سرعت بازسازی صنایع راهبردی کشور پس از آسیب‌دیدن نباید امنیت تجهیزات و زنجیره تأمین را تحت‌الشعاع قرار دهد.

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از بوشهر روند بازسازی صنایع راهبردی نظیر نفت، گاز، پتروشیمی و فولاد پس از بروز آسیب به زیرساخت‌ها، گامی حیاتی در مسیر تثبیت اقتصاد ملی و استمرار تولید به شمار می‌رود. با این حال، تعجیل در ورود به مدار تولید نباید حساسیت نسبت به امنیت تجهیزات و اصالت زنجیره تأمین را تحت‌الشعاع قرار دهد.

صیانت پایدار از زیرساخت‌های مادر و دارایی‌های ملی، فرایندی به‌هم‌پیوسته است که باید از نخستین نقطه سفارش و تأمین کالا آغاز شده و تا آخرین مراحل نصب، آزمون، راه‌اندازی و بهره‌برداری با دقت تمام ادامه یابد.

رویدادهایی نظیر انفجار تجهیزات ارتباطی در لبنان در سپتامبر 2024، زنگ خطری جدی درباره دامنه‌های نوین تهدید در زنجیره تأمین جهانی بود.

این تجربه نشان داد که غفلت از بررسی دقیق اصالت، منشأ تولید و سلامت فیزیکی و نرم‌افزاری اقلام وارداتی، می‌تواند مخاطراتی جبران‌ناپذیر به بار آورد. هرچند این واقعه به‌خودی‌خود دلیلی بر آلودگی یا دست‌کاری تجهیزات مورد استفاده در صنایع کشور نیست، اما لزوم هوشیاری حداکثری و اتخاذ تدابیر پیشگیرانه، به‌ویژه در بخش اقلام ابزار دقیق، سامانه‌های ارتباطی، اتوماسیون و کنترل صنعتی را دوچندان می‌سازد.

در سطح استانداردهای معتبر بین‌المللی، راهنمای جامع امنیت فناوری عملیاتی (NIST SP 800-82 Rev. 3 - 2023) به‌صراحت بر شناسایی موشکافانه تهدیدها و آسیب‌پذیری‌های بالقوه در سامانه‌های صنعتی تأکید کرده و اعمال تدابیر حفاظتی متناسب با ماتریس ریسک را یک اصل اساسی می‌داند.

در همین راستا، انتظار می‌رود سازمان پدافند غیرعامل کشور با هماهنگی وزارتخانه‌های تخصصی، نهادهای امنیتی و شرکت‌های بهره‌بردار، تدوین و ابلاغ یک دستورالعمل ملی و الزام‌آور برای ارزیابی امنیتی تجهیزات حساس را در صدر اولویت‌های خود قرار دهد. این چارچوب باید شامل طبقه‌بندی تجهیزات بر مبنای درجه حساسیت، راستی‌آزمایی دقیق سازندگان، اجرای آزمون‌های مستقل فنی پیش از نصب و استقرار مکانیزم‌های نظارتی پیوسته باشد.

در کنار بازرسی‌های فنی و کنترل مبادی ورودی، تکیه بر ظرفیت‌های متخصصان و شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی برای ساخت و بازسازی تجهیزات راهبردی، به همراه متنوع‌سازی منابع و مقاصد تأمین، امن‌ترین راهکار برای کاهش وابستگی و مصون‌سازی زیرساخت‌های کشور در برابر تهدیدات ناشناخته است.

بازسازی زیرساخت‌های حیاتی می‌تواند به فرصتی بی‌بدیل برای جهش در تاب‌آوری پدافندی صنایع کشور تبدیل شود؛ چراکه اگرچه سرعت‌بخشی به بازسازی یک ضرورت است، اما تحقق بازسازی امن و پایدار، اصلی‌ترین ضرورت راهبردی کشور خواهد بود.

نویسنده: امین حاجی دولو کارشناس حوزه انرژی

©‌ وبانگاه، خبرگزاری تسنیم