی وقف تصریح کرد: وقف یکی از نهادهای مهم در فرهنگ دینی است و امیرالمؤمنین حضرت علی (ع) از برجستهترین پیشگامان و ترویجدهندگان این سنت به شمار میروند. از این رو، ضروری است برای گسترش آن تلاش شود تا وقف بیش از پیش به فرهنگی فراگیر در جامعه تبدیل شود.
رئیسکل دادگستری فارس با رد این تصور که وقف تنها به احداث ساختمانها و بناهای بزرگ محدود میشود، گفت: دامنه وقف بسیار گستردهتر از این نگاه است. انتقال دانش، آموزش یک مهارت، برگزاری کلاسهای آموزشی، فعالیتهای علمی، نگارش و تولید آثار مفید نیز میتواند در مسیر خدمت ماندگار به جامعه قرار گیرد.
وی افزود: ظرفیت وقف باید به گونهای مورد استفاده قرار گیرد که بتواند بخشی از نیازهای مهم امروز جامعه را پاسخ دهد؛ از توسعه زیرساختهای درمانی و حمایت از جوانان گرفته تا کمک به حفاظت از محیط زیست و رفع دیگر مشکلات عمومی.
رجایینسب با تأکید بر ضرورت نگاه روزآمد به موقوفات اظهار کرد: هماهنگ شدن اقدامات خیرخواهانه و نیات واقفان با نیازهای کنونی جامعه، میتواند تحولی جدی در نحوه استفاده از ظرفیت موقوفات ایجاد کند و نقش مؤثری در حل مشکلات مردم داشته باشد.
وی ادامه داد: اگر بتوان میان نیات خیرخواهانه واقفان و ضرورتهای روز جامعه ارتباط مؤثرتری برقرار کرد، بهرهبرداری از عواید موقوفات میتواند وارد مرحلهای تازه و اثرگذار شود. کسانی که با نیت خیر خود اثری ماندگار برای جامعه بر جای گذاشتهاند، شایسته تکریم هستند، زیرا نام آنان تا زمانی که آثار خیرشان پابرجاست در میان مردم باقی خواهد ماند.
رئیسکل دادگستری فارس با اشاره به نام واقفان بزرگی همچون مرحوم نمازی گفت: ماندگاری آثار خیر، بهترین سرمایهای است که انسان میتواند برای جهان باقی با خود داشته باشد و تا زمانی که ثمرات یک اقدام نیک ادامه دارد، آثار معنوی آن نیز برای واقف باقی خواهد ماند.
رجایینسب در پایان با دعوت از مردم برای گسترش فرهنگ کمک به دیگران تصریح کرد: هر اقدامی که در جهت رفع مشکلات نیازمندان و خدمت به دیگران انجام شود، بخشی از مسئولیت انسان در مسیر رشد و کمال را محقق میکند. در حقیقت، کارهای نیک انسان پیش از خود او راهی مقصد میشوند و نتیجه آنها در مسیر زندگی و آینده انسان باقی خواهد ماند.
وقف، میراثی ماندگار از ایثار برای نسلهای آینده است
سید علاءالدین کراماتی فرماندار شیراز نیز با اشاره به جایگاه عمیق وقف در زندگی انسانها اظهار کرد: وقف را نمیتوان تنها در قالب یک واژه یا اقدام مالی تعریف کرد؛ این سنت، جلوهای از بزرگی، ایثار و مسئولیتپذیری انسان در برابر دیگران است که پیشینه آن به آغاز زندگی بشر بازمیگردد.
وی با تأکید بر اینکه روح وقف محدود به یک دین یا جامعه خاص نیست، افزود: آنچه در ذات وقف وجود دارد، محبت به همنوع، ازخودگذشتگی و تلاش برای فراهم کردن زندگی بهتر برای دیگران است. تمدن اسلامی نیز به دلیل توجه ویژهای که به این فرهنگ داشته، توانسته آثار ارزشمند و ماندگاری از خود به جای بگذارد و هرچه این فرهنگ در جامعه تقویت شود، زمینه شکوفایی بیشتر تمدن اسلامی فراهم خواهد شد.
فرماندار شیراز با اشاره به ماندگاری آثار برجایمانده از واقفان در طول تاریخ گفت: ممکن است بسیاری از مردم امروز نام برخی حکومتها و سلسلههای تاریخی را به یاد نداشته باشند، اما بناها و آثار ارزشمندی که به واسطه وقف ایجاد شدهاند همچنان در حافظه تاریخی جامعه حضور دارند. مسجد جامع عتیق شیراز نمونهای از این ماندگاری است و بسیاری از مساجد و مراکز علمی نیز به برکت همین سنت خیرخواهانه در طول تاریخ حفظ شدهاند.
کراماتی ادامه داد: وقف موضوعی نیست که تنها به افراد ثروتمند اختصاص داشته باشد، زیرا روحیه بخشش و خدمت به دیگران در میان اقشار مختلف مردم وجود دارد. در طول تاریخ، افراد سرشناس و ثروتمند بسیاری زندگی کردهاند که شاید امروز نامی از آنها در ذهن جامعه باقی نمانده باشد، اما اقدام خیرخواهانه کسانی که بخشی از دارایی خود را وقف کردهاند، همچنان نام و یاد آنان را زنده نگه داشته و منشأ خدمات فراوانی شده است.
وی خاطرنشان کرد: در شرایطی که بسیاری از افراد درگیر مسائل و دغدغههای شخصی و روزمره هستند، واقفان نگاه خود را فراتر از زندگی فردی قرار میدهند و به آینده انسانها میاندیشند. آنان با اقدام خیرخواهانه خود، سرمایهای از نیکی و خدمت را برای نسلهای پس از خود به یادگار میگذارند.