شهریار از دل فرهنگ بومی برخاست و به شهرت جهانی رسید

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از بستان‌آباد، روستای خشکناب شهرستان بستان‌آباد در روز ملی شعر و ادب فارسی، میزبان آیین «یک روز با حیدربابای شهریار» و افتتاح خانه پدری استاد محمدحسین بهجت تبریزی، شهریار، بود؛ مراسمی که با حضور وزرای میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و جهاد کشاورزی، استاندار آذربایجان شرقی و جمعی از مسئولان کشوری و استانی برگزار شد.

برگزاری این آیین در زادگاه پدری شهریار، فرصتی برای بازخوانی نسبت میان این شاعر نام‌آور و سرزمین، تاریخ، فرهنگ و خاطراتی بود که بخش مهمی از جهان شعری او را شکل دادند؛ سرزمینی که نه‌تنها در ادبیات معاصر ایران، بلکه در حافظه تاریخی، مذهبی و فرهنگی آذربایجان نیز جایگاهی ویژه دارد.

غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، در این مراسم با اشاره به اهمیت روز ملی شعر و ادب فارسی اظهار داشت: امروز مناسبت ملی و مهمی است و باید در این روز یادی از رهبر شهیدمان داشته باشیم که در نام‌گذاری روز وفات شهریار به عنوان روز ملی شعر و ادب فارسی، نظر و توجه ویژه‌ای داشتند.

وی افزود: این اتفاق، رویداد بزرگی برای فرهنگ ایران است و بدون تردید در آینده مشتاقان و علاقه‌مندان بیشتری خواهد داشت؛ بنابراین باید برای برگزاری چنین برنامه‌هایی، فضای مناسب‌تر و شایسته‌تری در نظر گرفته شود.

خشکناب؛ سرزمینی که کودکی شهریار را شکل داد

وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به موقعیت تاریخی و فرهنگی خشکناب گفت: اینجا خشکناب است؛ جایی که دوران کودکی استاد شهریار عزیز در آن شکل گرفت و تأثیر خود را بر آثاری گذاشت که او بعدها به جامعه ارائه کرد.

نوری قزلجه اظهار داشت: شناخت شهریار بدون شناخت سرزمین و محیطی که در آن رشد کرده، کامل نخواهد بود؛ چراکه بخش مهمی از عاطفه، خاطره، زبان، تصویرسازی و نگاه او به انسان و طبیعت، از همین اقلیم و از همین تجربه‌های کودکی سرچشمه گرفته است.

وی افزود: این منطقه تنها به دلیل ارتباط با شهریار اهمیت ندارد، بلکه در اطراف آن مجموعه‌ای از رویدادهای تاریخی، شخصیت‌های علمی، دینی و فرهنگی قرار گرفته که نشان می‌دهد این بخش از آذربایجان، یکی از کانون‌های مهم شکل‌گیری سرمایه انسانی و فرهنگی ایران بوده است.

از مقاومت عباس‌میرزا تا حافظه تاریخی قره‌چمن

وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به پیشینه تاریخی منطقه ادامه داد: در همین دیار و در همین نقطه، اتفاقات تاریخی مهمی رخ داده است که اگر با دقت بیشتری به آن گوش بسپاریم، در فاصله حدود یک کیلومتری اینجا و در دشتی که از روبه‌رو آغاز می‌شود، می‌توان صدای شمشیرهای عباس‌میرزا در برابر متجاوزان روس را در حافظه تاریخی منطقه شنید.

وی گفت: حدود 200 سال پیش، عباس‌میرزا در این منطقه سه سال مقاومت و ایستادگی جانانه کرد و این سرزمین بخشی از تاریخ مبارزه ایرانیان در برابر تجاوز خارجی بوده است.

نوری قزلجه تصریح کرد: چنین پیشینه‌ای نشان می‌دهد که خشکناب و مناطق پیرامونی آن، همزمان حامل حافظه ادبی، تاریخی و هویتی ایران هستند؛ از یک سو شهریار و میراث شعر و ادب، و از سوی دیگر خاطره مقاومت و ایستادگی تاریخی مردم این سرزمین.

منطقه‌ای با تبار علما و شخصیت‌های اثرگذار

وی با اشاره به جایگاه مذهبی و علمی منطقه اظهار داشت: این منطقه، منطقه علما و شخصیت‌های بزرگ است؛ در روستایی که در همسایگی اینجا قرار دارد، زادگاه آیت‌الله شهیدی واقع شده و چند کیلومتر جلوتر نیز به زادگاه خاندان آل‌هاشم می‌رسیم؛ خاندانی که شهید آل‌هاشم، امام جمعه شهید تبریز، از آن برخاست.

وزیر جهاد کشاورزی افزود: یکی دیگر از عارفان بزرگ نیز در حدود 15 کیلومتری اینجا زاده شده و آرامگاه و مقبره او نیز در همین محدوده قرار دارد.

نوری قزلجه خاطرنشان کرد: در کنار همه این شخصیت‌ها، شهریار به عنوان سرآمد این مجموعه فرهنگی و انسانی، افتخاری برای ایران شد؛ شاعری که توانست از مرزهای جغرافیایی عبور کند و به شهرتی جهانی دست یابد.

روایت‌هایی از شهرت جهانی شهریار

وی با اشاره به تجربه‌های شخصی خود از شناخته‌شدن شهریار در خارج از مرزهای ایران گفت: دو خاطره کوتاه از شهرت جهانی شهریار عرض می‌کنم که نشان می‌دهد نام و شعر او تا چه اندازه در میان مردم منطقه و کشورهای مختلف شناخته شده است.

وزیر جهاد کشاورزی ادامه داد: در یکی از نشست‌های بین‌المجالس، در کنار یکی از نمایندگان جمهوری آذربایجان و سرکنسول این کشور قرار داشتیم. در آن مقطع، به دلیل برخی اتفاقات، اندکی سردی در روابط وجود داشت.

نوری قزلجه افزود: در آنجا من خطاب به خانم پاشایی، شعری از شهریار را با این عبارت آغاز کردم: «دنیا یالان دنیادی…» و ادامه شعر را خواندم؛ شعری که حتی بخش‌هایی از آن را خودم در آن لحظه به یاد نداشتم، اما ایشان بلافاصله ادامه ابیات را گفتند.

وی تصریح کرد: همین اتفاق ساده نشان داد که شعر شهریار چگونه از مرزهای زبان و جغرافیا عبور کرده و در حافظه مردم آن سوی مرزها نیز جای گرفته است.

وزیر جهاد کشاورزی خاطره دیگری از سفر به ازبکستان و شهر سمرقند بیان کرد و گفت: در سفری که همراه شهید رئیسی به ازبکستان و سمرقند داشتیم، شب برای اقامه نماز وارد مسجدی شدیم.

وی ادامه داد: هنگامی که به نمازگزاران معرفی کردند رئیس‌جمهور ایران به این مسجد آمده است، حاضران پرسیدند: «از دیار شهریار آمده‌اید؟»

نوری قزلجه اظهار داشت: این پرسش نشان می‌دهد که شهرت جهانی شهریار تا چه اندازه گسترده شده است؛ به‌گونه‌ای که در نقطه‌ای مانند سمرقند نیز ایران با نام شهریار و میراث شعر و ادب آن شناخته می‌شود.

شهریار؛ محصول پیوند قرآن، ادبیات و فرهنگ ایرانی

وزیر جهاد کشاورزی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به محیط تربیتی شهریار اظهار داشت: شهریار در منطقه‌ای و در خانه‌ای رشد کرد که از ملزومات آن، وجود یک جلد قرآن، شاهنامه، گلستان و بوستان سعدی بود.

وی افزود: شهریار در چنین محیطی با قرآن و مکتبخانه آشنا شد و پایه‌های ایمان و تربیت فرهنگی خود را در همان دوران کودکی و نوجوانی استوار کرد.

نوری قزلجه تصریح کرد: این پیوند میان قرآن، ادبیات کلاسیک فارسی، فرهنگ بومی و تربیت اخلاقی، از عوامل مهم شکل‌گیری شخصیت شهریار بود؛ شخصیتی که بعدها توانست در شعر، هم عمق عاطفه و معرفت انسانی را بازتاب دهد و هم ریشه‌های فرهنگی و ایمانی خود را حفظ کند.

وی گفت: شهریار چنان پایه‌های ایمان و فرهنگ خود را محکم بنا کرد که به جایگاهی رسید که حتی در عصر حاضر نیز کمتر کسی می‌تواند به آن دست یابد.

میراثی که باید برای آینده حفظ و معرفی شود

وزیر جهاد کشاورزی با تأکید بر ضرورت توجه بیشتر به ظرفیت‌های فرهنگی منطقه اظهار داشت: برگزاری این مراسم‌ها باید آغاز یک مسیر مستمر برای معرفی شهریار، زادگاه او، آثارش و مجموعه ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی این منطقه باشد.

وی افزود: خشکناب، حیدربابا و مناطق پیرامونی آن، مجموعه‌ای از سرمایه‌های ادبی، تاریخی، مذهبی و فرهنگی را در خود جای داده‌اند که می‌توانند برای نسل امروز و آینده الهام‌بخش باشند.

نوری قزلجه خاطرنشان کرد: بزرگداشت شهریار، در واقع پاسداشت بخشی از هویت فرهنگی ایران و معرفی چهره‌ای است که توانست از دل یک جغرافیای بومی برخیزد، اما صدایش را به گوش مردم در سراسر جهان برساند.